ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Χρονικό των Ολυμπιακών Αγώνων Αθήνα 1896

Το γεγονός: Το αρχαίο πνεύμα αναβιώνει

Το 1892 ο Γάλλος βαρώνος Πιέρ Ντε Κουμπερτέν, μέσα στην ευφορία που είχαν προκαλέσει τα τότε πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα του Σλήμαν στην Τροία και τις Μυκήνες, πρότεινε την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Δυο χρόνια αργότερα, ένα συνέδριο που διεξήχθη στο Παρίσι ίδρυσε τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή και όρισε την Αθήνα ως την πόλη στην οποία θα διεξάγονταν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η πολιτικά ασταθής και καταστρεμμένη οικονομικά Ελλάδα της εποχής, απέναντι σε όλες τις αντίθετες προσδοκίες και τα υποτιμητικά σχόλια του ξένου τύπου και χάρη στον ευεργέτη Γεώργιο Αβέρωφ, κατάφερε να διοργανώσει με επιτυχία τους Αγώνες, οι οποίοι αποτέλεσαν την απαρχή του υπεραιωνόβιου πλέον θεσμού. Οι αγώνες διεξήχθησαν τον Απρίλιο του 1896 και σε αυτούς συμμετείχαν 14 κράτη.

Το Πρόσωπο: Σπύρος Λούης

Ο Γάλλος Μισέλ Μπρελ είχε εισηγηθεί στους διοργανωτές ένα πρωτότυπο αγώνισμα, εμπνευσμένο από τη διαδρομή που είχε διανύσει ο Φειδιππίδης, ο Αθηναίος δρομέας που είχε τρέξει από τον Μαραθώνα ως την Αθήνα, με σκοπό να ανακοινώσει στους Αθηναίους τη νίκη επί των Περσών στη μάχη του Μαραθώνα. Ο Σπύρος Λούης, ένας νερουλάς από το Μαρούσι, είχε αποφασίσει να τρέξει στο Μαραθώνιο, κατόπιν παραινέσεων του πρώην Συνταγματάρχη του και νυν αφέτη του Μαραθωνίου της Αθήνας, Παπαδιαμαντόπουλου, ο οποίος γνώριζε τις αντοχές του παλιού του στρατιώτη. Στο Πικέρμι ο Λούης σταμάτησε να πιει ένα ποτήρι κρασί και συνέχισε. Μέχρι και τέσσερα χιλιόμετρα πριν το τέλος, στην πρωτιά βρισκόταν ο Τέντι Φλακ, ένας Αυστραλός δρομέας που ήδη είχε κατακτήσει χρυσό μετάλλιο στους δρόμους των 800 και 1500 μέτρων. Κουρασμένος όμως κατέρρευσε, δίδοντας την ευκαιρία στο νερουλά από το Μαρούσι να κατακτήσει την πρωτιά και να καταστήσει το όνομά του τμήμα της ελληνικής γλώσσας («έγινε Λούης»). Ήταν η πρώτη νίκη Έλληνα σε αγώνες στίβου στους Ολυμπιακούς Αγώνες και μάλιστα στο πλέον προβεβλημένο αγώνισμα, δηλαδή τον Μαραθώνιο. Ο νερουλάς από το Μαρούσι έλαβε ως δώρο ένα καρότσι με γάιδαρο για να τον βοηθήσει στην άσκηση του επαγγέλματος του και αποσύρθηκε από τον αθλητισμό ως θρύλος.

Ενδιαφέρουν

- Ο Αναστάσιος Ανδρέου, ένας δεκαεννιάχρονος αθλητής από τη Λεμεσό ήταν ο πρώτος Κύπριος αθλητής που συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες, αγωνιζόμενος με τα χρώματα της Ελλάδας.
- Ο Γερμανός αθλητής Καρλ Σούμαν υπήρξε ο πρώτος πολυνίκης αθλητής και μάλιστα σε διαφορετικά αγωνίσματα, κατακτώντας τρία χρυσά μετάλλια στη γυμναστική και ένα στην ελληνορωμαϊκή πάλη.
- Οι κολυμβητικοί αγώνες διεξήχθησαν στη θάλασσα, στο λιμάνι της Ζέας του Πειραιά και όχι σε πισίνα. Όταν ο χρυσός Ολυμπιονίκης και φοιτητής αρχιτεκτονικής Άλφρεντ Χαγιός κατόρθωσε να τερματίσει παραδέχθηκε πως η επιθυμία του για νίκη είχε υπερκεραστεί από την ανάγκη του να επιβιώσει μέσα στα παγωμένα νερά του Πειραιά.
- Στους αγώνες δεν συμμετείχαν γυναίκες. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας η Σταμάτα Ρεβίθη έτρεξε τον Μαραθώνιο δρόμο μια μέρα μετά από την ημερομηνία διεξαγωγής του.

Παρίσι 1900

Το γεγονός: Το πανηγύρι που θα κατέστρεφε το Ολυμπιακό κίνημα

Οι Αγώνες του 1900 διοργανώθηκαν ως τμήμα του Exposition Universelle, μιας Διεθνούς Έκθεσης που διεξήχθη στο Παρίσι με σκοπό τους εορτασμούς της εισόδου στον 20ο αιώνα. Οι Αγώνες ξεκίνησαν τον Μάιο και ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο και περιλάμβαναν μια σειρά από παράξενα αθλήματα, όπως διήμερο κρίκετ και σκοποβολή περιστεριών. Οι αγώνες αναφέρονταν συχνά ως διεθνές πρωτάθλημα ή παγκόσμιο τουρνουά, το έδαφος του στίβου ήταν χορταριασμένο, ενώ το πρόγραμμα των αγώνων υπήρξε εξαιρετικά προβληματικό. Ο ίδιος ο Ντε Κουμπερτέν, ο οποίος υποχρεώθηκε να παραιτηθεί από τη διοργάνωση πριν την έναρξη των Αγώνων, αφήνοντας την οργάνωση στη διοίκηση της Διεθνούς Έκθεσης, σχολίασε ότι είναι θαύμα που το ολυμπιακό κίνημα κατόρθωσε να επιβιώσει αυτού του πανηγυριού. Το ευτύχημα για το θεσμό υπήρξε ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες είχαν προλάβει να αναβιώσουν στην Αθήνα τέσσερα χρόνια προηγουμένως. Στους Αγώνες συμμετείχαν πάντως 24 κράτη, με τη Γαλλία να κατακτά τα περισσότερα μετάλλια.

Το πρόσωπο: Άλβιν Κρέζλαϊν

Ο Αμερικανός αθλητής Άλβιν Κρέζλαϊν παραμένει μέχρι σήμερα ο μόνος αθλητής στίβου στην ιστορία που κατάφερε να κατακτήσει τέσσερα χρυσά μετάλλια σε ατομικό άθλημα στην ίδια Ολυμπιάδα και συγκεκριμένα στο άλμα σε μήκος, στα 110 και στα 200 μέτρα με εμπόδια, καθώς και στα 60 μέτρα. Ο Κρέζλαϊν υπήρξε ο πρώτος αθλητής που χρησιμοποίησε στο δρόμο μετ’ εμποδίων την τεχνική υπερπήδησης εμποδίων που εφαρμόζεται και σήμερα. Η νίκη του στο άλμα σε μήκος ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή, εφόσον πέτυχε άλμα 7.18 μέτρα, μόλις ένα εκατοστό περισσότερα από τα 7.17 μέτρα που ο συμπατριώτης του Πρίσταϊν είχε πετύχει στους προκριματικούς της προηγούμενης ημέρας. Ο Πρίσταϊν δεν είχε αγωνιστεί στον τελικό, διότι αυτός θα διεξαγόταν Κυριακή και οι διοργανωτές είχαν αποφασίσει να αναγνωρίσουν την επίδοση που ο Πρίσταϊν είχε πετύχει στους προκριματικούς και ως επίδοση τελικού. Ο Πρίσταϊν όμως θεωρώντας ότι ο συμπατριώτης του είχε παραβεί την ανεπίσημη μεταξύ τους συμφωνία να μην αγωνιστούν Κυριακή, γρονθοκόπησε τον Κρέζλαϊν μετά τη νίκη του τελευταίου. Ο Κρέζλαϊν αποχώρησε από την ενεργό δράση μετά τους Αγώνες, ως κάτοχος έξι παγκόσμιων ρεκόρ και ασχολήθηκε για ένα διάστημα με την οδοντιατρική, προτού ασχοληθεί με την προπονητική.

