Γράφει:

Οι εσωκομματικές (αν) ισορροπίες

ΔΗΣΥ: Η «υπέρβαση» που οδήγησε στην ήττα

Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου είχαν προκαλέσει έκπληξη στο στρατόπεδο του ΔΗΣΥ. Ο Ιωάννης Κασουλίδης, η υποψηφιότητα που σχεδόν όλοι στο Συναγερμό είχαν ξεγράψει, είχε καταφέρει αυτό που μέχρι πριν λίγο φάνταζε ακατόρθωτο: να εισέλθει πανηγυρικά στο δεύτερο γύρο, με αντίπαλο, όχι τον Τάσσο Παπαδόπουλο, αλλά το Δημήτρη Χριστόφια.

Τον τελευταίο μήνα, πριν τις εκλογές, ο Πρόεδρος του Συναγερμού, Νίκος Αναστασιάδης, συμπεριφερόταν θαρρείς και η υποψηφιότητα Κασουλίδη ήταν ξεγραμμένη, και προετοίμαζε τους δεξιούς ψηφοφόρους για τη μεγάλη υπέρβαση. Η υπέρβαση ήταν το σύνθημα των ημερών και ο μεγάλος συνασπισμός δεξιάς και αριστεράς ήταν ο τελικός στόχος στον οποίο ο διεθνής παράγοντας υπολόγιζε. Όταν η ΣΕΚ ανακοίνωσε την απόφασή της να μη στηρίξει Χριστόφια στο δεύτερο γύρο, ανεξαρτήτως υποψηφίου, ο Πρόεδρος του Συναγερμού τους κάλεσε να μη δημιουργούν κλίμα πόλωσης. Όταν η νεολαία του Συναγερμού ξεκίνησε να φωνάζει το γνωστό σύνθημα «Δεν θα βγάλει πρόεδρο ποτέ, το ΑΚΕΛ», ο Αναστασιάδης τους σταμάτησε. Ακόμα και όταν η δημοσιογράφος του ΡΙΚ του ζήτησε να στείλει τα τελικά του μηνύματα προς τον κυπριακό λαό ενόψει του πρώτου γύρου, αυτός κάλεσε τους ψηφοφόρους να κάνουν την υπέρβαση στο δεύτερο γύρο.

Τα μηνύματα που ο Αναστασιάδης έστελλε προς τον κυπριακό λαό ήταν σαφή: πρωταρχικό του μέλημα ήταν να μην επανεκλεγεί ο Παπαδόπουλος και εφόσον η επιλογή Κασουλίδη δεν φαινόταν να προκρίνεται στο δεύτερο γύρο, η επιλογή Χριστόφια ήταν αναπόφευκτη. Στους κύκλους του Συναγερμού είχαν ήδη αρχίσει να κυκλοφορούν τα υπουργεία του κόμματος σε περίπτωση μεγάλου συνασπισμού, αντίστοιχου με αυτόν που είχαν σχηματίσει οι Γερμανοί Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλιστές. Ο Πουργουρίδης και ο Χάσικος απέβλεπαν σε υπουργοποίηση με κυβέρνηση Χριστόφια, ενώ ο διεθνής παράγοντας ήλπιζε ότι η τελική αναμέτρηση μεταξύ του ‘ναι’ και του ‘όχι’ θα άφηνε το δρόμο ανοιχτό για νέα πρωτοβουλία στο κυπριακό μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2008.

Το αντίπαλο στρατόπεδο στο Συναγερμό είχε κι αυτό με τη σειρά του αρχίσει να ετοιμάζεται για τη μεγάλη αναμέτρηση του δευτέρου γύρου, με στόχο να αποτραπεί η εκλογή Χριστόφια και να υποστηριχθεί η εκλογή Τάσσου. Από τους ‘πορτοκαλί’ του ΑΠΟΕΛ και τη ΣΕΚ, μέχρι τους αγωνιστές της ΕΟΚΑ και τους Γιωρκατζικούς, όλοι προετοιμάζονταν για να εμποδίσουν ενδεχόμενη εκλογή Χριστόφια στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Το μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση ήταν πως αν ο Αναστασιάδης θέλει Χριστόφια στην Προεδρία, τότε ο Συναγερμικός κόσμος θα του γυρίσει την πλάτη, όπως την εποχή του σχεδίου Ανάν. Κυριακή βράδυ, με αναμενόμενο το δίδυμο Τάσσου – Χριστόφια, ο ΔΗΣΥ έμπαινε σ’ εσωκομματικές τρικυμίες. Τα κομματικά στελέχη επιδίωκαν πλέον την είσοδο Κασουλίδη στο δεύτερο γύρο, όχι τόσο διότι πίστευαν ότι θα εκλέξουν Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όσο για να μη διαλυθεί οριστικά το κόμμα τους.

