Γράφει:

Το άνοιγμα της οδού Λήδρας και η πολιτική του σημασία

του Λουκή Λουκαΐδη

Το άνοιγμα του οδοφράγματος της οδού Λήδρας επιβεβαίωσε τον ιστορικό δεσμό των Ε/Κ και Τ/Κ. Για τον δεσμό αυτό προσωπικά δεν είχα ποτέ καμία αμφιβολία. Διότι παρά τις ορισμένες διενέξεις που υποκινούνταν από τα γνωστά ξένα κέντρα, δεν πίστεψα ποτέ ότι υπήρχε πράγματι μια εχθρότητα μεταξύ των δύο κοινοτήτων που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ήταν η αιτία των διαφόρων φάσεων του κυπριακού προβλήματος. Είχα πάντοτε την εντύπωση ότι οι σχέσεις τους εύκολα θα αποδεικνύονταν φιλικές, μόλις αποσύρονταν οι επεμβάσεις των εθνικιστών της Τουρκίας και των ακραίων Ελληνικών στοιχείων, για να μη προσθέσω και του Άγγλους. Αυτές οι ακραίες δυνάμεις, κυρίως εκείνες της Τουρκίας, ήταν πάντοτε και η ουσία του Κυπριακού προβλήματος.

Για χρόνια τώρα, ιδίως μετά το 1974, υπήρξαν επανειλημμένες προσπάθειες «επαναπροσέγγισης» των Τ/Κ για να πετύχουμε, ας πούμε, την συμφιλίωση των δυο κοινοτήτων. Μια συμφιλίωση που προϋπέθετε μια πραγματική εχθρότητα. Νομίζω ότι αποδείξαμε επαλειμμένα πως εχθρότητα δεν υπήρχε. Εκείνο που πραγματικά υπήρχε είναι μια σταθερή πολιτική της Τουρκίας, που υλοποιείτο και από τους εγκάθετους Τ/Κ ηγέτες, για διαμελισμό της Κύπρου. Αυτό δεν ήταν μυστικό και δεν χρειαζόταν καμιά πολιτική διάνοια για να γίνει αντιληπτό. Κάποτε μάλιστα ο Ινονού είπε ότι μιλούμε για ομοσπονδία για να συγκαλύψουμε την πραγματική μας επιδίωξη που είναι ο «διαμελισμός».

Αλλά εμείς, αντί να οργανώσουμε μια στρατηγική πίεσης της Τουρκίας για αλλαγή της πολιτικής της, όσον αυτό ήταν δυνατό, και να παραμερίσουμε του «Εγγυητές» Άγγλους, αναλαμβάναμε εκστρατείες «επαναπροσέγγισης» με τους Τ/Κ που ξεπερνούσαν κάθε υπερβολή και, το χειρότερο, εξυπηρετούσαν την εικόνα που η Τουρκία επιδίωκε και πετύχαινε, με την συνδρομή μας, να προβάλλει. Δηλαδή ότι το πρόβλημα ήταν μια διαφορά μεταξύ Ε/Κ και Τ/Κ, η οποία θα έπρεπε να λυθεί με κάποια «συμφιλίωση» μεταξύ τους και ακόμα και κάποια «πολιτική ισότητα» και κάποια «ασφάλεια», με την μορφή του διαχωρισμού των δύο κοινοτήτων και με την «εγγύηση» των τουρκικών στρατευμάτων και του δικαιώματος της Τουρκίας να επεμβαίνει.

Με αυτά τα δεδομένα το άνοιγμα της οδού Λήδρας στέλνει το μήνυμα στους διεθνείς οργανισμούς και στα άλλα κράτη που δεν μπαίνουν στον κόπο να εμβαθύνουν στο πρόβλημα, η που εθελοτυφλούν στη πραγματικότητα της κατοχής και της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Ε/Κ αλλά και των Τ/Κ από μέρους της Τουρκίας, ότι υπάρχει πρόοδος στο κυπριακό διότι οι δυο κοινότητες μάλιστα άρχισαν να επικοινωνούν και… με το άνοιγμα των οδοφραγμάτων. Πέφτουν λένε τα τείχη του διαχωρισμού!