Ενδιαφέρουν

- Η Σιάρλοτ Κούπερ υπήρξε η πρώτη γυναίκα που κατέκτησε χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες, κερδίζοντας το ατομικό γυναικών στο τένις και αργότερα το μικτό διπλό στο ίδιο άθλημα.
- Ο Μισέλ Τεατό, ένας φούρναρης από το Παρίσι, κατέκτησε το χρυσό στο Μαραθώνιο, προκαλώντας θύελλα ενθουσιασμού στους Γάλλους φιλάθλους. Μεταγενέστερη έρευνα όμως απέδειξε ότι ο Τεατό δεν ήταν Γάλλος υπήκοος, αλλά υπήκοος του Λουξεμβούργου.
- Η Ελλάδα, η οποία στους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες είχε κατακτήσει 46 μετάλλια, συμμετείχε στους Αγώνες του Παρισιού μόλις με τέσσερις αθλητές και δεν κατέκτησε μετάλλιο.
- Η Μάργκαρετ Άμποτ που κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο γκολφ, αγνοούσε, μέχρι και τον θάνατό της το 1955, ότι το αγώνισμα θεωρείτο ολυμπιακό και ότι είχε καταστεί η πρώτη αμερικανίδα χρυσή ολυμπιονίκης της ιστορίας.

Σεντ Λούις 1904

Το γεγονός: Ζητείται νικητής για τον Μαραθώνιο

Ένας Κουβανός ταχυδρόμος, ο Φέλιξ Καρβαγιάλ, συμμετείχε για πρώτη φορά σε αθλητικούς αγώνες, έχοντας κόψει τα μπατζάκια του παντελονιού του ώστε να μοιάζει με αληθινό αθλητή. Ο Κουβανός πάντως, έχοντας τεράστια αποθέματα αντοχής, ήταν το μεγάλο φαβορί για να κερδίσει το χρυσό μετάλλιο και πιθανώς να τα κατάφερνε, αν καθώς έτρεχε δεν έκλεβε μήλα από ένα κήπο, τα οποία αποδείχθηκαν χαλασμένα και τον υποχρέωσαν να σταματήσει για να συνέλθει. Οι δύο πρώτοι αφρικανοί που είχαν συμμετάσχει σε Ολυμπιακούς Αγώνες, οι Γιαμασάνι και Λεντάου είχαν την ατυχία να βρεθούν στο δρόμο μιας αγέλης σκύλων που τους πήραν στο κυνήγι για περισσότερο από ένα χιλιόμετρο. Ως νικητής εμφανίστηκε ο Αμερικανός Φρεντ Λοτζ, ο οποίος αφού έκανε το γύρο του θριάμβου και φωτογραφήθηκε, ακυρώθηκε, διότι αποκαλύφθηκε ότι είχε διανύσει το μεγαλύτερο τμήμα της διαδρομής με αυτοκίνητο. Τελικά, νικητής αναδείχθηκε ο Αμερικανός Τόμας Χικς που κατά τη διάρκεια της διαδρομής είχε λάβει δόσεις στρυχνίνης, αναμεμιγμένες με κονιάκ.

Το Πρόσωπο: Ρέι Έουρι

Ο Ρέι Έουρι έχει γράψει το όνομα του στην ιστορία ως ένας από τους σημαντικότερους ολυμπιονίκες όλων των εποχών. Κανένας άλλος αθλητής του στίβου δεν κατέκτησε ποτέ 8 χρυσά μετάλλια σε ατομικά αγωνίσματα. Ο Έουρι αγωνιζόταν όμως στα άλματα άνευ φοράς, που το 1912 καταργήθηκαν από το πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων, και για τον λόγο αυτό οι επιδόσεις του συχνά παραγνωρίζονται. Στους Αγώνες του 1900 ο Έουρι κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια (ύψος άνευ φοράς, μήκος άνευ φοράς και τριπλούν άνευ φοράς), επιτυχία που επανέλαβε και στους Αγώνες του 1904, ενώ στους Αγώνες του 1908 κατέκτησε άλλα δύο χρυσά μετάλλια στο ύψος και μήκος άνευ φοράς. Δύο χρυσά μετάλλια είχε επίσης κατακτήσει και στους ενδιάμεσους Αγώνες που διεξήχθησαν στην Αθήνα το 1906 και οι οποίοι όμως δεν αναγνωρίζονται επίσημα. Το μεγαλείο του Έουρι φαίνεται και από το γεγονός ότι το παγκόσμιο ρεκόρ που είχε πετύχει στο άλμα σε μήκος άνευ φοράς παρέμενε σε ισχύ, όταν το αγώνισμα καταργήθηκε διεθνώς την δεκαετία του 1930.

Ενδιαφέρουν

- Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Σεντ Λούις υπήρξαν οι πρώτοι στους οποίους απονεμήθηκαν χρυσά, αργυρά και χάλκινα μετάλλια. Προηγουμένως απονέμονταν κύπελλα.
- Η διάρκεια των Αγώνων υπήρξε εξαιρετικά μακρά. Οι Αγώνες ξεκίνησαν τον Ιούλιο και ολοκληρώθηκαν το Νοέμβριο (αν και τα ουσιαστικά αθλήματα διεξήχθησαν από τις 29 Αυγούστου ως τις 3 Σεπτεμβρίου), ενώ συνιστούσαν ουσιαστικά ένα συμπληρωματικό θέαμα της Διεθνούς Έκθεσης, όπως και στο Παρίσι.
- Από τα 94 αθλήματα, μόνο σε 42 συμμετείχαν αθλητές που δεν προέρχονταν από τις ΗΠΑ.
- Το 1904 καθορίστηκε ο ορισμός του ερασιτέχνη αθλητή ο οποίος είχε δικαίωμα να λάβει μέρος στους αγώνες ως κάποιος που δεν έχει δεχθεί ποτέ χρήματα, δεν αγωνίστηκε ποτέ με ψευδώνυμο και δεν πούλησε ποτέ έπαθλό του.
- Η Ελλάδα συμμετείχε με δύο αθλητές: τον Περικλή Καλούση που κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στην άρση βαρών και το Νίκο Γεωργαντά που κατέκτησε το χάλκινο στη δισκοβολία.

Λονδίνο 1908

Το γεγονός: Η Βρετανία πρέπει να νικήσει

Οι Αγώνες του 1908 θα διεξάγονταν αρχικά στη Ρώμη, αλλά μετά την έκρηξη του Βεζούβιου τον Απρίλιο του 1906 και την καταστροφή της Νάπολης, οι αρχές της Ρώμης σήκωσαν τα χέρια, ανήμπορες να αντέξουν το οικονομικό βάρος. Το Λονδίνο δέχθηκε πρόθυμα να αναλάβει την διοργάνωση, αλλά όπως αποδείχθηκε ήταν αποφασισμένο να βοηθήσει τους αθλητές του να νικήσουν πάση θυσία. Οι Αγώνες, στους οποίους καθιερώθηκε το σύνθημα ότι «σημασία έχει η συμμετοχή και όχι η νίκη», στιγματίστηκαν από έντονες διαμαρτυρίες κατά των διοργανωτών με αποκορύφωμα τα 400 μέτρα στα οποία οι αμερικανοί αθλητές που κέρδισαν το αγώνισμα ακυρώθηκαν μετά από απόφαση των Βρετανών κριτών ότι υπήρξε παρενόχληση του βρετανού δρομέα Χάλσγουελ. Ο αγώνας επαναλήφθηκε με τον Βρετανό δρομέα να τρέχει μόνος στο στίβο και να τερματίζει φυσικά πρώτος. Η Βρετανία κατέκτησε τελικά με ευκολία την πρώτη θέση στον πίνακα των μεταλλίων, κατακτώντας σχεδόν όσα μετάλλια κατέκτησαν όλες οι υπόλοιπες χώρες που συμμετείχαν στους Αγώνες.

Το πρόσωπο: Ντοράντο Πιέτρι

Ο βραχύσωμος Πιέτρι, ένας αθλητής που δεν υπερέβαινε το 1.60 μ. στο ύψος, βρισκόταν αρκετά μπροστά από τους υπόλοιπους δρομείς στους μεσο – Ολυμπιακούς Αγώνες που είχαν διεξαχθεί στην Αθήνα το 1906 εξ αφορμής των δέκα χρόνων των Αγώνων, όταν υποχρεώθηκε να αποχωρήσει λόγω αδιαθεσίας. Στο Λονδίνο ήταν αποφασισμένος να τερματίσει πρώτος και ήδη είχε πετύχει ασύλληπτους χρόνους σε προκριματικούς αγώνες. Μέχρι τα 40 χιλιόμετρα ήταν καθαρά μπροστά, όταν ξεκίνησε να νιώθει τρομερή κούραση και να αφυδατώνεται. Επέμενε και εισήλθε στο στάδιο, έτοιμος να καταρρεύσει. Τα τελευταία 350 μέτρα όμως ήταν αδύνατο να καλυφθούν. Ο Πιέτρι έπεσε στο έδαφος πέντε φορές, όταν με την βοήθεια των κριτών, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο δημιουργός του Σέρλοκ Χολμς, Άρθρουρ Κόναν Ντόιλ, σηκώθηκε και κατάφερε να τερματίσει. Μετά από καταγγελία όμως του δεύτερου Αμερικανού αθλητή Τζον Χέις, ο Πιέτρι αποκλείστηκε, λόγω της βοήθειας που είχε λάβει κατά τα τελευταία μέτρα της διαδρομής. Παρά την ήττα όμως, ήταν ο Πιέτρι που έγινε διεθνής διασημότητα, συμμετέχοντας σε αγώνες επίδειξης και με τραγούδια να αφιερώνονται στο όνομά του. Ο Πιέτρι πέρασε τα τελευταία χρόνια της καριέρας του ως επαγγελματίας δρομέας, κερδίζοντας εξαιρετικά υψηλά ποσά για την εποχή.

