Γράφει:

Προσοχή: Κίνδυνος δηλητηρίασης!

Τροφικές δηλητηριάσεις και οι μαύρες τρύπες στο σύστημα ελέγχου τροφίμων

Μπορεί να συμβεί στον καθένα. Η τροφική δηλητηρίαση είναι μια δυσάρεστη, αλλά όχι άγνωστη στους περισσότερους, εμπειρία. Τις περισσότερες φορές ωστόσο είναι μια κατάσταση που απλά συμβαίνει και απλά περνά, χωρίς να εντοπίζονται τα αίτια και χωρίς να ενοχοποιούνται οι υπαίτιοι. Τα πράγματα όμως θα έπρεπε να ήταν διαφορετικά, σύμφωνα με την υπάρχουσα νομοθεσία και τις διαδικασίες που υπάρχουν τουλάχιστον στα χαρτιά. Αντί αυτού, υποστελεχωμένες υπηρεσίες, ελλιπείς έλεγχοι κι’ έλλειψη αναφοράς των περιστατικών τροφικών δηλητηριάσεων, συνθέτουν ένα σκηνικό που εγείρει ερωτηματικά για την υγιεινή των τροφίμων που καταναλώνουμε καθημερινά.

Πώς οφείλουν να δράσουν οι αρμόδιες υπηρεσίες;

Η εμφάνιση τροφικής δηλητηρίασης, μπορεί να έχει τα αίτια της σε οποιοδήποτε στάδιο της τροφικής αλυσίδας. Όσον αφορά τα ζωικά προϊόντα, η τροφική αλυσίδα ξεκινά από την κτηνοτροφική μονάδα στην οποία γίνεται αρχικά η παραγωγή. Σε δεύτερο στάδιο περιλαμβάνονται γαλακτοβιομηχανίες, τυροκομία, εργαστήρια κοπής κρέατος, αλλαντοποιεία και κρεοπωλεία. Τα τρόφιμα αυτά είτε καταλήγουν άμεσα στο τραπέζι του καταναλωτή είτε έμμεσα σ’ εστιατόρια ή καταστήματα έτοιμου φαγητού (fast food). Σε περίπτωση που εμφανιστεί ένα περιστατικό τροφικής δηλητηρίασης, τότε υπάρχει πρόβλημα σ’ ένα ή περισσότερα στάδια της τροφικής αλυσίδας, γεγονός που χρήζει διερεύνησης. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν συνήθως έντονο κοιλιακό άλγος, διάρροια, εμετούς και πυρετό κι’ εμφανίζονται μέσα σε μερικές ώρες από την κατανάλωση του ακατάλληλου τροφίμου.

Σύμφωνα με την υπάρχουσα νομοθεσία, όπως μας την εξήγησε η διευθύντρια των Ιατρικών Υπηρεσιών Χρυστάλλα Χατζηαναστασίου, οι ιατρικές, υγειονομικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες οφείλουν να συνεργάζονται στενά στη διερεύνηση περιστατικών τροφικών δηλητηριάσεων. Σε πρώτο στάδιο ένας ασθενής που εισάγεται στο νοσοκομείο με συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης, εξετάζεται διεξοδικά. Αν διαπιστωθεί ότι η τροφική δηλητηρίαση οφείλεται σε τρόφιμο που κατανάλωσε, τότε ο πρώτος ιατρικός λειτουργός οφείλει να συμπληρώσει ένα ειδικό έντυπο, το οποίο αποστέλλει στο διευθυντή των ιατρικών υπηρεσιών. Αυτός με τη σειρά του ενημερώνει τις υγειονομικές υπηρεσίες, οι οποίες θα προχωρήσουν στη διερεύνηση του περιστατικού με βάση τα στοιχεία που τους έδωσε ο ασθενής (εστιατόριο, τρόφιμο που κατανάλωσε). Οι υγειονομικές υπηρεσίες ή οι αρμόδιες δημοτικές αρχές, ελέγχουν την υγιεινή των εγκαταστάσεων . Εάν διαπιστωθεί ότι η δηλητηρίαση οφείλεται σε τρόφιμο ζωικής προέλευσης ενημερώνονται και οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι οποίες διεξάγουν το σχετικό έλεγχο.

