Γράφει: ,

Συνέντευξη: Χαράλαμπος Θεοπέμπτου Επίτροπος περιβάλλοντος

Κύριε Επίτροπε, ποιες πολιτικές έχει υιοθετήσει σήμερα η κυπριακή κυβέρνηση για την αποτροπή του φαινόμενου της κλιματικής αλλαγής στην Κύπρο;

„Η κυπριακή κυβέρνηση έχει αναλάβει τις ευθύνες της στα γενικότερα πλαίσια της ευρωπαϊκής πολιτικής κατά των κλιματικών αλλαγών όσον αφορά στις εκπομπές ρύπων των βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Το σχέδιο ρύπων της Κυπριακής Δημοκρατίας για την κατανομή ρύπων έχει υποβληθεί και έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο σχέδιο αυτό περιλαμβάνονται συνολικά τρεις δραστηριότητες, οι οκτώ βιομηχανίες των κεραμικών, οι δύο βιομηχανίες του τσιμέντου και οι τρεις ηλεκτροπαραγωγές μονάδες της ΑΗΚ. Το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών ανήκει στην ΑΗΚ, λόγω των μεγάλων ποσοτήτων αργού πετρελαίου τις οποίες καταναλώνει σε καθημερινή βάση. Επομένως σε καθαρά βιομηχανικό επίπεδο, θα πρέπει να δούμε με ποιο τρόπο θα μπορέσει η ΑΗΚ να μειώσει τις εκπομπές της. Πρακτικά για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να προωθήσουμε προγράμματα και εκστρατείες μείωσης κατανάλωσης του ηλεκτρισμού. Παράλληλα πρέπει να επικεντρωθούμε στα θέματα της προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Ποιες άλλες δραστηριότητες δεσμεύει ο έλεγχος εκπομπών, στο παρόν στάδιο πέραν της «βαριάς βιομηχανίας»

„Ουσιαστικά, αυτή είναι η γενικότερη προσέγγιση στο θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο παρόν στάδιο και αφορά στην επικέντρωση στη βαριά βιομηχανία. Πέραν όμως από τις βιομηχανικές δραστηριότητες, υπάρχουν και άλλες εκπομπές οι οποίες όχι μόνο βλάπτουν το κλίμα αλλά επηρεάζουν και σοβαρότατα την υγεία των ανθρώπων. Αναφέρομαι στην έλλειψη μέσων μαζικής μεταφοράς, και στο γεγονός ότι οι εκπομπές ρύπων από το κυκλοφοριακό στην Κύπρο είναι τέσσερις με πέντε φορές μεγαλύτερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Επίσης, εάν κοιτάξει κανείς τις γραφικές παραστάσεις στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εργασίας, το οποίο είναι αρμόδιο για τη μέτρηση των ρύπων, διαπιστώνει ότι οι κυπριακές πόλεις βρίσκονται στις ανώτερες βαθμίδες του πίνακα. Ξεπερνούμε σχεδόν όλες τις υπόλοιπες πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ιδιαίτερα όσον αφορά τα επίπεδα μόλυνσης από σωματίδια. Τα σωματίδια σχετίζονται κυρίως με τις εκπομπές των αυτοκινήτων, αλλά και με φαινόμενα μεταφοράς στην ατμόσφαιρα. Σοβαρό πρόβλημα προκύπτει επίσης μέσα από τις εκπομπές που προέρχονται από συστήματα θέρμανσης μέσα στα σπίτια. Για αυτό τον λόγο υπάρχει το πρόγραμμα επιχορήγησης της θερμομόνωσης και η νομοθεσία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων

Κρίνετε ικανοποιητικά τα μέτρα προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κύπρο σήμερα;

„Υπάρχει το πλαίσιο, υπάρχει η πολιτική, πρέπει όμως να επιταχυνθεί ο ρυθμός εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στις διαδικασίες, το έχω εντοπίσει, έχω κάνει τις παρατηρήσεις και ελπίζω το πρόβλημα να λυθεί. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στο Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο βαραίνει το μεγάλο μέρος της καθυστέρησης λόγω της πολεοδομικής διαδικασίας που έχει εισάγει και η οποία πρέπει σύντομα να αλλάξει. Υπάρχουν αρκετές στέγες στην Κύπρο, θα έπρεπε μέχρι σήμερα να υπάρχουν πολύ περισσότερα εγκατεστημένα φωτοβολταϊκά συστήματα.

Κρίνετε τα μέτρα που μας έχετε αναφέρει επαρκή για την απάμβλυνση του φαινόμενου;

„Πρέπει να πω ότι εμένα δεν με ικανοποιούν μόνο τα μέτρα στα οποία έχω ήδη αναφερθεί. Υπάρχουν αρκετά ακόμη που πρέπει να κάνουμε για να πετύχουμε την αποτελεσματική μείωση των εκπομπών. Σημαντικό είναι να επικεντρωθούμε στα μεγάλα κτίρια, ξεκινώντας από τα κυβερνητικά, και να δώσουμε το καλό παράδειγμα. Δεν πρέπει να κάνουμε τους υπολογισμούς μας λαμβάνοντας υπόψη μόνο το βραχυπρόθεσμο κόστος. Το συνολικό κόστος ενός μεγάλου κτιρίου προκύπτει μέσα από την ενεργειακή του απόδοση, μέσα από τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του στο περιβάλλον, μέσα από την συμβατότητά του με το ευρύτερο δομημένο περιβάλλον. Επομένως, υπάρχει και η οδηγία, υπάρχει και ο τρόπος σκέψης που μας καθοδηγεί από την η Ευρωπαϊκή Ένωση για την εφαρμογή αειφόρων και ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων στα μεγάλα κτίρια.