Ενδιαφέρουν

- Για πρώτη φορά οι εθνικές ομάδες παρέλασαν πριν την έναρξη των Αγώνων με τις εθνικές τους σημαίες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όμως αρνήθηκαν να χαμηλώσουν τη σημαία όταν περνούσαν μπροστά από τη Βασίλισσα, ισχυριζόμενες ότι η αμερικάνικη σημαία, μετά την ανεξαρτησία, δεν χαμηλώνει μπροστά σε κανένα επίγειο βασιλιά.
- Ο Κωνσταντίνος Τσικλητήρας πρωτοεμφανίστηκε στους Αγώνες του Λονδίνου, κατακτώντας δύο αργυρά μετάλλια στα άλματα άνευ φοράς, πίσω από τον μεγάλο Ρέι Έουρι. Τέσσερα χρόνια αργότερα στη Στοκχόλμη, ο Τσικλητήρας κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο μήκος άνευ φοράς και το χάλκινο στο ύψος άνευ φοράς, ενώ το 1913 κατατάχθηκε ως εθελοντής στους Βαλκανικούς Πολέμους, όπου και πέθανε από μηνιγγίτιδα σε ηλικία 24 ετών.
- Λόγω της διαφοράς μεταξύ του Ιουλιανού και του Γρηγοριανού Ημερολογίου, οι Ρώσοι σκοπευτές έφθασαν στην Αγγλία μετά που οι αγώνες είχαν τελειώσει.

Στοκχόλμη 1912

Το γεγονός: Οι Αγώνες που πέτυχαν

Μετά από μια σειρά από αποτυχημένες διοργανώσεις, οι Αγώνες της Στοκχόλμης έμειναν στην ιστορία ως υπόδειγμα επιτυχημένης διοργάνωσης. Οι Σουηδοί διοργανωτές χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά ηλεκτρονικά χρονόμετρα και φώτο φίνις για τους αγώνες στίβου, καθιέρωσαν καινούργια αθλήματα όπως το μοντέρνο πένταθλο, επέτρεψαν στις γυναίκες να συμμετάσχουν στους αγώνες κολύμβησης και μείωσαν την χρονική διάρκεια διεξαγωγής των Αγώνων. Η επιτυχία των Αγώνων της Σουηδίας επέτρεψε στο ολυμπιακό κίνημα να επιβιώσει των δυσχερειών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κατά τρόπο ώστε να γίνει γενικά αποδεκτό πως η σουηδική διοργάνωση βοήθησε τους Αγώνες να καταστούν θεσμός και να αντιμετωπιστούν, για πρώτη φορά μετά την διοργάνωση των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, ως ξεχωριστή διοργάνωση, ανεξάρτητη από άλλες εκδηλώσεις που τυχόν λάμβαναν χώρα κατά τον ίδιο χρόνο.

Το πρόσωπο: Τζιμ Θορπ

Ο Τζιμ Θορπ, Ινδιάνος Αμερικανός αθλητής, είχε ψηφιστεί το 1950 από το Associated Press ως ο σπουδαιότερος αθλητής του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, ενώ το 1999 ψηφίστηκε ως ο τρίτος σημαντικότερος αθλητής ολόκληρου του 20ου αιώνα. Στους Αγώνες της Στοκχόλμης είχε συμμετάσχει σε δύο νέα αθλήματα, το πένταθλο (μήκος, ακόντιο, δίσκος, 200 και 1500 μέτρα) και το δέκαθλο, αθλήματα που επιβράβευαν ένα πολυτάλαντο αθλητή. Ο Θορπ κατέκτησε εύκολα αμφότερα τα αθλήματα, γεγονός που οδήγησε τον Βασιλιά Γουσταύο της Σουηδίας να τον συγχαρεί ως τον σπουδαιότερο αθλητή του κόσμου. Το ολυμπιακό ρεκόρ του Θορπ στο δέκαθλο θα παρέμενε χωρίς να καταρριφθεί για είκοσι σχεδόν χρόνια. Τα ολυμπιακά μετάλλια όμως αφαιρέθηκαν από τον Θορπ, όταν αποκαλύφθηκε πως αυτός είχε αγωνιστεί σε επαγγελματικούς αγώνες μπέιζμπολ, παραβιάζοντας με τον τρόπο αυτό τους κανόνες περί ερασιτεχνισμού. Παρά τις διαμαρτυρίες του Θορπ, ότι δεν γνώριζε τους κανονισμούς, τα μετάλλια δεν του επιστράφηκαν παρά μόλις το 1983, τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του και αφού το όνομα του είχε πια καταστεί συνώνυμο του θρύλου. Ο Θορπ έγινε ταινία, έπαιξε επαγγελματική καλαθόσφαιρα και αμερικανικό ποδόσφαιρο, ενώ έγινε και σύμβολο των αγώνων κατά του ρατσισμού, όντας ο ίδιος θύμα ρατσιστικής αντιμετώπισης για την ινδιάνικη καταγωγή του.

Ενδιαφέρουν

- O Φινλανδός Χάνες Κολεμάινεν ήταν ανίκητος στις μεγάλες αποστάσεις, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο στις 5.000 και 10.000 μέτρα, καθώς και στον ανώμαλο δρόμο. Η παντοκρατορία των Φινλανδών θα συνεχιζόταν τέσσερα χρόνια αργότερα με την εμφάνιση του φαινομένου Παάβο Νούρμι.
- Ο ημιτελικός της ελληνορωμαϊκής πάλης μεταξύ του Ρώσου Μάρτιν Κλάιν και του Φιλανδού Άλφρεντ Ασικάινεν διήρκεσε έντεκα ολόκληρες ώρες.
- Η διαδρομή για τους αγώνες ποδηλασίας ήταν 320 χιλιόμετρα, η μεγαλύτερη διαδρομή που έγινε ποτέ σε ολυμπιακούς αγώνες.

1920 Αμβέρσα

Το γεγονός: Ο ξιφομάχος του μεγάλου πολέμου

Οι Αγώνες του 1916 επρόκειτο να διεξαχθούν στο Βερολίνο, αλλά ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος κατέστησε αδύνατη τη διεξαγωγή Αγώνων. Ως διοργανωτής των Αγώνων του 1920 ορίστηκε η Αμβέρσα με την ελπίδα ότι αυτό θα απάλυνε κάπως τις πληγές των Βέλγων που είχαν πεθάνει κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ορισμένοι μάλιστα ιστιοπλοϊκοί αγώνες διεξάχθηκαν στην Ολλανδία. Από τους Αγώνες αποκλείστηκαν οι ηττημένοι του πολέμου, δηλαδή η Γερμανία, η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Βουλγαρία και η Τουρκία. Στους Αγώνες υψώθηκε για πρώτη φορά η ολυμπιακή σημαία και ακούστηκε ο ολυμπιακός ύμνος σε μια προσπάθεια να ξορκιστεί το φάντασμα του πολέμου και να σταλεί, μέσω των Ολυμπιακών Αγώνων, το μήνυμα της ειρήνης. Μέσα σε αυτό το κλίμα δεν είναι τυχαίο ότι τους Αγώνες σημάδεψε το πρόσωπο ενός ξιφομάχου: ο Ιταλός Νέντο Νάντι, είχε κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο στους Αγώνες του 1912, ενώ ακολούθως συμμετείχε στον πεδίο της μάχης και τιμήθηκε για την ανδρεία του. Στους Αγώνες του 1920 ο Νάντι, εξασκημένος στο πεδίο των μαχών, κατέκτησε πέντε χρυσά μετάλλια στην ξιφασκία και δίκαια θεωρείται ως, ίσως, ο καλύτερος ξιφομάχος όλων των εποχών.

Το πρόσωπο: Ντουκ Καχαναμόκου

Ο Ντουκ είχε γεννηθεί και μεγαλώσει στις αμμουδιές της Χαβάης. Όταν κατέρριψε για πρώτη φορά το παγκόσμιο ρεκόρ στα 100 μέτρα ελεύθερο, η διεθνής αθλητική ομοσπονδία αρνήθηκε να το επικυρώσει, αδυνατώντας να πιστέψει ότι κάποιος είχε καταρρίψει το ρεκόρ με τόσο μεγάλη διαφορά σε σύγκριση με το προηγούμενο. Το 1912 στη Στοκχόλμη ο Ντουκ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα, κατόρθωμα που επανέλαβε οκτώ χρόνια αργότερα στην Αμβέρσα, ενώ το 1924 κατέκτησε το αργυρό μετάλλιο. Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, ο Ντουκ αφοσιώθηκε πλέον στην προώθηση του σέρφινγκ και ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο, με αποτέλεσμα να αναγνωρίζεται σήμερα ως ο άνθρωπος που κατέστησε το άθλημα του σερφ διάσημο, ενώ το 1925 διέσωσε οκτώ ανθρώπους από βέβαιο πνιγμό με τη βοήθεια της σανίδας του.

