Γράφει:

Η ανίκητη γραφειοκρατία του Εφόρου Σωματείων και Ιδρυμάτων

Καταπνίγοντας την κοινωνία των πολιτών

του Πέτρου Βασιλείου

Η παροχή δυνατοτήτων για ομαλή ανάπτυξη μη κερδοσκοπικών οργανισμών συνιστά μια από τις θεμελιώδεις υποχρεώσεις των κρατών μελών του ΟΗΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί έχουν ως στόχο την προώθηση δραστηριοτήτων που δεν μπορούν εύκολα ή αποτελεσματικά να επιτευχθούν μέσω κερδοσκοπικών οργανισμών, όπως οι εταιρείες. Μέσα στα πλαίσια αυτά οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί συνιστούν στα αναπτυγμένα κράτη τρόπο ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών, ενεργούς συμμετοχής του πολίτη στην κοινωνική δράση σε όλες της τις εκφάνσεις, καθώς και μέθοδο προώθησης και ανάπτυξης της έρευνας, μέσω παροχής υποτροφιών, εκδόσεων, διεξαγωγής συνεδρίων κοκ. Οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί μπορεί να συνίστανται σε σωματεία, δηλαδή ενώσεις πολιτών για την ανάπτυξη συγκεκριμένων σκοπών, επιστημονικών, αθλητικών, περιβαλλοντικών, επιμορφωτικών κοκ ή και σε ιδρύματα, δηλαδή αφιέρωση περιουσίας για επίτευξη συγκεκριμένου σκοπού.

Καθυστερήσεις στην εγγραφή σωματείων και ιδρυμάτων

Τα σχετικά με την ίδρυση και λειτουργία σωματείων και ιδρυμάτων στην Κυπριακή Δημοκρατία διέπονται από το Νόμο 57 του 1972, ο οποίος προβλέπει ότι ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων, που υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών, τηρεί καθορισμένο μητρώο σωματείων και ιδρυμάτων στο οποίο και εγγράφει τα υπό αίτηση σωματεία και ιδρύματα, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμοι τύποι. Κατά κανόνα και σε όλα τα σύγχρονα κράτη, η διαδικασία εγγραφής σωματείων και ιδρυμάτων συνιστά μια σύντομη και απλή διαδικασία, που ολοκληρώνεται μέσα σε μερικές ημέρες. Ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων καλείται δηλαδή να εξετάσει, σύμφωνα με το Νόμο, κατά πόσο έχουν τηρηθεί οι νόμιμες προϋποθέσεις και έχουν συμπληρωθεί τα σχετικά έγγραφα, καθώς και κατά πόσο οι σκοποί του Σωματείου ή του Ιδρύματος, δεν βρίσκονται σε αντίθεση με το νόμο και δεν τείνουν να υπονομεύσουν την ασφάλεια της Δημοκρατίας, τη δημόσια τάξη, την δημόσια υγεία, τα δημόσια ήθη ή τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες. Αν τα πιο πάνω τηρούνται, τότε το Σωματείο ή το Ίδρυμα, θα πρέπει να εγγράφεται άμεσα. Η όλη διαδικασία επομένως, όπως προβλέπεται από το Νόμο του 1972, είναι εξαιρετικά σύγχρονη και λειτουργική.

Παρά τις νομοθετικές πρόνοιες όμως, ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων επιμένει να ακολουθεί μια πρακτική που δεν προβλέπεται πουθενά στο Νόμο και η οποία καθυστερεί αδικαιολόγητα για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει το ένα ή και δύο έτη, την εγγραφή Σωματείων και Ιδρυμάτων. Συγκεκριμένα, ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων παραπέμπει πρώτα την αίτηση για εγγραφή Σωματείου ή Ιδρύματος σε αριθμό άλλων υπηρεσιών για έρευνα και δική τους έγκριση και μόνο όταν όλες οι υπόλοιπες – άσχετες με το ζήτημα της εγγραφής Σωματείων και Ιδρυμάτων – κρατικές υπηρεσίες απαντήσουν, προχωρεί στην εξέταση της αίτησης. Η πιο πάνω διαδικασία οδηγεί κατά κανόνα στην μακρόχρονη καθυστέρηση της εγγραφής των υπό αίτηση Σωματείων και Ιδρυμάτων και, κατά συνέπεια, προξενεί σημαντικές δυσχέρειες, έως και συχνά παράλυση, του θεσμού της εγγραφής Σωματείων και Ιδρυμάτων.