Σε σχέση με τα μεγάλα και κυβερνητικά κτίρια, θα θέλατε να μας αναφέρετε κάποια παραδείγματα;

„Κλασσικό παράδειγμα αστοχίας στον ενεργειακό και περιβαλλοντικό του σχεδιασμό αποτελεί το νέο νοσοκομείο Λευκωσίας. Κατά τον σχεδιασμό του έργου, οι μηχανολόγοι έκαναν τις πράξεις κατανάλωση πετρελαίου – ήλιος – κόστος θερμομόνωσης, και υπολόγισαν μία περίοδο απόσβεσης σαράντα χρόνια. Με αυτό το σκεπτικό προχώρησαν στην υλοποίηση του έργου χωρίς τη τοποθέτηση στοιχειωδών μέτρων θερμομόνωσης. Λαμβάνοντας σήμερα κανείς υπόψη την αύξηση στην τιμή του πετρελαίου, καθώς επίσης και την μείωση στην τιμή των ενεργειακά ενδεδειγμένων λύσεων στον κατασκευαστικό τομέα, διαπιστώνει το ατυχές της απόφασης και της κατασκευής. Η ενεργειακή κατανάλωση του νέου νοσοκομείου κινείται σήμερα σε απαράδεκτα επίπεδα, και αποτελεί ένα ατυχές παράδειγμα προς αποφυγή.

Ο κόσμος ξεκίνησε να μένει σε πολυκατοικίες στην Κύπρο. Οι πολυκατοικίες δεν έχουν πρόνοιες για ηλιακή θέρμανση. Έχουμε ακόμη ένα πρόβλημα και, συγκεκριμένα, το γεγονός ότι οι πολυκατοικίες δεν έχουν κατάλληλους χώρους για στέγνωμα των ρούχων. Ο κόσμος που μένει σήμερα σε πολυκατοικίες αναγκάζεται να προμηθεύεται στεγνωτήρια ρούχων! Ο συνδυασμός της μη εγκατάστασης του ηλιακού με την αγορά ηλεκτρικού στεγνωτηρίου θα εκτοξεύσει τις ανάγκες μας σε ηλεκτρισμό, την στιγμή που εμείς στοχεύουμε να μειώσουμε την κατανάλωση. Οι αρχιτέκτονές μας στην προκειμένη περίπτωση θα έπρεπε να βρουν ευφάνταστες βιοκλιματικές λύσεις, όπως άλλωστε συμβαίνει στο εξωτερικό, για να μπορεί να εκλείψει η ανάγκη, κάποιος ένοικος ενός διαμερίσματος να έχει ηλεκτρικό στεγνωτήριο. Θα πρέπει επίσης οι νεόκτιστες πολυκατοικίες να έχουν κεντρικά συστήματα ηλιακής θέρμανσης, καθώς και φωτοβολταϊκά, ή τουλάχιστον να υπάρχει η πρόνοια.

Υπάρχουν μέτρα κύριε Επίτροπε σήμερα σε κυπριακό επίπεδο για την αποτροπή αυτών των οξύμωρων στα οποία αναφέρεστε;

„Σε επίπεδο οικιστικό, πέραν του κανονισμού θερμομόνωσης, δυστυχώς όχι. Υπάρχει όμως πρακτικά η δυνατότητα της κυβέρνησης να παίρνει νομικά μέτρα εναντίον των κτηνοτροφικών μονάδων, των οποίων οι εκπομπές δε συνάδουν με το γενικότερο πλαίσιο πολιτικής της. Παράλληλα, μέσα από διαρθρωτικά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουμε αναλάβει μιαν ιδιαίτερα σημαντική ευθύνη: να εμποδίσουμε τις εκπομπές επικίνδυνων αερίων από τους σκυβαλότοπους, τους οποίους και θα κλείσουμε. Αναφέρομαι ιδιαίτερα σε αυτά τα δύο, γιατί και στις δύο περιπτώσεις εκπέμπεται μεθάνιο στην ατμόσφαιρα, το οποίο και έχει πολύ μεγαλύτερη αναδραστική επίπτωση στο φαινόμενο του θερμοκηπίου σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα.

Κύριε Επίτροπε, είστε ικανο-ποιημένος από την μέχρι στιγμής ανταπόκριση του κρατικού μηχανισμού στην υλοποίηση των μέτρων στα οποία έχετε αναφερθεί; Υπάρχει το όραμα ή απλώς υλοποιούμε τις ευρωπαϊκές οδηγίες;

„Η απάντηση είναι όχι. Ο πρόεδρος δεν με έχει διορίσει σε αυτή τη θέση για να λέω μόνο τα καλά. Με διόρισε για να εντοπίζω τα προβλήματα και να προωθώ λύσεις. Υπάρχει γενικότερα η αντίληψη ότι λόγω του μικρού μεγέθους της Κύπρου, η συνεισφορά μας στην μείωση των εκπομπών είναι ασήμαντη. Αυτή η προσέγγιση είναι λανθασμένη. Έπρεπε τα δημόσια κτίρια να είναι υποδείγματα και για την εφαρμογή τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και για νέες μοντέρνες εφαρμογές, όπως για παράδειγμα εφαρμογές γεωθερμικής ενέργειας, και για θερμομονώσεις – να εφαρμόζονται στην Κύπρο οι νέες τεχνικές και τεχνογνωσία. Όλοι όσοι διαθέτουν μεγάλα κονδύλια, το κράτος, οι μεγάλοι οργανισμοί, οι τράπεζες, οι ημικρατικοί οργανισμοί, θα έπρεπε να πρωτοπορούν σε αυτό τον τομέα. Δε θα έπρεπε να μετρούμε γρόσια. Έχουμε ηθική ευθύνη έναντι της κοινωνίας σε αυτό τον τομέα.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>