Γράφει: ,

Συνέντευξη Σόλων Κασίνης, Διευθυντής Υπηρεσίας Ενέργειας

Πυρηνική ενέργεια: Ώρα μηδέν

στον Πάρι Φωκαΐδη

 

Κύριε Κασίνη, πόσο ρεαλιστικό είναι σήμερα να λέμε ότι θα καλύψουμε το σύνολο των αναγκών μας σε ενέργεια μέσω ΑΠΕ και ποια είναι τα όρια των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας;

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα τελευταία χρόνια, ευνοημένες από το διαμορφούμενο διεθνές πολιτικό σκηνικό, που επιβάλλει άμεση λήψη δραστικών μέτρων για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου τα οποία αποσταθεροποιούν το κλίμα της Γης, και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι έχουν προχωρήσει σε επίπεδο τεχνολογικής ωριμότητας, αποτελούν έναν πολλά υποσχόμενο ενεργειακό εταίρο των συμβατικών καυσίμων. Ωστόσο είναι καθολικά αποδεκτό ότι ένα ενεργειακό μοντέλο που στηρίζεται αποκλειστικά στη λειτουργία συστημάτων ΑΠΕ, δεν λύνει το ενεργειακό πρόβλημα. Για αυτό άλλωστε και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ως ποσοστό συνεισφοράς των ΑΠΕ στην τελική ενεργειακή κατανάλωση έως το 2020, το 20% και όχι το 50 ή 60%. Θα πρόσθετα επίσης ότι το γεγονός πως οι ΑΠΕ δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες μας έχει αποδειχθεί εμμέσως πλην σαφώς από τα παραδείγματα των χωρών στις οποίες έχουν ενσωματωθεί στο ενεργειακό τους σύστημα εδώ και χρόνια πχ Γερμανία, Ισπανία, Ιαπωνία, Ιταλία, ΗΠΑ. Οι χώρες αυτές ενώ έχουν πετύχει αρκετά μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό τους δίκτυο, δεν σταματούν να σχεδιάζουν την κατασκευή και συμβατικών εργοστασίων παραγωγής ενέργειας. Επομένως ο ρόλος των ΑΠΕ πρέπει να είναι επικουρικός και σε συνεργασία με τις υπόλοιπες μορφές παραγωγής ενέργειας.

Είναι αυτός ο λόγος που οδήγησε την Υπηρεσία Ενέργειας και τον Σόλωνα Κασίνη να αναφερθούν στην ανάγκη εξέτασης σεναρίων εισόδου της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό σύστημα;

Καταρχήν επιτρέψετε μου να διορθώσω ότι μέχρι σήμερα η Υπηρεσία Ενέργειας δεν έχει προβεί στην εξέταση οποιουδήποτε σεναρίου εισόδου της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό σύστημα. Θέλω να τονίσω με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο, ότι δεδηλωμένη πολιτική και βασικός πυλώνας της ενεργειακής στρατηγικής που ακολουθεί η Υπηρεσία Ενέργειας είναι παράλληλα με την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η διαφοροποίηση του ενεργειακού μίγματος της χώρας με την εισαγωγή του φυσικού αερίου. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια γίνεται πολύ λόγος για την κλιματική αλλαγή που απειλεί την οικολογική ισορροπία του πλανήτη, με καταστροφικές συνέπειες για την ανθρωπότητα αν δεν αντιμετωπισθεί άμεσα. Την ίδια στιγμή, οι ίδιες οι δυνάμεις που απειλούν την κλιματική μας ασφάλεια απειλούν και την ασφάλεια της ενεργειακής τροφοδοσίας. Η ανησυχία αυτή ενισχύεται περισσότερο εξαιτίας των φόβων της έλλειψης προμηθειών, των γεωπολιτικών ανταγωνισμών, της αστάθειας στις εξαγωγικές χώρες, και της αυξανόμενης συγκέντρωσης των ενεργειακών πόρων σε λίγους. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το γεγονός αυτό, δηλαδή της συγκέντρωσης των ενεργειακών αποθεμάτων στα χέρια ενός δυνητικού μονοπωλίου, έχει ήδη αρχίσει να δημιουργεί το φόβο της σταδιακής μετατροπής της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τη Ρωσία και την Αλγερία. Επίσης, η ραγδαία ανάπτυξη της Κίνας και της Ινδίας και η αυξανόμενη απαίτησή τους σε ενέργεια ενδέχεται να αυξήσει περαιτέρω την ενεργειακή ανασφάλεια. Η ανασφάλεια αυτή ενδέχεται να οδηγήσει διάφορες χώρες στην ανάληψη πολιτικών αποφάσεων που μάλλον επιβαρύνουν παρά καταπολεμούν την κλιματική αλλαγή. Ακόμα η συνεχής κούρσα ανόδου της τιμής του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ασκεί αποσταθεροποιητικές πιέσεις και κλονίζει την παγκόσμια οικονομία. Όλοι αυτοί οι παράγοντες που σας ανέπτυξα έχουν στρέψει εκ νέου την προσοχή των κυβερνήσεων αρκετών χωρών στην πυρηνική ενέργεια.

