Γράφει:

Έλλειμμα εκπαίδευσης

της Μαίρης Κουτσελίνη

Το ότι υπάρχει κρίση στην εκπαίδευση τόσο στην Κύπρο όσο και σ΄ ολόκληρο τον κόσμο, είναι γεγονός που ανιχνεύεται στις σισύφειες αναζητήσεις των πλείστων εκπαιδευτικών συστημάτων αλλά και στην προσπάθεια του πολίτη να ενταχθεί δημιουργικά στην κοινωνία: περιθωριοποίηση, ανεργία, έλλειψη δεξιοτήτων προσαρμογής, ατομοκεντρισμός και απαξίωση της πολιτικής ζωής, διεύρυνση του χάσματος μεταξύ των προκλητικών αντιφάσεων φτώχειας και πλούτου, έλλειψη κοινωνικής συνοχής, κινήματα απομονωτισμού και αναζήτησης συνεκτικής ταυτότητας των νέων είναι κάποια μόνο από όσα καταμαρτυρούν κρίση στην εκπαίδευση.

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στη κρίση αυτή καθ΄ εαυτή – μια και κάθε κρίση είναι αφετηρία αποδόμησης και αναδόμησης- αλλά στις αναζητήσεις επίλυσης του προβλήματος. Η κρίση στο δημόσιο σχολείο αντιμετωπίζεται με πολιτικές χαλάρωσης σε στολή, φοίτηση, εξετάσεις, με αποτέλεσμα να θεωρείται από τους φοιτούντες ως χώρος και χρόνος υποχρεωτικής θητείας, αντί περίοδος εποικοδόμησης γνώσης και κοσμοθεωρίας. Η έλλειψη κοινωνικής συνοχής και η πολυ-πολιτισμικότητα ως κοινωνική και σχολική πραγματικότητα αντιμετωπίζεται με πολιτικές περιθωριοποίησης των αλλόγλωσσων μαθητών μέσα στα σχολεία με αναχρονιστικούς θεσμούς, όπως ο αντιπαιδαγωγικός θεσμός του θεατή και της απόσυρσης μαθητών από μαθήματα για διδασκαλία γλώσσας.

Την πενία των επιλογών επίλυσης των προβλημάτων μαρτυρεί και το γεγονός ότι ο εκσυγχρονισμός της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα ΄καινοτόμα΄ κεφάλια των μεταρρυθμιστών έχει εξαντληθεί σε πολιτικές και διαδικασίες εισαγωγής της τεχνολογίας στην εκπαίδευση.

Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση η ποσότητα παρεχόμενων υπηρεσιών δύσκολα συναντιέται με την ποιότητα, οι δε επιλογές σπουδών αντί να πολλαπλασιαστούν σε προγράμματα σπουδών και εναλλακτικά προγράμματα φοίτησης έχουν υποβαθμιστεί σε επανάληψη των ίδιων προγραμμάτων από άλλα κέντρα: όλοι τώρα προσφέρουν προγράμματα δασκάλων λες και αυτό μας έλειπε από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενώ οι εναλλακτικές μορφές φοίτησης φαίνεται να εκμηδενίζονται μια και ελάχιστα έχει αυξηθεί δια της εξ αποστάσεως φοίτησης η εγγραφή μεγαλύτερου σε ηλικία πληθυσμού.

Από την άλλη οι σχεδιαστές των μεταρρυθμίσεων φαίνεται να αγνοούν αυτό που από το 1900 επισήμανε ο Sadler: Αυτά που συμβαίνουν έξω από το σχολείο ενδιαφέρουν πολύ περισσότερο από αυτά που γίνονται μέσα στο σχολείο, αν θέλουμε να εργαστούμε για εκπαιδευτικές αλλαγές. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείς να αλλάξεις παγιωμένες στάσεις, ιδεοληψίες, αρνητικά στερεότυπα και ανισότητες ευκαιριών δια της σχολικής εκπαίδευσης, όταν η ίδια η κοινωνία υποστηρίζει τα φαινόμενα αυτά. Για ποια, για παράδειγμα, ισότητα φύλων και φυλών θα εκπαιδεύσεις μέσα στα σχολεία, όταν στην ίδια την κοινωνία «Η ψαλίδα μισθών μεταξύ γυναικών και αντρών βρίσκεται στην Κύπρο του 2008 στο 24%»;

Σε τελευταία ανάλυση το έλλειμμα εκπαίδευσης είναι έλλειμμα παιδείας και κατάλληλων ανθρώπων στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Η Μαίρη Κουτσελίνη είναι Αν. Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>