Επιπρόσθετα προς όσα αναφέρονται πιο πάνω θα πρέπει να σημειωθεί ότι σημαντικά προβλήματα δημιουργούνται από το γεγονός πως ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων δεν προβαίνει, όπως υποχρεούται, σε ταχεία έκδοση πιστοποιητικών των μελών της διοίκησης και του Καταστατικού των Σωματείων και Ιδρυμάτων, εισάγοντας συνεχώς καινούριες γραφειοκρατικές διαδικασίες με τις οποίες παρεμποδίζεται η ομαλή λειτουργία του θεσμού. Πρόσφατα ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων καθιέρωσε ως πρακτική να μην αποστέλλει στους δικηγόρους που εγγράφουν τα Σωματεία και Ιδρύματα πιστοποιημένα αντίγραφα, και αυτό παρά το γεγονός ότι η αίτηση υποβάλλεται από δικηγόρο. Αυτό οδηγεί σε επιπρόσθετες καθυστερήσεις στο άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον τα μέλη του Σωματείου ή του Ιδρύματος καλούνται να λάβουν μόνα τους πιστοποιημένα αντίγραφα από τον Έφορο.

Εννιά χρόνια φαγούρα: Η Έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως

Η Επίτροπος Διοικήσεως με Έκθεσή της ημερ. 13/5/2008, στο Παράπονο με αρ. Α/Π/283/2006 κατά της Υπηρεσίας Εγγραφής Σωματείων και Ιδρυμάτων, κατέληξε ότι η διαδικασία που ακολουθείται από τον Έφορο Σωματείων και Ιδρυμάτων είναι εσφαλμένη. Συγκεκριμένα στην έκθεση αναφέρεται ότι: «επαναλαμβάνω την εισήγησή μου, όπως η εφαρμογή της συγκεκριμένης πολιτικής περιοριστεί μόνο στις περιπτώσεις που η νομιμότητα των σκοπών του Σωματείου δεν είναι εξ αρχής και επαρκώς διασαφηνισμένη. Δεν έχει όμως κανένα νόημα και δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό και άρα θα πρέπει να εγκαταλειφθεί η αδιάκριτη προέκτασή της, σε περιπτώσεις όπου η συνδρομή των όρων εγγραφής και η νομιμότητα των σκοπών του Σωματείου είναι προφανής και δεν χρήζει περαιτέρω διακρίβωσης». Η Επίτροπος Διοικήσεως καταλήγει ότι: «οι γραφειοκρατικές διαδικασίες που ακολουθούνται περιπλέκουν εν πολλοίς αδικαιολόγητα και άσκοπα το θέμα».

Στην Έκθεση τονίζεται επίσης ότι Έκθεση με το ίδιο περιεχόμενο είχε υποβληθεί από το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως στις 9/8/1999. Έκτοτε και παρά το γεγονός ότι πέρασαν εννιά έτη από την υποβολή της προηγούμενης Έκθεσης, το Τμήμα Εφόρου Σωματείων και Ιδρυμάτων δεν προχώρησε σε οποιαδήποτε βελτίωση των διαδικασιών, αγνοώντας ολοσχερώς την Έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως και συνεχίζοντας την γραφειοκρατική προσέγγιση που καθιστά αδύνατη την ομαλή λειτουργία του συστήματος μη κερδοσκοπικών οργανισμών.

