Γράφει:

Μεταβολή μετεωρολογικών στοιχείων στην Κύπρο την τελευταία εκατονταετία

του Στέλιου Πασιαρδή

Στην Κύπρο γίνεται καταγραφή όλων των βασικών μετεωρολογικών στοιχείων, μεταξύ των οποίων η θερμοκρασία και η βροχόπτωση από το 1881. Συγκεκριμένα, κατά την χρονολογία αυτή εγκαταστάθηκαν έξι μετεωρολογικοί σταθμοί στις πόλεις του νησιού, υπό την επίβλεψη των τότε επαρχιακών ιατρικών γραφείων του αποικιακού καθεστώτος. Όλα τα στοιχεία, σε σχέση με τη θερμοκρασία και τη βροχόπτωση, τα οποία έχουν καταγράψει οι σταθμοί αυτοί διατηρούνται στα αρχεία της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας και στη Βάση δεδομένων της Υπηρεσίας. Η επεξεργασία των δεδομένων αυτών έχει καταδείξει τις ακόλουθες σημαντικές πληροφορίες:

1. Τόσο στο εσωτερικό του νησιού, όσο και στα παράλια, καταγράφεται μία αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1°C περίπου τα τελευταία εκατό χρόνια.
2. Το ημερήσιο θερμομετρικό εύρος, δηλαδή η διαφορά της μέγιστης από την ελάχιστη θερμοκρασία μειώνεται με σταθερούς ρυθμούς.
3. Σε σχέση με τη βροχόπτωση παρατηρείται μία σταθερή μείωση της μέσης βροχόπτωσης κατά 17% περίπου.

Σε σχέση με την πρώτη παρατήρηση, δηλαδή την αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1°C, αυτή οφείλεται βασικά στη μεγάλη ανάπτυξη των αστικών κέντρων και στην αύξηση των δραστηριοτήτων σε αυτά. Συγκεκριμένα, κατά τις πρώτες καταγραφές, η Λευκωσία είχε ένα πληθυσμό της τάξης των είκοσι περίπου χιλιάδων, ενώ σήμερα ο πληθυσμός της πόλης ξεπερνά τις 250 χιλιάδες. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία του φαινόμενου της «θερμικής νησίδας» (heat island effect), την αύξηση δηλαδή της θερμοκρασίας λόγω μικρότερης κυκλοφορίας του αέρα στο πυκνά δομημένο αστικό περιβάλλον.

Η μείωση του ημερήσιου θερμομετρικού εύρους, ενδεχομένως να οφείλεται στην αύξηση της νέφωσης. Συγκεκριμένα, λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας στην ατμόσφαιρα αναμένεται ότι θα αυξηθούν οι υδρατμοί με αποτέλεσμα να έχουμε περισσότερα σύννεφα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, την κατακράτηση της ακτινοβολίας στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας κατά τις νυχτερινές ώρες και συνεπώς τη μεγαλύτερη αύξηση της ελάχιστης θερμοκρασίας. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της ημέρας, η νέφωση εμποδίζει την άμεση ηλιακή ακτινοβολία με αποτέλεσμα να μην αυξάνονται οι μέγιστες τόσο όσο οι ελάχιστες θερμοκρασίες. Ένας δεύτερος λόγος της μείωσης του ημερήσιου θερμομετρικού εύρους μπορεί να αποδοθεί στην αύξηση των αερολυμάτων (aerosols) στην ατμόσφαιρα κατά τα τελευταία χρόνια.

Τέλος, η μείωση της βροχόπτωσης εκτιμάται ότι οφείλεται σε αλλαγές στη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας. Η μείωση της βροχόπτωσης εντοπίζεται κυρίως στο δεύτερο μισό του αιώνα, οπότε η συχνότητα ολιγομβρίας και ανομβρίας παρουσιάζεται αυξημένη σε σχέση με το πρώτο μισό του αιώνα.

Και στις τρεις περιπτώσεις, οι μεταβολές στη γενικότερη μετεωρολογική συμπεριφορά αποδίδονται σε μακροσκοπικές αλλαγές παγκόσμιας κλίμακας στο μετεωρολογικό μας σύστημα και συγκεκριμένα στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αντίστοιχα ευρήματα έχουν παρατηρηθεί, τόσο στο Ισραήλ και την Ελλάδα, όσο και σε άλλες περιοχές της ανατολικής Μεσογείου.

Ο Στέλιος Πασιαρδής είναι Αγρομετεωρολόγος στην Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>