Ποιες λύσεις-τεχνολογίες πυρηνικής ενέργειας έχουν εξεταστεί μέχρι σήμερα και ποια τα συμπεράσματα της Υπηρεσίας Ενέργειας;

Η Υπηρεσία Ενέργειας είχε ανεπίσημη επαφή με Γερμανό εμπειρογνώμονα ο οποίος μας ανέφερε ότι υπάρχουν εταιρείες που ειδικεύονται στον σχεδιασμό και κατασκευή υψηλής θερμοκρασίας αεριόψυκτων πυρηνικών αντιδραστήρων (High Temperature Gas Cooled Reactor), οι οποίοι παρέχουν με ασφαλείς μεθόδους ενέργεια για παραγωγή ηλεκτρισμού και αφαλατωμένου νερού. Χώρες που έχουν την τεχνογνωσία για τέτοιου είδους συστήματα είναι η Γαλλία, η ΗΠΑ και η Νότιος Αφρική και η δυναμικότητα αυτών των συστημάτων κυμαίνεται από 165 MW έως 800 MW. Σύμφωνα με την πληροφόρηση που είχαμε από το Γερμανό εμπειρογνώμονα εταιρείες που αναπτύσσουν συστήματα πυρηνικών αντιδραστήρων μπορούν να αναλάβουν το σχεδιασμό, την ανέγερση και τη λειτουργία ενός πυρηνικού ηλεκτροπαραγωγού σταθμού στην Κύπρο, να προβαίνουν σε διαχείριση των αποβλήτων και μεταφορά στη χώρα τους, και στο τέλος του κύκλου ζωής της μονάδας, δηλαδή μετά την παρέλευση 20 ετών να επιλαμβάνονται την αποσυναρμολόγηση του. Από τη στιγμή όμως που δεν υπάρχει απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου για διερεύνηση και εξέταση αυτού του θέματος, τότε σε καμία περίπτωση η Υπηρεσία Ενέργειας δεν θα μπορούσε να βολιδοσκοπήσει την πιθανότητα κατασκευής πυρηνικού σταθμού στην Κύπρο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η επίσκεψη και η ενημέρωση που είχαμε από Γερμανό εμπειρογνώμονα πραγματοποιήθηκε χωρίς να υπάρχει επίσημη πρόσκληση.

Πόσο «καθαρή» είναι η πυρηνική ενέργεια και ποιοι οι κίνδυνοι ενέχονται για το περιβάλλον; Θεωρείτε δικαιολογημένες τις αντιδράσεις από τον περιβαλλοντικό κόσμο;

Όσον αφορά την περιβαλλοντική πτυχή της πυρηνικής ενέργειας αξίζει να σημειώσω, ότι η πυρηνική ενέργεια υπήρξε ένας από τους τρόπους περιορισμού των εκπομπών CO2 εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, για τα κράτη μέλη που το επιθυμούν, είναι επίσης πιθανό να αποτελέσει μέρος ενός ενεργειακού σεναρίου με στόχο τη σημαντική μείωση των εκπομπών ρύπων κατά τις επόμενες δεκαετίες. Χαρακτηριστικά σας αναφέρω ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 32% του ηλεκτρικού ρεύματος και το 15% της ενέργειας που καταναλώνεται προέρχεται από την πυρηνική ενέργεια, η οποία είναι μία από τις μεγαλύτερες πηγές ενέργειας στην Ευρώπη χωρίς εκπομπές CO2. Στο θέμα τώρα της ασφάλειας, είναι από όλους αποδεκτό ότι στον τομέα του σχεδιασμού και της κατασκευής των αντιδραστήρων, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος της τεχνολογίας, που μειώνει κατά πολύ τον κίνδυνο ατυχημάτων. Η Ιαπωνία για παράδειγμα, ίσως η πιο σεισμογενής χώρα στον κόσμο, καλύπτει το 28% της ζήτησης σε ηλεκτρισμό από πυρηνικούς σταθμούς. Και μιλάμε για τη χώρα που κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, βίωσε την πιο ολέθρια και καταστροφική όψη της ατομικής βιομηχανίας. Όπως έχουν τα πράγματα σήμερα το πρόβλημα της επεξεργασίας και της αποθήκευσης των αποβλήτων αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο για την ταχύτερη ανάπτυξη της πυρηνικής βιομηχανίας. Ωστόσο αξιοσημείωτη πρόοδος έχει επιτευχθεί και στον τομέα αυτό.