Το άνοιγμα λοιπόν των οδοφραγμάτων δεν έχει καμιά ουσιαστική σημασία για την λύση του κυπριακού προβλήματος. Μπορώ μάλιστα να προσθέσω ότι μάλλον ζημιά προκαλεί στην πραγματική εικόνα του προβλήματος. Οι δε πανηγυρισμοί και τα μπαλόνια αποτελούν μυωπική, για να μην πω αφελή πολιτική εκδήλωση.

Υπάρχει η άποψη ότι το άνοιγμα των οδοφραγμάτων προβάλλει την εικόνα στο εξωτερικό της απόφασης μας να λύσουμε το κυπριακό. Προσωπικά δεν είχα ποτέ αμφιβολία ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Ε/Κ επιθυμούσαν πάντοτε λύση του κυπριακού. Ούτε νομίζω ότι οι ξένοι πίστευαν το αντίθετο. Το πρόβλημα ήταν πάντα το είδος της λύσης: λύση που να ανταποκρίνεται στις τωρινές απαιτήσεις της Τουρκίας, αλλά ακόμη και των συμμάχων της, χωρίς να εξασφαλίζει το μέλλον της Ε/Κ κοινότητας, ή λύση που να διασφαλίζει μια μόνιμη διευθέτηση του κυπριακού με βάση αρχές που υιοθετήθηκαν από την παγκόσμια κοινότητα, διότι ακριβώς ήταν η μόνη συνταγή για μια ειρηνική συνύπαρξη των λαών; Στο θέμα αυτό οι απόψεις διίσταντο.

Το κυριότερο επιχείρημα εκείνων που δεχόντουσαν λύση που παρέκλινε από τις αρχές αυτές ήταν ότι ο καιρός που περνά εδραιώνει τα τετελεσμένα και θα πρέπει να «συμβιβαστούμε» ή «να δείξουμε ευελιξία» για να αποφύγουμε τα χειρότερα. Τι άλλο θα μπορούσαμε να κάνουμε λένε. Βεβαίως, η εναλλακτική πορεία πάντοτε υπήρχε. Ήταν όμως πολύ δύσκολη και χρειαζόταν θυσίες. Ήθελε οργάνωση, προσπάθεια και ικανότητες. Ουδέποτε όμως δοκιμάστηκε από οποιαδήποτε κυβέρνηση.

Η εναλλακτική πορεία σημαίνει προβολή στο εξωτερικό με τον κατάλληλο τρόπο, στους διεθνείς οργανισμούς και στις κυβερνήσεις της τουρκική κατοχής και της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επικαλούμενοι για το σκοπό αυτό, για όσους έχουν την διάθεση να μελετήσουν την σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τις αρχές της Ε.Ε και, τέλος, την θέση ότι οι Τ/Κ είναι και αυτοί θύματα και όμηροι της πολιτικής της Τουρκίας, η οποία τους ελέγχει και τούς επιτρέπει να ανοίγουν κάποια οδοφράγματα και να προβαίνουν σε κάποιες ενέργειες που στηρίζουν την πολιτική της, αλλά τους αποτρέπει δια της βίας από ενέργειες που δεν της συμφέρουν. Το άνοιγμα των οδοφραγμάτων εξυπηρετεί την πολιτική αυτή διότι ενισχύει την ψεύτικη εικόνα ότι: δεν υπάρχει στρατιωτική κατοχή αλλά τα «βρίσκουν» σταδιακά οι Ε/Κ. και Τ/.Κ. Δυστυχώς όμως οι πολιτικές μας ηγεσίες περί άλλων τυρβάζουν. Πολιτική αφέλεια ή αδυναμία σωστού αγώνα;

Ο Λουκής Λουκαΐδης είναι πρώην Δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>