Ενδιαφέρουν

- Η Σουζάν Λεγκλέν, μια από τις καλύτερες τενίστριες όλων των εποχών και η πρώτη διεθνής διασημότητα του γυναικείου αθλητισμού, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο τένις γυναικών χάνοντας μόλις τέσσερα games.
- Η Εθέλντα Μπλαϊμπτρέι ξεκίνησε να κολυμπά με σκοπό να αντιμετωπίσει την πολιομυελίτιδά της. Στους Αγώνες του 1920 η ασθενής κολυμβήτρια κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια, σπάζοντας πέντε φορές το παγκόσμιο ρεκόρ κατά τη διάρκεια των προκριματικών και των τελικών.
- Η Γερμανία σε αντίδραση για τη μη συμμετοχή της στους Αγώνες, διοργάνωσε τους δικούς της αγώνες, οι οποίοι ονομάζονταν Deutsche Kampfspiele.

1924 Παρίσι

Το γεγονός: Οι δρόμοι της φωτιάς

Το γεγονός που σημάδεψε τους Αγώνες του 1924 συνέβη 57 χρόνια αργότερα, το 1981, όταν προβλήθηκε η βραβευμένη με όσκαρ ταινία «οι δρόμοι της φωτιάς» με τη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου, η οποία επικεντρώνεται στις προσπάθειες του νικητή του Άγγλου αθλητή Χάρολντ Έιμπραχαμς, νικητή των 100 μέτρων και του Σκωτσέζου Έρικ Λίντελ, νικητή των 400 μέτρων. Ο ιεραπόστολος Λίντελ θεωρεί το τρέξιμο ως τρόπο για να υμνήσει το Θεό. Όταν πληροφορείται πως η κούρσα των 100 μέτρων θα διεξαχθεί Κυριακή αρνείται να συμμετάσχει, διότι το θεωρεί αντίθετο προς τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Ένας συναθλητής του δέχεται να ανταλλάξουν θέσεις, ώστε ο Λίντελ να αγωνιστεί στον τελικό των 400 μέτρων που θα διεξαγόταν Πέμπτη. Στην πραγματικότητα ο Λίντελ γνώριζε εκ των προτέρων πως η κούρσα των 100 μέτρων θα διεξαγόταν Κυριακή και είχε προπονηθεί αποκλειστικά για τα 400 μέτρα. Η ουσία όμως παραμένει πως η ταινία «οι δρόμοι της φωτιάς», έστω και ως μυθοπλασία, κατέστησε διάσημους τους Αγώνες του 1924 και τους δύο πρωταγωνιστές της.

Το πρόσωπο: Παάβο Νούρμι

Ο Πάαβο Νούρμι είχε ήδη από τους Αγώνες του 1920 στην Αμβέρσα καταστήσει σαφές ότι ήταν κυρίαρχος στους δρόμους μεγάλων αποστάσεων, κατακτώντας τρία χρυσά μετάλλια, στα 10.000 μέτρα και στα 8.000 μέτρα ανώμαλου δρόμου και στα 8.000 μέτρα ανώμαλου δρόμου ομαδικό, καθώς και ένα αργυρό στα 5.000 μέτρα. Το 1924 όμως πέτυχε ένα άθλο που δεν πρόκειται να επαναληφθεί. Πρώτα κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 1.500 μέτρα, ενώ μισή ώρα αργότερα κατέκτησε και δεύτερο χρυσό στα 5.000 μέτρα και ολοκλήρωσε το σερί κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο στα 5.000 μέτρα ανώμαλου δρόμου. Επιπρόσθετα κατέκτησε με τη Φινλανδία και τα δύο χρυσά μετάλλια στο ομαδικό των 3.000 μέτρων και των 5.000 μέτρων ανωμάλου δρόμου. Ο Νούρμι δεν έτρεξε στα 10.000 μέτρα, ώστε να κατακτήσει το χρυσό ο επίσης Φινλανδός Βίλε Ρίτολο, αλλά έκανε τη διαδρομή έξω από το στάδιο, φέρνοντας καλύτερο χρόνο από το νικητή. Τέσσερα χρόνια αργότερα στο Άμστερνταμ, ο Νούρμι κατέκτησε το χρυσό στα 10.000 μέτρα, ενώ κατέκτησε και δύο αργυρά μετάλλια στις 5.000 μέτρα και στα 3.000 μέτρα στιπλ.

Ενδιαφέρουν

- Στους Αγώνες του Παρισιού χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το ολυμπιακό ρητό «citius, altius, fortius», «πιο γρήγορα, πιο ψηλά, πιο δυνατά».
- Ο Φιλανδός Βίλλε Ρίτολα κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 10.000 μέτρα, καταρρίπτοντας το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ και ακολούθως κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στα 3.000 μέτρα στίπλ. Κατέκτησε επίσης δύο χρυσά ομαδικά μετάλλια και δύο αργυρά.
- Η Χέλεν Γουίλς Μούντυ, κάτοχος δεκαοκτώ τίτλων σε τουρνουά Grand Slam στο τένις και μια από τις σημαντικότερες τενίστριες όλων των εποχών, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο τόσο στο απλό, όσο και στο διπλό γυναικών.
- Ο Χάρι Μάλιν, ανίκητος σε περισσότερους από 200 γύρους και νικητής στους Αγώνες του 1920, κρίθηκε ότι έχασε στα σημεία από τον Γάλλο Ροζέρ Μπρους, όμως, όπως αποδείχθηκε, ο Μπρους είχε δαγκώσει τον Μάλιν στο στήθος και για τον λόγο αυτό αποκλείστηκε.

1928 Άμστερνταμ

Το γεγονός: Κλίμα ευφορίας πριν το κραχ

Οι Αγώνες του 1928 διεξήχθησαν μέσα σε ένα κλίμα ευφορίας. Για πρώτη φορά οι γυναίκες έλαβαν μέρος στους αγώνες στίβου, με τον αριθμό των γυναικών αθλητριών να διπλασιάζεται σε σχέση με τους προηγούμενους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στην τελετή έναρξης η Ελλάδα παρέλασε πρώτη, ενώ η διοργανώτρια Ολλανδία τελευταία, ένα έθιμο που ακολουθήθηκε έκτοτε πιστά σε όλες τις διοργανώσεις. Για πρώτη φορά ασιάτες αθλητές κατέκτησαν χρυσά μετάλλια στους Αγώνες, ενώ η Γερμανία συμμετείχε και πάλι στους Αγώνες για πρώτη φορά μετά το 1912. Η πιο χαρακτηριστική στιγμή των Αγώνων συνέβη όταν μια οικογένεια από πάπιες περνούσε μπροστά από τον κωπηλάτη Χένρι Πιρς, ο οποίος σταμάτησε να κωπηλατεί, ώσπου να περάσουν όλες από μπροστά του, παρά το γεγονός ότι αυτό θα μπορούσε να του στοιχίσει το μετάλλιο. Ο Πιρς κατέκτησε τελικά το χρυσό μετάλλιο στην κωπηλασία, ως γνήσιος εκπρόσωπος της γαλήνιας καρτερικότητας των Αγώνων. Ένα χρόνο μετά, το παγκόσμιο οικονομικό κραχ θα οδηγούσε σε μια εικοσαετία παγκόσμιας αναταραχής.

Το πρόσωπο: Τζόνι Βάισμιλλερ

Ο Τζόνι Βάισμιλλερ κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στους Αγώνες του 1924, στα 100 και 400 μέτρα ελεύθερο και στα 4 Χ 200 μέτρα ελεύθερο, καθώς και ένα χάλκινο μετάλλιο με την εθνική ομάδα υδατοσφαίρισης. Το 1928 πρόσθεσε στη συλλογή του δύο ακόμα χρυσά μετάλλια: στα 100 μέτρα και στα 4 Χ 200 μέτρα ελεύθερο. Έχοντας θέσει εξηνταεπτά παγκόσμια ρεκόρ και χωρίς να έχει χάσει ποτέ αγώνα κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ο Βάισμιλλερ αποχώρησε από την κολύμβηση όντας ένας από τους πιο πετυχημένους κολυμβητές όλων των εποχών και έγινε ακόμα πιο διάσημος, όταν υπέγραψε συμβόλαιο με την Metro Goldwyn Mayer, για να ενσαρκώσει τον Ταρζάν στον κινηματογράφο. Αν και ο Βάισμιλλερ δεν ήταν ο πρώτος ηθοποιός που κλήθηκε να υποδυθεί τον Ταρζάν, εντούτοις παραμένει μέχρι και σήμερα ο πιο επιτυχημένος και αναγνωρίσιμος. Η ιδέα να υποδυθεί τον Ταρζάν ο πλέον επιτυχημένος κολυμβητής της εποχής του, υπήρξε εξαιρετικά επιτυχημένη, αν και από πολλές απόψεις η επιτυχία του Βάισμιλλερ ως Ταρζάν υπερκέρασε τις εξαιρετικές επιτυχίες του ολυμπιονίκη Βάισιμιλλερ, οι οποίες είναι εξίσου σημαντικές.

