Γράφει:

…ἀμαθία, ἀκρασία, ἐπαριστερότης, ἀμνημοσύνη

…ἀμαθία, ἀκρασία, ἐπαριστερότης, ἀμνημοσύνη
(Αριστοτέλης, Περὶ ἀρετῶν καὶ κακιῶν, 1251a3)

λέγεται γὰρ ὁ μὲν Ἀπόλλων ὁ δὲ Πλούτων, καὶ ὁ μὲν Δήλιος ὁ δ’ Ἀιδωνεύς, καὶ ὁ μὲν Φοῖβος ὁ δὲ Σκότιος· καὶ παρ’ ᾧ μὲν αἱ Μοῦσαι καὶ ἡ Μνημοσύνη, παρ’ ᾧ δ’ ἡ Λήθη καὶ ἡ Σιωπή
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, Περὶ τοῦ Ε τοῦ έν Δελφοῖς, 394a8

του Αντώνη Κ. Πετρίδη

Έχω μια εκνευριστική συνήθεια: Δεν Ξεχνώ. Αυτό ανέκαθεν ενοχλούσε όσους πατρικώς επιχειρούσαν να μου διδάξουν τη σωφροσύνη της λησμονιάς. Έχω την εκνευριστική συνήθεια να μην ξεχνώ, αν και πολλοί προσφάτως τείνουν να με πείσουν ότι οι μνήμες μου είναι δοτές, εμφυτευμένες στο αφελές κεφάλι μου από υπερσυντηρητικούς τρομοκράτες και αχάριστους βομβιστές. Δεν Ξεχνώ τη νεκρή γιαγιά μου, πρόσφυγα από την Κλεπίνη, αγράμματη γυναίκα του χωριού. Συναισθανόμενη την ώρα της, μου φώναξε και μου είπε: «Είμαι ευτυχισμένη, γιόκκα μου». «Γιατί, γιαγιά;». Είχε χάσει τα πάντα. «Γιε μου, επήα σχολείον μιαν εφτομάδαν μόνον. Αλλά μες τούν’ την εφτομάδαν έμαθα να γράφω δύο πράματα: το όνομά μου και το Πάτερ ἡμῶν. Εθ θέλω τίποτε άλλο. Εσού, γιε μου, να γινείς δάσκαλος, ακούεις; Εσούνυ θκιάβαζε τζι εγιώ εννά ακούω που τζιει πάνω». Κυβερνήτης Reginald Stubbs, Εκπαιδευτικός Νόμος της 1ης Απριλίου 1933: η δημοτική εκπαίδευση περιέρχεται στην ευθύνη του Κυβερνήτη, που αποφασίζει για σχολικά βιβλία, εκπαιδευτικά προγράμματα, διορίζει τα μέλη των εκπαιδευτικών συμβουλίων και ελέγχει τα οικονομικά της παιδείας. «Με το σύστημα της έκδοσης διαταγμάτων κατέστη δυνατή η επέμβαση επί της διδακτέας ύλης, έτσι π.χ. απαγορεύτηκε η διδασκαλία της ελληνικής ιστορίας, η εκμάθηση ελληνικών ποιημάτων ή δημοτικών τραγουδιών» (Χ. Α. Ρίχτερ, Ιστορία της Κύπρου. Τόμος Πρώτος (1878-1949), Αθήνα 2007, σ. 554). «…Κατά τη γνώμη μου», έγραψε κάποτε ο αρχηγέτης της ευμενούς απολυταρχίας, «αν έβγαινε από τη μέση η Εκκλησία, ο φιλελληνισμός σύντομα θα έσβηνε». Ήμουν έξι χρονών και η γιαγιά μου με τράβηξε έξω στην αυλή. «Πού πάμε, γιαγιά», ρωτώ. «Έλα», λαλεί μου, «τζιαι μεν αρωτάς». Βγήκαμε έξω και κουβάλησε μαζί της ένα εικόνισμα της Παναγίας, ξύλινο, παλιό, «το μόνο πράμα που έφερα μιτά μου που την Τζερύνειαν, φυλαχτόν, παμπάλαιον». Το έβαλε χάμω και το πασπάλισε με λίγους κόκκους χώμα, που έκρυβε σ’ ένα σακούλι στην τσέπη της. Την είχα ξαναδεί να το κάνει, λίγους κόκκους κάθε φορά, να μην τελειώσει. «Προσκύνα». Προσκυνώ. «Τωρά είμαστεν έσσω μας, γιε μου, λαλεί μου, τωρά είμαστεν έσσω μας τζι ας είμαστιν στην προσφυγιά…» Κυβερνήτης Herbert Richmond Palmer, Εκπαιδευτικός Νόμος του 1935: «Για να έχουμε μελλοντικά ηρεμία στο νησί», έγραψε κάποτε, δηλαδή για να παραμερίσουμε την ενοχλητική μονομανία της Ένωσης, πρέπει να προωθήσουμε την ιδέα του κυπριακού εθνικισμού. Tek vatan. Άλλωστε η ελληνικότητα ήταν φαντασίωση των εθνικιστών και η Ένωση αίτημα των μορφωμένων των πόλεων. Ένα πρωί βρήκα την αγράμματη γριά, τη χωριάτισσα, γονατιστή μπροστά απ’ το ραδιόφωνο να κλαίει. Μού θύμισε μια παλιά φωτογραφία που είδα κάποτε, από τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Τη ρώτησα, «Γιατί κλαίεις, γιαγιά». «Άκου την, άκου την, γιε μου· άκου την Ελλάδα μας ίντα ωραία που ένι!». Άκουγε την έναρξη του προγράμματος… Έχω μια εκνευριστική συνήθεια: Δεν Ξεχνώ. Ονόματα παλαιά, τεχνηέντως λησμονημένα, βρικολακιάζουν. Ανήκω σε μια γενιά τριαντάρηδων, που μεγάλωνε όταν στο ΡΙΚ κυμάτιζε ακόμα η ελληνική σημαία, όταν η «Σχολική Εφορία Λεμεσού» συνοδευόταν από τον ετερόπτωτο προσδιορισμό «Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων», όταν στην Κύπρο υπήρχε πρόβλημα εισβολής και κατοχής, όταν λόγοι ανθρωπιστικοί υπαγόρευαν επιστροφή των προσφύγων και όχι παραμονή των σφετεριστών. Και μέσα σ’ όλα αυτά τα παρωχημένα και τα εθνικιστικά, το Κύπριος ήταν ακόμη τότε ανάλογο του Κρητικός, όχι του Έλληνας.

Ο Αντώνης Κ. Πετρίδης είναι Λέκτορας στο πρόγραμμα Σπουδών στον Ελληνικό Πολιτισμό του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>