Η αντιμετώπιση των αλλοδαπών μεταναστών

Πρόβλημα δημιουργείται επίσης και σε σχέση με την αντιμετώπιση των αλλοδαπών, οι οποίοι επιθυμούν να συστήσουν σωματεία ή ιδρύματα στην Κύπρο. Ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων ζητά – παρά το γεγονός ότι κάτι παρόμοιο δεν προβλέπεται στο Νόμο – όπως του αποστέλλονται οι άδειες παραμονής των αλλοδαπών μελών του Σωματείου ή του Ιδρύματος, τις οποίες και αποστέλλει στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης που επίσης υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών, καθώς και στην αστυνομία. Όπως μας ανέφεραν νομικοί κύκλοι, το αίτημα για αποστολή των αδειών παραμονής βρίσκεται εκτός των κριτηρίων του Νόμου, εφόσον ένας αλλοδαπός μπορεί να επιθυμεί να καταστεί μέλος ενός κυπριακού Σωματείου ή Ιδρύματος, ανεξάρτητα αν αυτός κατοικεί ή όχι στην Κύπρο. Παρομοίως, ένας Κύπριος πολίτης μπορεί να ανήκει σε ένα Σωματείο ή Ίδρυμα, ανεξάρτητα αν κατοικεί στην Κύπρο.

Μάλιστα εκκρεμεί υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο στην οποία ο Έφορος Σωματείων και Ιδρυμάτων απέρριψε αίτηση για εγγραφή Σωματείου αλλοδαπών που είχαν νόμιμες άδειες παραμονής στην Κύπρο, με το αιτιολογικό ότι κάποια μέρα οι άδειες παραμονής θα πάψουν να υφίστανται. Επικοινωνήσαμε με τον Πρόεδρο του υπό σύσταση Σωματείου, ο οποίος προτίμησε να παραμείνει ανώνυμος. Όπως μας ανέφερε, η στάση του Εφόρου Σωματείων συνιστά ρατσιστική αντιμετώπιση και οφείλεται σε επιστολή που είχε στείλει η αστυνομία, σύμφωνα με την οποία «η λειτουργία του Σωματείου θα δημιουργήσει επιπλέον οχληρία στην εντός των τειχών Λευκωσία, αλλάζοντας τη δημογραφική όψη της πρωτεύουσας». Περαιτέρω μας ανέφερε πως το επιχείρημα ότι οι νόμιμες άδειες παραμονής κάποτε θα πάψουν να υφίστανται είναι το ίδιο ως να ισχυριστεί κάποιος ότι πρέπει να απαγορευθεί η εγγραφή Σωματείου διότι τα μέλη του Σωματείου κάποτε θα πεθάνουν.

Συμπέρασμα

Ο Υπουργός Εσωτερικών καλείται να μεριμνήσει ώστε η υπηρεσία που υπάγεται στο Υπουργείο του να συμμορφωθεί άμεσα με την Έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως και όπως απλοποιήσει επιτέλους τις διαδικασίες, ώστε να ευνοηθεί πράγματι η ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών και η εξυπηρέτηση των μη κερδοσκοπικών οργανισμών στην Κύπρο. Επίσης, καλείται να μεριμνήσει για τον τερματισμό της ρατσιστικής αντιμετώπισης των αλλοδαπών, οι οποίοι επιθυμούν να ασκήσουν το συνταγματικό τους δικαίωμα να συστήσουν σωματεία και ιδρύματα.

6 Comments

  1. Σπυρίδων Σ.
    23 Φεβρουαρίου 2009 09:33

    Η Λειτουργός που απαντά στο τηλέφωνο της Υπηρεσίας Εφόρου Σωματείων και Ιδρυμάτων, δεν είναι καθόλου φιλική και σου δίνει την εντύπωση ότι την ενοχλείς όταν τηλεφωνάς για να ζητήσεις μιά πληροφορία. Σε παραπέμπει δε στο διαδίκτυο χωρίς να σου δώσει το όνομα της Ιστοσελίδας της Υπηρεσίας.