Ενδιαφέρουν

- Δύο Καναδοί, ο Πέρσι Ουίλιαμς και η Έθελ Κάθεργουντ, αναδείχθηκαν σε πρωταγωνιστές στο στίβο. Ο Ουίλιαμς κατέκτησε τα χρυσά μετάλλια στα 100 και 200 μέτρα, ενώ η Κάθεργουντ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο ύψος. Η Κάθεργουντ, η οποία είχε χαρακτηριστεί ως η ομορφότερη αθλήτρια των Αγώνων, απέρριψε πρόταση να γίνει ηθοποιός, λέγοντας ότι δεν έβρισκε οποιοδήποτε νόημα στο να κουνά άσκοπα τα χέρια της σε ταινίες.
- Ο αργυρός ολυμπιονίκης της σφαίρας Χέρμαν Μπρικ άλλαξε το όνομά του σε Μπρους Μπένετ και υποδύθηκε με τη σειρά του τον ρόλο του Ταρζάν.
- Η Ινδία κέρδισε το πρώτο της χρυσό μετάλλιο στο χόκεϊ επί χόρτου. Μέχρι το 1960 θα παρέμενε αήττητη με συνολικό σκορ 197 – 8.

1932 Λος Άντζελες

Το γεγονός: Απάντηση στην φτώχεια;

Οι Αμερικανοί αναζητούσαν έντονα μια διέξοδο φυγής από το άγχος της καθημερινότητας που είχε επιφέρει το οικονομικό κραχ του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης και τα προβλήματα που επέφερε η φτώχεια, η ανεργία, η παρανομία και η ποτοαπαγόρευση. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες, αν και με μειωμένη προσέλευση αθλητών λόγω της οικονομικής κατάστασης, σημείωσαν για πρώτη φορά κερδοφορία χάρη στην πετυχημένη διαφήμιση, την καλή οργάνωση και τους υψηλότατους αριθμούς θεατών. Για πρώτη φορά λειτούργησε ολυμπιακό χωριό, ενώ οι αθλητικές εγκαταστάσεις ήταν εντυπωσιακές. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε εκφωνητής, και ηλεκτρονικά χρονόμετρα με ακρίβεια εκατοστού. Η αίγλη των Αγώνων όμως δεν μπορούσε να κρύψει την παγκόσμια φτώχεια. Την ολυμπιακή ομάδα της Βραζιλίας αποτελούσαν 69 αθλητές, εκ των οποίων όμως συμμετείχαν στους Αγώνες μόλις 24, διότι οι αμερικανικές αρχές απαιτούσαν 1 δολάριο κατά κεφαλή ως τέλος εισόδου και οι Βραζιλιάνοι δεν διέθεταν παρά μόνο 24 δολάρια.

Το πρόσωπο: «Μπέιμπι» Ντίντρικσεν

Η Μίλτρεντ Έλλα Ντίντρικσεν θεωρείται από πολλούς ως το γυναικείο ανάλογο του Τζιμ Θορπ. Ξεκινώντας την καριέρα της στο μπέιζμπολ απέκτησε το προσωνύμιο «Μπέιμπι» (Babe) από τον μεγάλο αθλητή του μπέιζμπολ Μπέιμπ Ρουθ. Ακολούθως η Ντίντρικσεν διέπρεψε στην καλαθόσφαιρα, τις καταδύσεις και το μπόουλινγκ, προτού εμφανιστεί στους Αγώνες του Λος Άντζελες ως αθλήτρια του στίβου. Η Ντίντρικσεν κατέκτησε το χρυσό στα 80 μέτρα μετ’ εμποδίων και στον ακοντισμό, ενώ κατέκτησε το αργυρό μετάλλιο στο άλμα σε ύψος, παρά το γεγονός ότι είχε υπερβεί το ίδιο ύψος όσο και η χρυσή ολυμπιονίκης Τζην Σήλεϋ. Η απώλεια του χρυσού στο ύψος οφειλόταν στο γεγονός ότι οι κριτές δεν συμφωνούσαν με τον τρόπο άλματος της Ντίντρικσεν. Η Ντίντρικσεν θα είχε κατακτήσει περισσότερα μετάλλια στους Αγώνες, αν δεν της είχε απαγορευθεί από τους διοργανωτές να λάβει μέρος σε περισσότερα από τρία αθλήματα. Γεγονός είναι πως κανένας αθλητής στην ιστορία δεν έχει πρωταγωνιστήσει σε τόσο διαφορετικά μεταξύ τους αθλήματα, όπως ο δρόμος μετ’ εμποδίων, οι ρίψεις και τα άλματα. Μετά τους Αγώνες η Ντίντρικσεν αφοσιώθηκε στο γκολφ και έγινε η πρώτη γυναίκα σταρ του αθλήματος και η κορυφαία γκόλφερ για δεκαπέντε σχεδόν χρόνια, μέχρι τον απρόσμενο θάνατό της από καρκίνο σε ηλικία μόλις 45 ετών.

Ενδιαφέρουν

- Στο χόκεϊ επί χόρτου συμμετείχαν τρεις μόνο ομάδες. Η ομάδα των ΗΠΑ, αν και έχασε με 24 – 1 από την Ινδία και 9 – 2 από την Ιαπωνία, εντούτοις εξασφάλισε το χάλκινο μετάλλιο.
- Η Πολωνή Στανισλάβα Βαλασίεβιτς κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα, ενώ τέσσερα χρόνια αργότερα κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο ως αμερικανίδα Στέλλα Γουόλς. Όταν 44 χρόνια αργότερα η Γουλς σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια ληστείας σε υπεραγορά του Κλίβελαντ, η νεκροψία απέδειξε πως η χρυσή ολυμπιονίκης ήταν άντρας και είχε γεννηθεί ως Στεφάν Βαλασίεβιτς.
- Οι Γάλλοι κατέθεσαν αίτημα σύμφωνα με το οποίο το κρασί ήταν απαραίτητο για τη διατροφή τους, σύμφωνα με τα έθιμα της πατρίδας και επιπρόσθετα συστατικό της δίαιτας των αθλητών τους, αίτημα που έγινε αποδεκτό, με αποτέλεσμα οι Γάλλοι να είναι οι μόνοι που να πίνουν νόμιμα αλκοόλ κατά τη διάρκεια των Αγώνων και παρά την ποτοαπαγόρευση που επικρατούσε στις ΗΠΑ.

Βερολίνο 1936

Το γεγονός: Οι Ολυμπιακοί του Χίτλερ

Το Βερολίνο θα είχε διοργανώσει τους Αγώνες του 1916, αν η διοργάνωση δεν είχε καταστεί αδύνατη εξαιτίας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1931 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή επέλεξε το Βερολίνο ως διοργανώτρια χώρα των Αγώνων, αλλά ένα χρόνο αργότερα το Ναζιστικό κόμμα του Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία. Ο Χίτλερ ήθελε να χρησιμοποιήσει τους Αγώνες ως μέσο προπαγάνδας για την προβολή των ναζιστικών ιδεωδών, μετά από συμβουλή του Γκέμπελς και επέλεξε μόνο μέλη της Αρείας Φυλής ως εκπρόσωπους της γερμανικής εθνικής ομάδας. Σε μια προσπάθεια αποφυγής προβλημάτων, ο Χίτλερ διέταξε να αποσυρθούν τα αντιεβραϊκά συνθήματα από τους τοίχους και να μην συλλαμβάνονται ξένοι επισκέπτες για ομοφυλοφιλία. Οι ΗΠΑ είχαν σκεφτεί να μην συμμετάσχουν στους Αγώνες, αλλά τελικά κατόπιν έντονων παρεμβάσεων του Έιβερι Μπρούντατζ, προέδρου της Αμερικανικής Ολυμπιακής Επιτροπής, αποφάσισαν να αποστείλουν αντιπροσωπία από αθλητές. Οι Αγώνες, που μεταδίδονταν για πρώτη φορά από τηλεοπτικές οθόνες στη Γερμανία και στους οποίους εισήχθη η ιδέα της μεταφοράς της φλόγας από την Ολυμπία, τελικά δεν αποτέλεσαν τον θρίαμβο που επεδίωκε ο Χίτλερ χάρη σε ένα αθλητή: τον Τζέσι Όουενς.