Ο αποκλεισμός Παπαδόπουλου μετέβαλε όλα τα δεδομένα. Το στρατόπεδο που επεδίωκε ν’ αποτρέψει την εκλογή Χριστόφια βγήκε στην πρωτοκαθεδρία του προεκλογικού αγώνα, επαναφέροντας στη φαρέτρα του όπλα από καιρό ξεχασμένα και δημιουργώντας κλίμα πόλωσης που θύμιζε ως προς τη ρητορική, τη δεκαετία του 1980. Μέσα σε αυτό κλίμα, ο συνήθως μάγος της πόλωσης, Αναστασιάδης, έμοιαζε αποσυντονισμένος. Στην μοναδική του τηλεοπτική εμφάνιση, ήταν σκιά του εαυτού του. Το ΔΗΚΟ και η ΕΔΕΚ υπενθύμιζαν στους ψηφοφόρους του Παπαδόπουλου που δεν ήθελαν να ψηφίσουν Χριστόφια, ότι ήταν ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ που τόνιζε συνεχώς και εμφατικά ότι ήλθε η ώρα της υπέρβασης. Ακόμα και αν εκλεγεί ο Κασουλίδης, έλεγαν, πίσω του παραμονεύει ο Αναστασιάδης και μπορεί ο Κασουλίδης να σέβεται την ψήφο του λαού στο δημοψήφισμα, όχι όμως και ο Αναστασιάδης.

Το αποτέλεσμα των εκλογών επιβεβαίωσε αυτό που ήδη είχε αρχίσει να διαφαίνεται από το 2004: ο Αναστασιάδης καταδίκασε το κόμμα του για δεύτερη συνεχή προεδρική θητεία να βρίσκεται στην αντιπολίτευση. Η μαζική εκλογική συσπείρωση του Συναγερμού και η επιστροφή των στελεχών και ψηφοφόρων της δεξιάς που είχαν αποσκιρτήσει μετά το δημοψήφισμα, οπωσδήποτε λειτούργησαν σωτήρια για το ΔΗΣΥ. Η επόμενη μέρα βρήκε το Συναγερμό ενωμένο, όσο ποτέ μετά τα διασπαστικά γεγονότα του δημοψηφίσματος και τον Κασουλίδη να έχει επιτύχει μια εξαιρετικά αξιοπρεπή παρουσία στις εκλογές. Ο Νίκος Αναστασιάδης όμως, αν και πέτυχε όλους τους στόχους στους οποίους είχε καταλήξει ένα μήνα πριν τις εκλογές, δηλαδή την ήττα Τάσου και την εκλογή Χριστόφια, είναι παράλληλα ο άνθρωπος που φέρει το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη νέα εκλογική ήττα του ΔΗΣΥ.

ΔΗΚΟ: Η επικράτηση των Λοχαγών

Στους δημοσιογραφικούς κύκλους κυκλοφορούσε από μήνες η είδηση για το σενάριο που ανεπίσημα κωδικοποιήθηκε ως ΜΚ 8 – 13. Το σενάριο αφορούσε την πιθανότητα να μην περάσει ο Τάσσος στο δεύτερο γύρο και προέβλεπε συνεργασία ΔΗΣΥ – ΔΗΚΟ στο δεύτερο γύρο, κατά τρόπο που: ο Κασουλίδης να εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας το 2008 με τη στήριξη του ΔΗΚΟ και ο Μάρκος Κυπριανού να εκλεγεί Πρόεδρος το 2013 με τη στήριξη του ΔΗΣΥ.

Η Κυπριανική πτέρυγα του ΔΗΚΟ είχε εξάλλου διαχωρίσει τη θέση της από την υποψηφιότητα Παπαδόπουλου. Αν και επίσημα οι Κυπριανικοί στήριζαν Παπαδόπουλο, εντούτοις οι προσεκτικοί παρατηρητές είχαν διαπιστώσει πως αυτοί απουσίαζαν από το επιτελείο Παπαδόπουλου. Ακόμα και η στήριξη της Μιμής Κυπριανού προς την υποψηφιότητα Παπαδόπουλου κατά την ημέρα κατάθεσης των υποψηφιοτήτων, αποδείχθηκε λειψή, όταν κατέστη σαφές ότι η Μιμή δεν είχε πρόθεση να παραστεί και θα περιοριζόταν απλώς στην υπογραφή της. Το μήνυμα που είχε σταλεί προς κάθε κατεύθυνση ήταν λιτό, αλλά σαφές: Η Μιμή δεν είχε συγχωρέσει τον Παπαδόπουλο, για το γεγονός ότι απέφυγε να στηρίξει τον Αχιλλέα Κυπριανού, στις κατηγορίες για τη διαχείριση των Κυπριακών Αερογραμμών.