Έχουν πραγματοποιηθεί τεχνοοικονομικές μελέτες σχετικά με τη δημιουργία σταθμών πυρηνικής ενέργειας στην Κύπρο και ποια τα αποτελέσματα;

Ενδελεχής μελέτη και έρευνα για δημιουργία πυρηνικών ηλεκτροπαραγωγών σταθμών στην Κύπρο δεν έχει γίνει. Εφόσον έως τώρα δεν υπάρχει πολιτική απόφαση για εξέταση αυτού του ενδεχομένου δεν είναι δυνατό να εκταμιευτούν χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό για διεξαγωγή τεχνοοικονομικών μελετών. Ωστόσο τα στοιχεία που διαθέτουμε, από την ανεπίσημη επίσκεψη του Γερμανού εμπειρογνώμονα πριν περίπου ένα μήνα, κάνουν λόγο για κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μικρότερο από 3 σεντ δολαρίου ΗΠΑ ανά κιλοβατώρα, ενώ το κόστος της παραγωγής αφαλατωμένου νερού με χρήση της θερμότητας που απάγεται από τον πυρηνικό αντιδραστήρα είναι περίπου 80 ευρώ-σεντ ανά κυβικό μέτρο.
Σίγουρα, τα μεγέθη αυτά καταδεικνύουν ότι το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση πυρηνικής ενέργειας είναι κατά πολύ μικρότερο από το αντίστοιχο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού με χρήση μαζούτ.

Ποια η εκτίμηση του Σόλωνα Κασίνη αναφορικά με την ενδεχόμενη είσοδο πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο της Κύπρου; Είναι αυτό εφικτό σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα χρόνου;

Μετά από το πολυετές πάγωμα, λόγω κυρίως του ατυχήματος Τσερνομπίλ το 1986, η πυρηνική ενέργεια φαίνεται να αναβιώνει σε παγκόσμιο επίπεδο, ως μέσο απεξάρτησης από το πετρέλαιο και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας εκτιμά ότι το συνολικό ηλεκτροπαραγωγικό δυναμικό θα αυξηθεί από τα 370 GW σήμερα στα 520 GW έως το 2030. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσον αφορά το πολιτικά αμφιλεγόμενο ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας, τόσο η έκθεση Reul στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όσο και ο Επίτροπος για θέματα Ενέργειας Άντρις Πίμπαλγκς θεωρούν ότι θα είναι δύσκολο -αν όχι αδύνατο- να επιτύχουμε τους στόχους μας για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών, χωρίς τη συνδρομή της πυρηνικής ενέργειας. Επίσης θέση του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μανουέλ Μπαρόζο είναι ότι η απόφαση της ανάπτυξης πυρηνικής ενέργειας στο εσωτερικό ενός κράτους- μέλους αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητά του και μόνο, την οποία προσπάθεια η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βοηθήσει. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δειλά αλλά σταθερά δείχνει όχι μόνο να αποδέχεται αλλά και να θεωρεί αναγκαία την ενσωμάτωση στην πολιτική της την πυρηνική ενέργεια. Εμείς ως Υπηρεσία Ενέργειας, δεν δικαιούμαστε να παρακολουθούμε αμέτοχοι τις εξελίξεις. Οφείλουμε να μελετούμε τα νέα δεδομένα, να θέτουμε τους προβληματισμούς μας και να εξετάζουμε αντικειμενικά και με νηφαλιότητα την προσαρμογή του εγχώριου ενεργειακού μοντέλου στο ευρύτερο ενεργειακό γίγνεσθαι.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>