Το πρόσωπο: Τζέσι Όουενς

Ο Τζέσι Όουενς ήταν μαύρος αμερικανός αθλητής του στίβου, γεννημένος στην Αλαμπάμα. Στις 2/5/1935 είχε πετύχει το μεγαλύτερο ίσως αθλητικό επίτευγμα όλων των εποχών, όταν μέσα σε χρονικό διάστημα 45 λεπτών κατέρριψε τέσσερα παγκόσμια ρεκόρ σε τέσσερα διαφορετικά αθλήματα: τα 100 μέτρα, τα 200 μέτρα, τα 200 μέτρα με εμπόδια και το άλμα σε μήκος. Υπήρξε ο πρωταγωνιστής των Αγώνων του 1936, διαλύοντας τις ελπίδες του Χίτλερ να αποδειχθεί η υπεροχή των λευκών αθλητών του απέναντι στους αφροαμερικάνους, όταν κατέκτησε τέσσερα χρυσά μετάλλια, στα 100 και 200 μέτρα, στο άλμα σε μήκος και στα 4 Χ 100 μέτρα. Οι Γερμανοί θεατές ζητούσαν με μανία το αυτόγραφο του μεγάλου αθλητή, ενώ ακόμα και ο αντίπαλός του στο άλμα σε μήκος, Γερμανός Λουζ Λονγκ τον είχε ενθαρρύνει πριν το άλμα του. Και όμως, όπως ο ίδιος ο Όουενς θυμήθηκε με πικρία μετά τους Αγώνες, ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος που δεν του έστειλε ούτε ένα τηλεγράφημα για να τον συγχαρεί για τη νίκη του. Οι Αγώνες του 1936 ήταν η μοναδική εμφάνιση του Όουενς σε Ολυμπιακούς, αλλά αρκούσαν για να τον καταστήσουν αθάνατο.

Ενδιαφέρουν

- Στους Αγώνες του 1936 εντάχθηκε στο πρόγραμμα για πρώτη φορά η καλαθόσφαιρα. Το γήπεδο όμως ήταν από χώμα, ενώ λόγω της βροχής οι ομάδες δυσκολεύονταν να σκοράρουν. Στον τελικό οι ΗΠΑ κέρδισαν τον Καναδά με το εξαιρετικά χαμηλό σκορ 19 – 8.
- Η Ιταλία, η οποία κατέκτησε τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα ποδοσφαίρου του 1934 και του 1938, κατέκτησε και το χρυσό μετάλλιο στους Αγώνες του 1936.
- Ο Ούγγρος κολυμβητής Φερντς Τσικ, νικητής στα 100 μέτρα ελεύθερο, βρήκε το θάνατο το 1945 στη διάρκεια ενός βομβαρδισμού και ενώ παρείχε πρώτες τις βοήθειες σαν νοσοκόμος κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Λονδίνο 1948

Το γεγονός: Στον απόηχο του πολέμου

Οι Αγώνες του 1940 προγραμματιζόταν να διεξαχθούν στο Τόκιο, αλλά μετά την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τόσο αυτοί, όσο και οι Αγώνες του 1944 ακυρώθηκαν. Μετά την λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το βομβαρδισμένο Λονδίνο θα φιλοξενούσε τους πρώτους μεταπολεμικούς Αγώνες, μετά από 12 χρόνια. Στον απόηχο του πολέμου, οι αθλητές ήταν ευτυχείς που είχαν επιβιώσει. Οι Αγώνες διεξήχθησαν χωρίς τη συμμετοχή των ηττημένων του πολέμου Γερμανίας και Ιαπωνίας, αλλά με τη συμμετοχή της Ιταλίας. Η Σοβιετική Ένωση, αν και νικήτρια του πολέμου, επίσης δεν επιθυμούσε να συμμετάσχει. Εντούτοις στους Αγώνες του 1948 συμμετείχαν για πρώτη φορά κομμουνιστικές χώρες. Μάλιστα η Μαρία Προβαζνίκοβα, η οποία κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στη γυμναστική με την ομάδα της Τσεχοσλοβακίας, αποσκίρτησε και αρνήθηκε να επιστρέψει στην κομμουνιστική χώρα, επικαλούμενη έλλειψη ελευθερίας.

Το πρόσωπο: Φάνι Μπλάνκερς Κόεν

Η Ολλανδέζα Φάνι Μπλάνκερς Κόεν ήταν κατά καιρούς κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ σε ποικίλα αθλήματα του στίβου, όπως το σπριντ, τα εμπόδια, το άλμα σε μήκος και το άλμα σε ύψος. Στους Αγώνες του 1936 η πιο μεγάλη επιτυχία της δεκαεξάχρονης τότε Κόεν ήταν ότι κατάφερε να πάρει αυτόγραφο από τον Τζέσι Όουενς. Είχε ως στόχο να μιμηθεί το ίνδαλμά της τέσσερα χρόνια αργότερα, αλλά η έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου φαινόταν να θέτει πρόωρο τέλος στις ελπίδες. Στους Αγώνες του 1948 ήταν πια μια παντρεμένη γυναίκα 29 χρονών, με δυο παιδιά. Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούσαν πως ήταν πολύ μεγάλη για να συμμετάσχει αξιοπρεπώς στους Αγώνες και ότι θα έπρεπε να είχε μείνει σπίτι να προσέχει τα παιδιά της, αντί να αγωνίζεται. Η «ιπτάμενη νοικοκυρά» όμως κατέκτησε τέσσερα χρυσά μετάλλια στα 100 μέτρα, 200 μέτρα, 80 μέτρα μετ’ εμποδίων και 4 Χ 100, ισοφαρίζοντας το ρεκόρ του Τζέσι Όουενς για κατάκτηση τεσσάρων χρυσών μεταλλίων σε μια μόνο Ολυμπιάδα. Πιθανώς να είχε κατακτήσει περισσότερα, αν τότε δεν απαγορευόταν στις γυναίκες αθλήτριες να συμμετάσχουν σε περισσότερα από τρία ατομικά αγωνίσματα. Η Κόεν, η οποία κατέκτησε επίσης πέντε ευρωπαϊκούς τίτλους από το 1946 ως το 1950 και 58 εθνικούς τίτλους στην Ολλανδία, ψηφίστηκε ως η καλύτερη αθλήτρια του αιώνα από τη Διεθνή Ομοσπονδία Στίβου το 1999.

Ενδιαφέρουν

- Δύο αθλητές που είχαν κατακτήσει χρυσό μετάλλιο το 1936, η ξιφομάχος Ιλόνα Έλεκ και ο Τσεχοσλοβάκος αθλητής του κανό Ίαν Μπρζακ, κατόρθωσαν να διατηρήσουν τους τίτλους τους 12 χρόνια αργότερα στους Αγώνες του 1948.
- Η Γαλλίδα πιανίστρια Μισιελίν Οστερμέγιερ κατέκτησε χρυσό μετάλλιο, τόσο στο δίσκο, όσο και στη σφαίρα.
- Ο Κάρολυ Τακάτς ήταν παγκόσμιος πρωταθλητής στη σκοποβολή, όταν το 1938 μια χειροβομβίδα τσάκισε το δεξί του χέρι. Ο Τακάκς έμαθε να σκοπεύει με το αριστερό χέρι και δέκα χρόνια αργότερα κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στους Αγώνες του Λονδίνου. Το 1952 κατέκτησε εκ νέου το χρυσό μετάλλιο στο Ελσίνκι.
- Ο ανίκητος Μπομπ Μάτιας κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο δέκαθλο, παρά το γεγονός ότι αγνοούσε τους κανονισμούς στο άθλημα της σφαίρας και παραλίγο να ακυρωθεί. Τέσσερα χρόνια αργότερα επανέλαβε το θρίαμβό του και κατέκτησε για δεύτερη φορά το χρυσό μετάλλιο.

Ελσίνκι 1952

Το γεγονός: Ο ψυχρός πόλεμος εντείνεται

Το 1952 ο ψυχρός πόλεμος βρισκόταν σε έξαρση. Το Ελσίνκι, η σοβιετικής επιρροής φινλανδική πρωτεύουσα, κρίθηκε ως κατάλληλος χώρος για την εμφάνιση της Σοβιετικής Ένωσης στους Αγώνες και την αναμέτρηση με τις ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ επικράτησαν τελικά των Σοβιετικών στα μετάλλια κατακτώντας συνολικά 76 (40 χρυσά, 19 αργυρά και 17 χάλκινα) έναντι 71 (22 χρυσά, 30 αργυρά και 19 χάλκινα), αλλά οι πραγματικοί νικητές των Αγώνων ήταν αναμφισβήτητα οι Ούγγροι, μια χώρα 10 μόλις εκατομμυρίων κατοίκων που τερμάτισε στην τρίτη θέση στη συλλογή μεταλλίων με τον εντυπωσιακό αριθμό των 42 χρυσά, 10 αργυρά και 16 χάλκινα). Στους Αγώνες επανεμφανίστηκαν η Γερμανία (τώρα ως Δυτική Γερμανία) και η Ιαπωνία, για πρώτη φορά μετά το 1936, ενώ συμμετείχε για πρώτη φορά το Ισραήλ. Η Ανατολική Γερμανία δεν συμμετείχε.