Η ήττα Παπαδόπουλου στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών αναζωπύρωσε το σενάριο για εκλογή Κασουλίδη με τη στήριξη του ΔΗΚΟ, με αντάλλαγμα την εκλογή Κυπριανού το 2013 με τη στήριξη του ΔΗΣΥ. Οι πρώτες πληροφορίες από το ΔΗΚΟ έδειχναν ότι το κλίμα ήταν θετικό. Μόνη σχεδόν εξαίρεση ήταν ο τέως Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νίκος Κλεάνθους, ο οποίος στήριζε με πάθος την υποψηφιότητα Χριστόφια. Ο Κλεάνθους όμως απουσίαζε από τον προεκλογικό αγώνα και δεν είχε ποτέ εμφανιστεί στο επιτελείο Παπαδόπουλου, ενώ είχε εκφράσει επανειλημμένα την άποψη ότι το ΔΗΚΟ θα έπρεπε να είχε προχωρήσει σε επανασύσταση της τριμερούς με Πρόεδρο το Χριστόφια, αντί για τον Παπαδόπουλο. Ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Κλεάνθους εξάλλου, στην προσπάθειά του για εξασφάλιση της Προεδρίας του ΔΗΚΟ απέναντι στο Μάριο Καρογιάν, δηλαδή ο υποψήφιος βουλευτής του κόμματος Χρίστος Γιάγκου, είχε ανοιχτά στηρίξει Χριστόφια από τον πρώτο γύρο.

Όταν ήλθε η ώρα για τη λήψη της απόφασης από την κομματική ηγεσία του ΔΗΚΟ, όλοι σχεδόν τάχθηκαν υπέρ Κασουλίδη, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου του ΔΗΚΟ, Μάριου Καρογιάν. Μοναδικός που διαφώνησε ήταν ο Κυριάκος Κενεβέζος, ο οποίος και προσπαθούσε με κάθε τρόπο να πείσει τους υπολοίπους να στηρίξουν Χριστόφια. Τελικά η αρχική απόφαση για στήριξη Κασουλίδη μεταβλήθηκε, χωρίς να δοθεί καμιά εξήγηση. Ο Καρογιάν ανακοίνωσε στους υπολοίπους ότι τα δεδομένα είχαν μεταβληθεί και ότι η σύσταση ήταν για Χριστόφια. Η ομάδα των Λοχαγών του ΔΗΚΟ: των Καρογιάν, Κενεβέζου, Πάλμα και Βότση, είχε ταχθεί υπέρ Χριστόφια.

Οι Κυπριανικοί ανέμεναν πλέον από το Μάρκο Κυπριανού να δράσει. Αν και οι λοχαγοί είχαν ισχυρά ερείσματα, εντούτοις η πλευρά Κασουλίδη πίστευε ότι η παρέμβαση του Μάρκου θα μπορούσε να διασώσει την παρτίδα. Αντίθετα προς όσα όλοι πίστευαν όμως, ο Μάρκος σώπασε. Δεν μίλησε ούτε καν για να υποστηρίξει τη θέση του πριν από την ψηφοφορία. Για δεύτερη φορά μετά το δημοψήφισμα, ο Κυπριανού δήλωνε αποχή από την πρωτοκαθεδρία της λήψης αποφάσεων στο ΔΗΚΟ. Αν και ο Κυπριανού διατηρεί τη θέση του ως στέλεχος πρώτης γραμμής, εντούτοις οι λοχαγοί του ΔΗΚΟ έστειλαν το δικό τους μήνυμα, και ο Καρογιάν διαμήνυσε προς κάθε κατεύθυνση ότι παραμένει Πρόεδρος και όχι μεταβατικός Πρόεδρος.

ΕΥΡΩΚΟ: Ένα στοίχημα με υψηλή απόδοση

Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των εκλογών προκάλεσαν κατάθλιψη στο στρατόπεδο του Ευρωπαϊκού Κόμματος. Το κόμμα τους είχε ποντάρει την πολιτική του επιβίωση στην εκλογή Παπαδόπουλου. Και μάλιστα φάνηκε πως το ΕΥΡΩΚΟ είχε καταφέρει συχνά να καθορίζει την προεκλογική ατζέντα. Η ατυχής μονοδιάστατη εμμονή του επιτελείου Παπαδόπουλου στη δυναμική του δημοψηφίσματος, προσέδωσε στο Ευρωπαϊκό Κόμμα έναν κεντρικό ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία. Η επιμονή στους λόγους απόρριψης του σχεδίου Ανάν, κατέστησε το ΕΥΡΩΚΟ ως πρωτεργάτη στην προσπάθεια άντλησης ψήφων από το ΔΗΣΥ και στη σύγκρουση μεταξύ του ΝΑΙ και του ΟΧΙ ως ιδεολογικών πόλων.

