Γράφει:

Βιβλίο: Οι Νάνοι του Χάρολντ Πίντερ

της Νίκης Χριστοδούλου

Θα μπορούσε ο αναγνώστης να χαρακτηρίσει τους Νάνους του Χάρολντ Πίντερ ως μυθιστόρημα; Ψάχνοντας την υπόθεση του έργου, ο αναγνώστης θα μπορούσε να αποτύχει πλήρως στην κατανόησή του. Στην πραγματικότητα οι Νάνοι είναι κτισμένοι πιο πολύ σαν θεατρική παράσταση. Οι ήρωες δρουν σε ένα παράξενα περιορισμένο περιβάλλον, κυρίως μέσα σε δωμάτια. Ο χώρος του Πίντερ θα μπορούσε να είναι όλοι οι γνωστοί χώροι ή το άγνωστο επέκεινα. Το έργο είναι επίσης κτισμένο σε μεγάλο βαθμό με την μορφή, φιλοσοφικού θα μπορούσαμε να πούμε, διαλόγου.

Κάτω από την επιφάνεια κρύβεται το βαρύ πιντερικό νόημα. Οι αλλοπρόσαλλοι υπαρξιακοί διάλογοί του μπορούν να ερμηνευθούν από τον αναγνώστη διττώς, αναλόγως του βάθους με το οποίο αντιμετωπίζει το κείμενο: ως ασυναρτησίες χωρίς νόημα ή ως οι πιο σημαντικοί διάλογοι που θα μπορούσαν ποτέ να αφορούν τον άνθρωπο, την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη. Κάτω από την έλλειψη συμβατικής πλοκής, ο Πίντερ μας προβληματίζει για την καταβολή και την κατάληξή μας. Τα λόγια των ηρώων του αντηχούν στο συμπαντικό άπειρο κρυμμένα κάτω από επιφάσεις ασήμαντης καθημερινότητας, διατυμπανίζοντας την ακούσια ύπαρξη και την αναγκαστική φθορά μας.

Γιατί αυτή η επιφανειακή έλλειψη νοήματος; Μέσα από το ανούσιο αναδύεται η ουσία, μέσα από το α- νόητο διαφαίνεται το νόημα των πάντων. Με αυτά τα μέσα κατανοούμε την παροδικότητά μας και το μεγαλείο που μας προσδίδει ο ενστερνισμός της. Αυτό το καθολικό και ανεκτίμητο νόημα δεν είναι καθόλου αυτονόητο, μάλιστα μπορεί να μας διαφεύγει μια ζωή.

Ο αναγνώστης προβληματίζει για την έννοια των Νάνων, που παρεμβάλλονται σε ένα δυο σύντομα κεφάλαια ως ανεξήγητες παρουσίες. Στο τέλος αναγκάζουν τον αναγνώστη να δει στο πρόσωπό τους τον ίδιο του τον εαυτό. Γιατί στο κάτω κάτω τι είναι ο ίδιος ο άνθρωπος; Ένας Νάνος στα πλαίσια της Δημιουργίας που ασχολείται με ασχολίες Νάνου μπροστά στη σπουδαιότητα της ύπαρξής του, την αναγκαιότητα της μοίρας του, αυτής, που ο ίδιος δεν καταλαβαίνει και δεν ορίζει. Ο Πίντερ μέσω του Λόγου αγγίζει την ύπαρξη ακροθιγώς, για να αποδείξει ότι τουλάχιστον είναι γνώστης. Δεν μπορεί να αλλάξει στο απειροελάχιστο την ανθρώπινη μοίρα. Είναι και αυτός, όπως και οι λέξεις του, φθαρτός και περαστικός. Μπορεί όμως με αυτές τις ευτελείς λέξεις να μας παρουσιάσει την ανθρώπινη μοίρα ζωντανή μπροστά μας, μπορεί να μας κάνει να μιλήσουμε για αυτή, να χαθούμε, πράγμα αναπόφευκτο, αλλά να μην χαθούμε μέσα στην άγνοιάς μας. Ο Πίντερ αγγίζει τα θεμελιώδη υπαρξιακά θέματα που ταλανίζουν τον άνθρωπο σαν να ήταν καθημερινές σκοτούρες, αλλά και τα καθημερινά θέματα τα αναγάγει σε επίπεδο μεταφυσικό.

Ο Χάρολντ Πίντερ τιμήθηκε το 2005 με το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας. Το σκεπτικό βράβευσής του αναφέρει: ‘στα έργα του αποκαλύπτει το έρεβος κάτω από την καθημερινή φλυαρία και παραβιάζει τα κλειστά δωμάτια της καταπίεσης’. Σε συνέντευξή του για την βράβευση είπε τα εξής: ‘σήμερα μου είπαν ότι κάποιο κανάλι ανακοίνωσε το θάνατό μου. Μετά άλλαξαν γνώμη και είπαν «όχι κέρδισε το Νόμπελ» και έτσι αναστήθηκα από τους νεκρούς’.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>