Εκδοτικό Σημείωμα

Βρετανικές Βάσεις - Εξώφυλλο Ιουνίου 2008

Το κυπριακό πρόβλημα, μετά την ανεξαρτησία και ως το 1974, ήταν ουσιαστικά μονοδιάστατο. Αφορούσε δηλαδή στην προσπάθεια για τροποποίηση του ζυριχικού συντάγματος, κατά τρόπο ώστε αυτό να καταστεί βιώσιμο. Μετά την εισβολή του 1974 όμως, το κυπριακό πρόβλημα έγινε δισυπόστατο. Αφορούσε πλέον, όχι μόνο στην συνταγματική δομή μιας πολιτείας, αλλά και σε ένα έγκλημα πολέμου. Και εκεί εστιάζεται το πρόβλημα με τις συνομιλίες Χριστόφια – Ταλάτ.

Η συμφωνία της 23ης Μαΐου 2008 προσπαθεί να βρει συνταγματική δομή για ένα κατ’ επίφαση ομοσπονδιακό και κατ’ ουσία συνομοσπονδιακό κράτος. Το κυπριακό πρόβλημα όμως, όπως λέχθηκε ανωτέρω είναι διφυές. Οι συνομιλίες έχουν εκτραπεί από την φύση του προβλήματος ως εισβολής και κατοχής και πραγματοποιούνται στην βάση μιας διακοινοτικής διαφοράς, μεταξύ δύο ισότιμων μερών και με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας να μετονομάζεται σε εκλεγμένο ηγέτη της ελληνοκυπριακής κοινότητας, με σκοπό να εξισωθεί με τον Ταλάτ. Δεν αποτελεί επομένως έκπληξη το γεγονός ότι δεν επιδιώκουμε ως Δημοκρατία την εφαρμογή των αποφάσεων του ΕΔΑΔ, όταν αυτές κατονομάζουν την Τουρκία ως υπεύθυνη για τις παραβάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο, μια Τουρκία η οποία αθωώνεται πλήρως μέσω της εκτροπής των συνομιλιών.

Δεν μπορεί από τη μια να επιμένουμε – και ορθά – στην κατάρριψη του μύθου ότι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι δεν μπορούν να ζήσουν μαζί, ενώ την ίδια στιγμή να εμμένουμε στη δημιουργία δύο χωριστών εδαφικών οντοτήτων, στις οποίες η διακίνηση και η αγορά περιουσίας θα είναι περιορισμένη, στην οποία θα υπάρχουν χωριστά εκλογικά δικαιώματα, παραμονή του συνόλου των εποίκων και διατήρηση των εγγυητριών δυνάμεων, κατά τρόπο που να στηρίζει τους εθνικιστές και να καθιστά τους Τουρκοκύπριους αιχμαλώτους των τουρκικών γεωστρατηγικών συμφερόντων στο διηνεκές.

Τα δημοψηφίσματα της 24ης Απριλίου 2004 επέτρεψαν στην Κυπριακή Δημοκρατία να ενταχθεί ομαλά στην ΕΕ και να βρίσκεται σε θέση αξιολογητή έναντι της Τουρκίας. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να υπάρξει μια εκ νέου διασύνδεση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στη λογική «ανατολίτικου παζαρίου» ενός καινούριου σχεδίου Ανάν, κατά τρόπο που να οδηγεί στην αιχμαλωσία της ελληνοκυπριακής πλευράς.