Όπως είχε αρχίσει να διαφαίνεται όμως η παρουσία του ΕΥΡΩΚΟ είχε έντονο αρνητικό αντίκτυπο, ιδιαίτερα στους ψηφοφόρους του ΑΚΕΛ. Ταυτόχρονα οι δημοσκοπήσεις έδειχναν τους ψηφοφόρους του ΕΥΡΩΚΟ, να είχαν επιστρέψει στο 2.5 – 3% του ποσοστού των Νέων Οριζόντων. Η υπερπροβολή εξάλλου του δημοψηφίσματος από το επιτελείο Παπαδόπουλου, χωρίς να τονίζεται παράλληλα και το όραμα ή στρατηγική για το μέλλον, θεωρήθηκαν από πολλούς ως στροφή του επιτελείου Παπαδόπουλου προς το ΕΥΡΩΚΟ. Η φυγή ψηφοφόρων του ΕΥΡΩΚΟ προς Κασουλίδη, ήδη από τον πρώτο γύρο των εκλογών, επιβεβαίωσε ότι το ΕΥΡΩΚΟ θ’ αντιμετώπιζε προβλήματα το δεύτερο γύρο των εκλογών.

Απ’ όλες τις κομματικές δυνάμεις που στήριζαν Παπαδόπουλο, το ΕΥΡΩΚΟ πίστευε και στήριζε το μέλλον του σε μια συνεργασία των δυνάμεων του κεντρώου χώρου. Για το λόγο αυτό μετά την ήττα του πρώτου γύρου, το ΕΥΡΩΚΟ προσπάθησε μαζί με το Γιώργο Λιλλήκα, να πείσει το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ ν’ ακολουθήσουν κοινή γραμμή. Άμεσα βέβαια διαφάνηκε το αυτονόητο: ο κεντρώος χώρος υπήρχε μόνο θεωρητικά και το ΕΥΡΩΚΟ, ως μικρό κόμμα, δεν μπορούσε να διεκδικήσει ίσο ρόλο απέναντι στο ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ.

Στη συνέχεια το ΕΥΡΩΚΟ ζήτησε από τον Κασουλίδη δύο υπουργεία για να τον στηρίξει, αλλά το επιτελείο Κασουλίδη έδινε ως αντάλλαγμα μόνο το ένα. Από το ΕΥΡΩΚΟ προοριζόταν για το συγκεκριμένο υπουργείο ο Χριστόδουλος Ταραμουντάς, πρώην βουλευτής Κερύνειας και από τα πρόσωπα που αποσκίρτησαν από το ΔΗΣΥ μετά το δημοψήφισμα. Η υποστήριξη όμως ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ προς Χριστόφια προκάλεσε ανησυχίες στο ΕΥΡΩΚΟ, ότι σε περίπτωση υποστήριξης Κασουλίδη το κόμμα θα κινδύνευε να απορροφηθεί από το ΔΗΣΥ. Για το λόγο αυτό επιλέχθηκε η λύση της μη στήριξης οποιουδήποτε υποψηφίου, κατά τρόπο ώστε να διασωθεί η αυτοτέλεια του κόμματος.

Παράπλευρη απώλεια της απόφασης για ουδετερότητα υπήρξε όμως η αποχώρηση του τέως βουλευτή των Νέων Οριζόντων και ιδρυτικού μέλους, τόσο των Νέων Οριζόντων όσο του ΕΥΡΩΚΟ, Χρίστου Κληρίδη. Ο Κληρίδης είχε συγκρουστεί στο παρελθόν με το Νίκο Κουτσού, όταν ο τελευταίος δεν αποχωρούσε από τη θέση του Προέδρου των Νέων Οριζόντων. Μετά τη μη επανεκλογή του στις βουλευτικές εκλογές του 2006, ο Κληρίδης είχε ουσιαστικά αποσυρθεί από τις κομματικές διεργασίες. Συνιστούσε όμως ένα από τα σοβαρότερα στελέχη του ΕΥΡΩΚΟ και η οριστική αποχώρησή του από το κόμμα, προκάλεσε περαιτέρω ανησυχίες. Σε συνδυασμό με την ένταση του διπολισμού και την αναμενόμενη ενδυνάμωση του ΔΗΣΥ, καθώς και το γεγονός ότι το ΕΥΡΩΚΟ είναι πλέον ανεπιθύμητο από τη νέα διακυβέρνηση, η διατήρηση των κομματικών ποσοστών του ΕΥΡΩΚΟ φαντάζει ως στοίχημα με ψηλή απόδοση.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>