Ανεπαρκείς αναφορές τροφικών δηλητηριάσεων

Παρόλο που το όλο σύστημα τροφικών δηλητηριάσεων είναι στα χαρτιά επαρκέστατο, στην πράξη φαίνεται να λειτουργεί ανεπαρκώς ή να λειτουργεί μόνο εν μέρει. Σε ερώτηση που θέσαμε στον προϊστάμενο των Υγειονομικών Υπηρεσιών, Γιώργο Γιωργάλλα, μας απάντησε ότι τα περιστατικά που αναφέρονται είναι πολύ λιγότερα από αυτά που πραγματικά συμβαίνουν. Η μη αναφορά περιστατικών από τους Ιατρικούς Λειτουργούς, οφείλεται στο γνωστό φόρτο εργασίας στα δημόσια νοσοκομεία, αλλά κυρίως στην έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης για τη σημασία της αναφοράς τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ιδιώτες γιατρούς, οι οποίοι επίσης οφείλουν ν’ αναφέρουν τα περιστατικά. Παράλληλα, όπως μας ανέφεραν λειτουργοί των κτηνιατρικών υπηρεσιών, ελάχιστα περιστατικά έχουν αναφερθεί και διερευνηθεί από τις υπηρεσίες. Ωστόσο η αναφορά περιστατικών είναι απαραίτητη, όχι μόνο για σκοπούς ενοχοποίησης συγκεκριμένου υποστατικού, αλλά και για να διερευνηθεί σε ποιο στάδιο της τροφικής αλυσίδας υπήρξε πρόβλημα. Η αναφορά των περιστατικών τροφικών δηλητηριάσεων θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί ένα είδος εσωτερικού αυτοελέγχου όλων των ασφαλιστικών δικλείδων του συστήματος παραγωγής τροφίμων. Είναι προφανές ότι το σύστημα αυτό χρήζει βελτίωσης και ότι απαιτείται ένας γενικότερος συντονισμός όλων των αρμόδιων υπηρεσιών.

Επιφανειακοί έλεγχοι σε εστιατόρια και υπεραγορές

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Άποψης», οι έλεγχοι που αφορούν γαλακτοκομεία, εργαστήρια κοπής κρέατος και κρεοπωλεία είναι σε μεγάλο βαθμό ικανοποιητικοί. Οι ίδιες πηγές ωστόσο κρίνουν ως ελλιπέστατους του ελέγχους που γίνονται σε εστιατόρια και υπεραγορές. Οι έλεγχοι στα συγκεκριμένα υποστατικά, από τις υγειονομικές ή τις αρμόδιες δημοτικές αρχές, εστιάζονται κυρίως στην καθαριότητα του χώρου και όχι σε δειγματοληπτικό έλεγχο του μικροβιακού φόρτου των τροφίμων. Έλεγχος που θα μπορούσε ν’ αποκαλύψει πολλά για την ποιότητα και την καταλληλότητα των τροφίμων που προσφέρονται στον καταναλωτή. Κύριο αίτιο είναι η έλλειψη ικανού αριθμού προσοντούχου προσωπικού στις υγειονομικές υπηρεσίες.

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή αναφορά και διερεύνηση περιστατικών τροφικής δηλητηρίασης, δημιουργεί μαύρες τρύπες στο τομέα του ελέγχου και της υγιεινής των τροφίμων στην Κύπρο. Ωστόσο η ευθύνη δεν μπορεί να βαραίνει μόνο τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Η εφαρμογή της νομοθεσίας πρέπει να γίνεται απ’ όλους όσους εμπλέκονται στην τροφική αλυσίδα και μέσω της σωστής εφαρμογής των γνωστών συστημάτων ελέγχου HACCP (Hazard analysis of critical control points). Παράλληλα και το ίδιο το κοινό οφείλει να ευαισθητοποιηθεί και ν’ αναφέρει τυχόν υποψίες του για μολυσμένα τρόφιμα, αναδεικνύοντας με αυτό τον τρόπο τη σωστή ή την ανεπαρκή λειτουργία του όλου συστήματος.

Όπως πληροφορούμαστε υπάρχει στα σκαριά νομοσχέδιο για τη δημιουργία ενός Ενιαίου Φορέα Τροφίμων. Ο φορέας αυτός θα συντονίζει και θα εποπτεύει τις υγειονομικές, ιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες με στόχο την παράγωγη υγιεινών και ασφαλών τροφίμων, με βάση ευρωπαϊκά πρότυπα. Όσο για το κατά πόσον η δημιουργία αυτού του φορέα θα υποβοηθήσει τους έλεγχους και θα βελτιώσει την υγιεινή των τροφίμων, οι απόψεις από τους αρμοδίους διίστανται. Οι υγειονομικές υπηρεσίες κρίνουν θετικά τη δημιουργία αυτού του φορέα. Από την άλλη πλευρά οι κτηνιατρικές υπηρεσίες θεωρούν ότι το υπάρχον σύστημα ελέγχου είναι ικανοποιητικό και ότι η δημιουργία του φορέα θα περιπλέξει τις διαδικασίες ελέγχου.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>