Γράφει:

Πορτραίτο του T.S. ELIOT (1888-1965)

της Κατερίνας Γκότση*

«Στην αρχή μου είναι το τέλος μου. Στο τέλος μου είναι η αρχή μου».

O Τ.Σ. Έλιοτ υπήρξε ένας από τους πιο διακεκριμένους Αμερικανούς ποιητές, γνωστός όχι μόνο για την ανανέωση που έφερε στην ποίηση του εικοστού αιώνα αλλά και για τις δραστηριότητες του ως εκδότης, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας. Γεννήθηκε στο Σεντ Λούις των Ηνωμένων Πολιτειών και σπούδασε, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, στα διακεκριμένα Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ, της Σορβόννης και της Οξφόρδης.
Η ενασχόληση του με τη γραφή ξεκίνησε ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια. Από τις πρώτες δημοσιεύσεις ποιημάτων του ήταν αυτές στο φοιτητικό περιοδικό ‘Χάρβαρντ Άντβοκειτ’ (Harvard Advocate). Δύο γεγονότα καθόρισαν την πορεία της μετέπειτα ζωής του: το ένα ήταν η ενθουσιώδης υποδοχή της οποίας έτυχε η ποίηση του από τον Έζρα Πάουντ. Ο Πάουντ, ήδη καταξιωμένος μοντερνιστής ποιητής, εξελίχθηκε σε σχολαστικό μελετητή της ποίησης του, τον έκανε γνωστό στους λογοτεχνικούς κύκλους και τον στήριξε οικονομικά σε διάφορες περιστάσεις. Το δεύτερο γεγονός ήταν ο γάμος του με την Βίβιαν Χάι Γουντ, μια απόφαση που κλόνισε ανεπανόρθωτα τη σχέση του με τους γονείς του, αλλά και τον έκανε να εγκατασταθεί μόνιμα στο Λονδίνο, όπου πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης ζωής του. Αρχικά εργάστηκε σαν καθηγητής, και στη συνέχεια ως υπάλληλος στην τράπεζα Λόυντς (Lloyds). Την ίδια στιγμή έγραφε ποίηση και λογοτεχνική κριτική που δημοσίευσε αρχικά στο λογοτεχνικό περιοδικό ‘΄Εγκοιστ’ (Egoist), και αργότερα στο ‘Κραϊτήριον’ (Criterion), το λογοτεχνικό περιοδικό που o ο ίδιος ξεκίνησε το 1922 και συνέχισε να εκδίδει μέχρι το 1939. Παράλληλα εξέδωσε πλήθος θεωρητικών κειμένων, θεατρικών έργων και ποιητικών συλλογών, οι πιο γνωστές από τις οποίες είναι ο ‘Προύφροκ’ (Prufrock, 1917), ‘Η Έρημη Χώρα’ (The Waste Land, 1922), η ‘Τετάρτη των Τεφρών’ (Ash Wednesday,1930) και τα ‘Τέσσερα Κουαρτέτα’ (Four Quartets, 1943).
Σε αντίθεση, όμως, με την αναγνώριση και την επιτυχία την οποία απολάμβανε ως λογοτέχνης, στην προσωπική του ζωή αντιμετώπιζε δυσκολίες: ο γάμος του δεν πήγαινε καλά, η σύζυγος του αντιμετώπιζε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και ο ίδιος υπέφερε από κατάθλιψη και υπερκόπωση εξ’αιτίας του υπερβολικού φόρτου εργασίας που είχε αναλάβει. Το 1921, εξοντωμένος πνευματικά και σωματικά, κατέρρευσε και πέρασε ένα διάστημα σε σανατόριο στην Ελβετία, όπου ολοκλήρωσε ένα από τα πιο γνωστά έργα του, την ‘Έρημη Χώρα’. Οι συνθήκες βελτιώθηκαν σε ένα βαθμό το 1925, όταν ο Έλιοτ άφησε τη δουλειά του στην τράπεζα για να εργαστεί στον εκδοτικό οίκο Φάμπερ εντ Γκουάιερ (Faber & Gwyer). Το 1927 πήρε Βρετανική υπηκοότητα, και εντάχτηκε στην Αγγλικανική Εκκλησία. Ο γάμος του εν τω μεταξύ πήγαινε από το κακό στο χειρότερο: αν και ποτέ δεν πήρε επίσημα διαζύγιο, χώρισε από τη σύζυγο του, η οποία κατέληξε σε ψυχιατρική κλινική πέντε χρόνια αργότερα. Ανάμεσα στις διακρίσεις που έλαβε για το έργο του, η πιο σημαντική ήταν το Νόμπελ Λογοτεχνίας με το οποίο τιμήθηκε το 1948. Η Βίβιαν Χάι Γουντ είχε ήδη πεθάνει έναν χρόνο πριν. Το 1957, ο Έλιοτ παντρεύτηκε τη βοηθό του Βαλερί Φλέτσερ, κι ο γάμος αυτός του προσέφερε τη σταθερότητα που για χρόνια του έλειπε. Πέθανε στο Λονδίνο το 1965. Η επιγραφή που ο ίδιος επέλεξε για την επιτύμβια πλάκα του, αναγράφει δύο στίχους από τα ‘Τέσσερα Κουαρτέτα’: «Στην αρχή μου είναι το τέλος μου. Στο τέλος μου είναι η αρχή μου».

Η Κατερίνα Γκότση είναι θεατρολόγος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>