  2. Ασπασία
    23 Φεβρουαρίου 2009 20:21

    Κε Σπυρίδων
    Εδώ ορισμένες έκτακτες γραφείς (έστω αορίστου χρόνου) στον Έφορο φέρονται λες και είναι ενόχληση να κάνουν τη δουλειά τους (που την κάνουν και σαν τα μούτρα τους), η Λειτουργός να μην το δει βεντέττα και να καβαλήσει το καλάμι; Και ο λόγος που δε δίνει το όνομα της ιστοσελίδας είναι επειδή δεν το ξέρει ούτε η ίδια. Πού καιρός για ιστοσελίδες όταν βάφει τα νύχια της…

  3. Γ.Μ.
    25 Φεβρουαρίου 2009 17:39

    Δυστυχώς θα συμφωνήσω και εγώ με το προηγούμενο σχόλιο και τον κ. Βασιλείου.
    Η συγκεκριμένη υπηρεσία, παρά την εξαιρετική σημασία της, δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες της κοινωνίας.
    Ας ελπίσουμε ότι η κατάσταση θα βελτιώθεί σύντομα.

  4. Εφη Ξάνθου
    9 Σεπτεμβρίου 2009 09:03

    Εδώ και μέρες προσπαθώ να μιλήσω στο τηλέφωνο με το γραφείο του Έφορου Σωματείων. Κανείς δεν απαντά. Ένα από τα σωματεία που εμπλέκομαι περίμενε ενάμιση χρόνο για να μας πουν ότι πρέπει να κάνουμε ξανά καταστατική συνέλευση για να αλλάξουμε κάποιο σημείο στο καταστατικό μας και μετά άλλο τόσο για να μας εγκρίνουν. Μπορεί κάποιος να εξηγήσει γιατί χρειάζεται τόσος χρόνος για να εγκρίνουν ένα σωματείο που καταθέτει καταστατικό που έχει περάσει νομοτεχνικό έλεγχο από δικηγόρο ούτως ή αλλιώς; Τι ελέγχουν; τις υπογραφές μας; Αν γράψαμε σωστά τις διευθύνσεις μας;

  5. χριστακης
    15 Νοεμβρίου 2009 00:00

    κυπρος ισον γραφειοκρατια

  6. Γιώργος Κωνσταντινίδης
    20 Φεβρουαρίου 2012 13:59

    Είμαι δικηγόρος και έχω γράψει αρκετά σωματεία μέχρι τώρα, πάντα με την ψυχή στο στόμα.
    Η υπηρεσία είναι απαράδεκτη. Δεν απαντάνε τηλέφωνα , σου λένε οτι απουσιάζουν αλλά όταν πάς ο ίδιος εκεί την βρίσκεις να κάθεται στο γραφείο της.
    Προσπαθούσα επι 3 βδομάδες να μιίσω με την υπέυθυνή που υπογράφει όλες τις επιστολές για διορθώσεις απο όλα τα τμήματα της κυβέρνησης , όπως λέει ο κ. Βασιλείου (έχω το όνομα της), και έπρεπε να αφήσω απειλητικό μύνημα οτι θα αποστείλω επιστολή στον Υπουργό για να με πάρουν πίσω στο γραφείο.
    Ειναι απαράδεκτοι , εφαρμόζουν οτι τους κατέβει , αποστέλνουν επιστολές χωρίς νόημα και δεν μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί τους. Για κλάματα είναι αυτή η υπήρεσία. Άσε που όταν άπτεται σοβαρών θεμάτων όπως π.χ. εγγραφή 2ου σωματείου με ονομασία σχεδόν παρομοιότυπη με παλαιότερο σωματείο , δεν παίρνουν χαπάρι και αγνοούνε παράπονα. Μετρώντας πολύ καλά τα γραφόμενα μου , είναι ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΣ ΚΑΙ ΒΟΛΕΜΕΝΟΙ, !
    Σημείωση… παλαιότερα , δεν μπορώ να προσδιορίσω ακριβή ημερομηνία , τα πράγματα ήταν πολύ καλύτερα. Αυτό το πρόβλημα το αντιμετωπίζουμε τα τελευταία 5 χρόνια περίπου.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>