Το πρόσωπο: Εμίλ Ζάτοπεκ

Με την ολυμπιακή φλόγα να έχει ανάψει από τους ιπτάμενους Φινλανδούς Πάαβο Νούρμι και Χάνες Κολεμάινεν, ήταν λογικό ένας δρομέας μεγάλων αποστάσεων να είναι ο πρωταγωνιστής των Αγώνων. Το 1948 στο Λονδίνο, ο Έμιλ Ζάτοπεκ είχε κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο στα 10.000 μέτρα και το αργυρό στα 5.000 μέτρα. Στο Ελσίνκι όμως ήταν διατεθειμένος να γράψει ιστορία και τα κατάφερε. Αφού κέρδισε για δεύτερη συνεχόμενη φορά τα 10.000 μέτρα, ακολούθως κατέκτησε και το χρυσό στα 5.000 μέτρα μετά από ένα καταπληκτικό τελευταίο γύρο, κατά τον οποίο ανέβηκε από την τέταρτη θέση στην πρώτη. Το καλύτερο όμως ο «άνθρωπος ατμομηχανή» το φύλαγε για το τέλος. Ο Ζάτοπεκ αποφάσισε να συμμετάσχει για πρώτη φορά στη ζωή του σε μαραθώνιο. Και κέρδισε με αποτέλεσμα να πετύχει ένα ανεπανάληπτο άθλο στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο άνθρωπος που έτρεχε με κουρασμένο στυλ, διότι όπως δήλωσε ο ίδιος δεν είχε αρκετό ταλέντο ώστε να τρέχει και να γελά ταυτόχρονα, είχε κατακτήσει τρία χρυσά μετάλλια στα ισάριθμα αθλήματα μεγάλων αποστάσεων. Στους ίδιους αγώνες η σύζυγός του, Ντάνα, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στον ακοντισμό.

Ενδιαφέρουν

- Η θρυλική Ουγγαρία των Πούσκας και Κόκτσις, μια από τις καλύτερες ποδοσφαιρικές εθνικές ομάδες όλων των εποχών, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο, κερδίζοντας στον τελικό την Γιουγκοσλαβία με 2 – 0.
- Μέχρι το 1952 η ολυμπιακή ιππασία ήταν αποκλειστικά πεδίο των στρατιωτικών. Μετά το 1952 όμως επιτράπηκε η συμμετοχή και σε μη στρατιωτικούς, αλλά και σε γυναίκες. Η Δανέζα Λίζ Χάρτελ, 31 ετών, είχε προσβληθεί από πολιομυελίτιδα όταν ήταν έγκυος οκτώ χρόνια αργότερα και έμεινε παράλυτη κάτω από τα γόνατα. Μετά από μια καταπληκτική εμφάνιση κατέκτησε το αργυρό μετάλλιο και ο Σουηδός νικητής Χέρνι Σεντ Σιρ τη βοήθησε να ανέβει στο βάθρο. Η Χάρτελ ξανακέρδισε το αργυρό τέσσερα χρόνια αργότερα.
- Οι τέσσερις πρώτοι νικητές των 100 μέτρων τερμάτισαν με τον ίδιο χρόνο, 10.4 δευτερόλεπτα και η τελική κατάταξη κρίθηκε από το φώτο φίνις.
- Η γυναικεία ομάδα γυμναστικής της Σοβιετικής Ένωσης κατέκτησε το πρώτο από τα οκτώ συνεχόμενα χρυσά της μετάλλια στο ομαδικό.

1956 Μελβούρνη

Το γεγονός: Οι Σοβιετικοί επικρατούν εν μέσω μποϋκοτάζ

Οι Σοβιετικοί, στη δεύτερη τους εμφάνιση σε Ολυμπιακούς Αγώνες, κατόρθωσαν να επικρατήσουν των ΗΠΑ εξασφαλίζοντας 98 μετάλλια (37 χρυσά, 29 αργυρά και 32 χάλκινα) έναντι 74 (32 χρυσά, 25 αργυρά και 17 χάλκινα). Η σοβιετική εισβολή όμως στην Ουγγαρία είχε οδηγήσει δυτικά κράτη, όπως η Ισπανία, η Ολλανδία και η Ελβετία να μποϋκοτάρουν τους αγώνες. Η Αίγυπτος, ο Λίβανος και το Ιράκ είχαν αρνηθεί να συμμετάσχουν λόγω της αγγλογαλλικής επέμβασης στο Σουέζ, ενώ η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας δεν δέχθηκε να συμμετάσχει διότι δεν αναγνώριζε το κράτος της Ταϊβάν. Το αθλητικό πνεύμα δεχόταν το ένα χτύπημα μετά το άλλο υποκύπτοντας στις πραγματικότητες της διεθνούς πολιτικής. Στον αγώνα υδατοσφαίρισης μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και Ουγγαρίας, οι ξυλοδαρμοί πάνω και κάτω από το νερό φάνταζαν σαν πολεμική ρεβάνς των Ούγγρων επί των Σοβιετικών. Τελικό σκορ: Ουγγαρία – Σοβιετική Ένωση 4 – 0.

Το πρόσωπο: Αλ Έρτερ

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1956 πρωτοεμφανίστηκε ο δισκοβόλος Αλ Έρτερ, ένας από τους δύο αθλητές στίβου – μαζί με τον Καρλ Λιούις – που κατόρθωσαν να κατακτήσουν τέσσερα συνεχόμενα χρυσά μετάλλια στο ίδιο αγώνισμα. Ο Έρτερ δεν ήταν το φαβορί το 1956, αλλά μετά από μια καταπληκτική βολή, που συνιστούσε προσωπικό μέχρι τότε ρεκόρ στο αγώνισμα, κατάφερε να κερδίσει το χρυσό μετάλλιο. Τον επόμενο χρόνο ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα παραλίγο να τον αφήσει παράλυτο. Ο Έρτερ όμως επανήλθε και κατέκτησε το χρυσό και στους Αγώνες του 1960 στη Ρώμη, πετυχαίνοντας ολυμπιακό ρεκόρ. Πριν από τους Αγώνες του Τόκιο ήταν πλέον φαβορί. Τραυματίστηκε όμως σοβαρά στον αυχένα και φαινόταν ότι δεν θα τα κατάφερνε να αγωνιστεί. Παρά το γεγονός ότι δεν κατόρθωσε να συμπληρώσει τις ρίψεις του από τον πόνο, ο Έρτερ κατάφερε για τρίτη συνεχόμενη φορά να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο, με νέο ολυμπιακό ρεκόρ, ένα κατόρθωμα που επανέλαβε στους Αγώνες του 1968 στο Μεξικό. Παρά το γεγονός ότι στο Μεξικό ήταν φαβορί ο συναθλητής του Τζέι Σιλβέστερ, ο οποίος έριχνε σαφώς μακρύτερες ρίψεις από τον Έρτερ, ο τελευταίος σημείωσε νέο ολυμπιακό ρεκόρ και πέρασε για πάντα στην ιστορία.

Ενδιαφέροντα

- Ο Λάζλο Παππ έγινε ο πρώτος αθλητής που κατέκτησε τρία συνεχόμενα χρυσά μετάλλια στην πυγμαχία.
- Η ομάδα των ΗΠΑ στην καλαθόσφαιρα, με επικεφαλής τον μεταγενέστερα θρύλο των Boston Celtics Μπιλ Ράσελ, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με μια από τις πιο επιβλητικές εμφανίσεις στην ιστορία, κερδίζοντας κάθε αγώνα με περισσότερους από 30 πόντους διαφορά.
- Η Ελίζαμπεθ Κούθμπερτ κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στα 100 και 200 μέτρα και στα 4 Χ 100. Οκτώ χρόνια αργότερα στο Τόκιο, ενώ είχε αποχωρήσει από τους στίβους λόγω τραυματισμού, επανήλθε και κατέκτησε χρυσό στα 400 μέτρα.
- Ο Βίκτορ Τσουκαρίν, ο Σοβιετικός γυμναστής, κατέκτησε τέσσερα χρυσά (περιλαμβανομένου και του σύνθετου ατομικού) και τρία αργυρά μετάλλια. Τέσσερα χρόνια αργότερα κατέκτησε άλλα τρία χρυσά μετάλλια, ένα αργυρό και ένα χάλκινο.
- Ο Σοβιετικός δρομέας Βλάντιμιρ Κουτς κατέκτησε το χρυσό, τόσο στις 5.000, όσο και στις 10.000 μέτρα. Τον Μαραθώνιο κατέκτησε όμως ο Άλαιν Μιμούν, ο οποίος κατάφερε επιτέλους να κερδίσει τον Ζάτοπεκ.

1960 Ρώμη

Το γεγονός: Η Αιθιοπία εκδικείται τη Ρώμη

Το 1895 οι Αιθίοπες είχαν αποκρούσει την ιταλική επιδρομή, αλλά το 1935 οι Ιταλοί του Μουσολίνι είχαν καταφέρει να εισβάλουν στην Αιθιοπία και να την στερήσουν για ένα χρονικό διάστημα από την ανεξαρτησία της. Ο Αυτοκράτορας Χαιλέ Σελασιέ επιθυμούσε όσο τίποτα μια επιτυχία της Αιθιοπίας στους Αγώνες της Ρώμης. Και το πέτυχε, χάρη σε ένα εντελώς άγνωστο μαραθονοδρόμο εν ονόματι Αμπέμπε Μπικίλα. Ο Μπικίλα έτρεξε τον μαραθώνιο ξυπόλητος, ώστε να στείλει το μήνυμα ότι η Αιθιοπία νικούσε με αποφασιστικότητα και ηρωισμό. Πετυχαίνοντας νέο παγκόσμιο ρεκόρ, ο Μπικίλα κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο και έγινε ο πρώτος Αφρικανός που κατέκτησε χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο Μπικίλα θα ξανακέρδιζε το χρυσό μετάλλιο στο Μαραθώνιο τέσσερα χρόνια αργότερα, αυτή τη φορά φορώντας παπούτσια. Ο Χαιλέ Σελασιέ υποδέχθηκε τον Μπικίλα ως ήρωα. Η Σοβιετική Ένωση είχε κατακτήσει 103 μετάλλια έναντι 71 των ΗΠΑ, αλλά αυτή την φορά η Αφρική ήταν δικαίως η πρωταγωνίστρια των Αγώνων.

