Γράφει:

Η βίωση της πατρίδας και η προσωπική επιβίωση

του Μιχαλάκη Ι. Μαραθεύτη

Δεν ξεχνώ και αγωνίζομαι ήταν η παιδαγωγική αρχή που ανέκυψε μέσα από τον πόνο της προσφυγιάς το 1974. Ήταν μια παιδαγωγική αρχή που επέβαλλε η ανάγκη της άμεσης βιολογικής και πνευματικής επιβίωσης. Ο άνθρωπος γεννιέται, μεγαλώνει και ζει σε μια πατρίδα. Τη μικρή πατρίδα στην οποία γεννήθηκε, αλλά και τη μεγάλη πατρίδα στην οποία ανήκει ο τόπος της καταγωγής του. Μια πατρίδα που έχει τα δικά της γεωγραφικά όρια, τη δική της ιστορία, τη δική της γλώσσα, τις δικές της αξίες, τα δικά της ήθη και έθιμα, τον δικό της τρόπο ζωής. Αλλά και η πατρίδα παίρνει υπόσταση και ζει ως πνευματική οντότητα μέσα στη συνείδηση του ανθρώπου. Ζει αρχικά σαν συναισθήματα και αναμνήσεις από τη μικρή πατρίδα, αλλά ζει και σαν η μητρική γλώσσα της μεγάλης πατρίδας, σαν η προγονική ιστορία που συνενώνει το παρόν με το παρελθόν, ζει σαν όνειρα και προσδοκίες για το μέλλον.

Επειδή η πατρίδα ζει μέσα στον άνθρωπο, γι’ αυτό και το 1974 οι διακόσιες χιλιάδες Κύπριοι πρόσφυγες έφεραν ο καθένας μαζί του και τη δική του μικρή πατρίδα. Όταν αναγκάστηκαν από τον Τούρκο εισβολέα να εγκαταλείψουν τον τόπο γέννησης τους, και να ζητήσουν καταφύγιο στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου, έφεραν μαζί τους και την πατρίδα που ήταν μέσα τους. Μπορούσαν να ξεχάσουν τον εαυτό τους όταν αγωνίζονταν να επιβιώσουν κάτω από τα δέντρα ή μέσα στα αντίσκηνα των προσφυγικών καταυλισμών; Δεν ξεχνώ ήταν η πρώτη στους αντίδραση, που αυθόρμητα μετατράπηκε σε παιδευτική αρχή.

Σύντομα το δεν ξεχνώ έγινε δεν ξεχνώ και αγωνίζομαι. Η προσθήκη του αγωνίζομαι ήταν η έκφραση της εσωτερικής ανάγκης για επιβίωση. Η μνήμη από μόνη της δεν αρκεί. Η σημασία της δεν βρίσκεται στο γεγονός ότι μας θυμίζει το παρελθόν, αλλά στη δύναμη που έχει να μας υποκινεί να βιώσουμε το παρόν σύμφωνα με ό,τι υπήρξαμε μέχρι σήμερα. Πέρασαν από τότε τριαντατέσσερα χρόνια. Τα συμφέροντα ξένων κρατών, αλλά και η αλλοπρόσαλλη διεθνής πολιτική, που παραπαίει, λόγω έλλειψης μεγάλων ηγετών, ικανών να αντικαταστήσουν την πολιτική του συμφέροντος με ένα απόλυτα ισχύον οικουμενικό διεθνές δίκαιο, δεν επέτρεψαν την αποκατάσταση της δικαιοσύνης και την επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους. Αλλά και η αλλαγή στον τρόπο ζωής, που επέφερε στο μεταξύ η διεθνής τεχνολογία, προκάλεσε μια πνευματική υποτονία που ουσιαστικά αχρήστευσε την αρχή του δεν ξεχνώ και αγωνίζομαι και οδήγησε σε μερική αποξένωση από τους ίδιους τους εαυτούς μας.

Η μελετώμενη λύση του κυπριακού, θα μεταβάλει οπωσδήποτε τη ζωή των Ελληνοκυπρίων όχι μόνο στα κατεχόμενα εδάφη μας, αλλά και σε ολόκληρη την Κύπρο. Θα προκαλέσει μια αναδιαμόρφωση της έννοιας της πατρίδα με λιγότερα συναισθηματικά και περισσότερα λογικά στοιχεία. Η εθνική μας συνείδηση θα στηρίζεται πιο πολύ στον εθνικό πολιτισμό και στις αξίες που αυτός εκπροσωπεί, στη γλώσσα, στην ιστορία και στους θεσμούς, και λιγότερο στις θύμησες των παιδικών χρόνων από τη μικρή μας πατρίδα. Και υπ’ αυτές όμως τις συνθήκες η παιδευτική αρχή δεν ξεχνώ και αγωνίζομαι είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της προσωπικής μας ταυτότητας και υπόστασης. Για να παραμείνουμε αυτό που είμαστε και που μας προόρισε η ιστορία.

Ο Μιχαλάκης Ι. Μαραθεύτης είναι φιλόλογος, παιδαγωγός, τ. Διευθυντής της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>