Το πρόσωπο: Κάσιους Κλέι

Ο Κάσιους Κλέι κατέκτησε άνετα το χρυσό μετάλλιο στην πυγμαχία και επέστρεψε στις ΗΠΑ γεμάτος περηφάνια. Ο Κλέι φορούσε το χρυσό μετάλλιο στο λαιμό του όταν πήγε σε ένα εστιατόριο στο οποίο του απαγόρεψαν την είσοδο, διότι ήταν μαύρος. Μετά από μια σύγκρουση με μια ομάδα μοτοσικλετιστών που τον αποκαλούσε «αράπη», ο Κλέι πέταξε το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιό του στον ποταμό Οχάιο. Ο Κλέι θα έμενε στην ιστορία ως ένας από τους διασημότερους αθλητές όλων των εποχών, με το όνομα Μοχάμεντ Άλι, ένα όνομα που υιοθέτησε μετά την προσχώρησή του στο Ισλάμ. Ο Άλι έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής στην κατηγορία των βαρέων βαρών νικώντας τον Σόνι Λίστον το 1964 και στη συνέχεια υπερασπίστηκε τον τίτλο του δέκα φορές. Αρνήθηκε όμως να καταταγεί στον πόλεμο του Βιετνάμ, με αποτέλεσμα να του αφαιρεθεί ο τίτλος του παγκόσμιου πρωταθλητή το 1967. Όταν του επιτράπηκε να αγωνιστεί ξανά, ο Άλι κατόρθωσε να ξαναγίνει παγκόσμιος πρωταθλητής νικώντας τον Τζορτζ Φόρμαν μέσα στη ζούγκλα του Ζαΐρ το 1974. Ο Άλι διατήρησε τον τίτλο του μέχρι τον Φεβρουάριο του 1978 όταν ηττήθηκε, αλλά κατόρθωσε να επανακτήσει τον τίτλο για τρίτη φορά τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, όταν και αποσύρθηκε από την ενεργό δράση σε ηλικία 37 ετών ως ο σημαντικότερος πυγμάχος όλων των εποχών.

Ενδιαφέρουν

- Ο τέως βασιλιάς της Ελλάδας Κωνσταντίνος κέρδισε χρυσό μετάλλιο στην ιστιοπλοΐα.
- Η Βίλμα Ρούντολφ, η αποκαλούμενη και «μαύρη γαζέλα», κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στα 100 και 200 μέτρα και στη σκυταλοδρομία 4 Χ 100, παρά το γεγονός ότι έπασχε από πολιομυελίτιδα.
- Ο ιστιοπλόος Πωλ Έλβστρομ κατέκτησε χρυσό μετάλλιο στο αγώνισμά του για τέταρτη συνεχόμενη Ολυμπιάδα.
- Στη γυμναστική ανδρών, οι Ιάπωνες κατέκτησαν το πρώτο τους από πέντε συνεχόμενα χρυσά μετάλλια στο ομαδικό.
- Η ομάδα καλαθόσφαιρας των ΗΠΑ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με χαρακτηριστική άνεση, έχοντας στη σύνθεσή της μεταγενέστερους πρωταγωνιστές του NBA, όπως οι Όσκαρ Ρόμπερτσον, Τζέρι Ουέστ, Γουόλτερ Μπελαμί και Τζέρι Λούκας.

1964 Τόκιο

Το γεγονός: Γεννημένος στη Χιροσίμα

Ο αυτοκράτορας της Ιαπωνίας Χιροχίτο είχε βιώσει την ρίψη των ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Οι ΗΠΑ, η χώρα που είχε λάβει την απόφαση να ρίψει την ατομική βόμβα κατά της πατρίδας του ως τιμωρία για τη στάση της στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατέκτησαν 36 χρυσά μετάλλια έναντι της Σοβιετικής Ένωσης. Σε ένα αναγεννημένο Τόκιο, με νέα κτίρια, ένας δεκαεννιάχρονος εισήλθε στο στάδιο για να ανάψει την ολυμπιακή φλόγα. Τα μεγάφωνα μετέδωσαν ότι ο φοιτητής Γιοσινόρι Σακάι που άναβε το βωμό είχε γεννηθεί στις 6 Αυγούστου 1945 στη Χιροσίμα, δηλαδή στην ημερομηνία της καταστροφής. Ο Σακάι, ένας από τους ελάχιστους επιβιώσαντες του θανάτου, υπήρξε σύμβολο στην μνήμη των θυμάτων και ταυτόχρονα μήνυμα ειρήνης μέσα από την αποκαταστημένη Ιαπωνία.

Το πρόσωπο: Ντον Φρέιζερ

Η Αυστραλέζα κολυμβήτρια Ντον Φρέιζερ είχε κερδίσει για πρώτη φορά το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα στους Αγώνες της Μελβούρνης το 1956. Στους ίδιους αγώνες είχε κερδίσει επίσης χρυσό μετάλλιο στη σκυταλοδρομία 4 Χ 100 και αργυρό στα 400 μέτρα ελεύθερο. Στους Αγώνες της Ρώμης η Φρέιζερ κατέκτησε για δεύτερη συνεχόμενη φορά το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα ελεύθερο και δύο αργυρά στις σκυταλοδρομίες 4 Χ 100 ελεύθερο και 4 Χ 100 μικτή ομαδική. Στο Τόκιο η Φρέιζερ κατάφερε να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα ελεύθερο για τρίτη συνεχή φορά. Μόνο δύο κολυμβήτριες στην ιστορία, η Φρέιζερ και η Εγκερσέγκι, έχουν καταφέρει να κερδίσουν χρυσό μετάλλιο για τρεις συνεχόμενες Ολυμπιάδες. To 1965, υποχρεώθηκε να αποσυρθεί, όταν η ομοσπονδία της Αυστραλίας την έθεσε σε περιορισμό, επειδή, στους Αγώνες του Τόκιο, είχε περιφρονήσει τους κανόνες που είχαν θεσπίσει, κατά τη διάρκεια της ολυμπιακής τελετής. Η Φρέιζερ, η πρώτη κολυμβήτρια που διένυσε τα 100 μέτρα ελεύθερο σε λιγότερο από ένα λεπτό, παράμεινε κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ στο αγώνισμα για 15 χρόνια. Έχει ψηφιστεί ως η σημαντικότερη Αυστραλέζα αθλήτρια του 20ου αιώνα, ενώ το 1999 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή την ψήφισε ως τη σημαντικότερη εν ζωή κολυμβήτρια.

Ενδιαφέρουν

- Η Σοβιετική γυμνάστρια Λαρίσα Λατίνινα κατέκτησε έξι μετάλλια στους Αγώνες του Τόκιο, φθάνοντας συνολικά τα 18 μετάλλια (9 χρυσά, 5 αργυρά και 4 χάλκινα) σε τρεις Ολυμπιάδες. Η Λατίνινα είναι η αθλήτρια που έχει κατακτήσει τα περισσότερα συνολικά μετάλλια στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων.
- Ο Ούγγρος υδατοσφαιριστής Ντέζο Γκιαρμάτι κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με την ομάδα υδατοσφαίρισης της Ουγγαρίας, κατακτώντας μετάλλιο σε πέμπτη διαδοχική Ολυμπιάδα.
- Ο Ιάπωνας Οσάμου Γουατανάμπε κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στην ελεύθερη πάλη στην κατηγορία των ελαφρών βαρών χωρίς να χάσει ούτε ένα πόντο και μένοντας στο ρινγκ μόλις για 10 λεπτά στο σύνολο. Παραμένει ο μόνος ανίκητης παλαιστής της ιστορίας με 186 νίκες και καμιά ήττα.
- Ο παντελώς άγνωστος Αμερικάνος Μπίλι Μιλς ξάφνιασε τους πάντες, όταν κατέστη ο μοναδικός Αμερικανός μέχρι σήμερα που κατέκτησε χρυσό μετάλλιο στα 10.000 μέτρα.
- Ο Νεοζηλανδός Πήτερ Σνελλ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 800 και 1500 μέτρα.

1968 Μεξικό

Το γεγονός: Η μαύρη δύναμη σας χαιρετά

Στις 4 Απριλίου 1968 δολοφονήθηκε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, το σύμβολο της αμερικανικής κίνησης πολιτικών δικαιωμάτων που διεκδικούσε ίσα πολιτικά δικαιώματα για τους μαύρους των ΗΠΑ και ο οποίος αγωνίστηκε σε όλη του τη ζωή για τερματισμό του διαχωρισμού και του φυλετικού διαχωρισμού. Ο Κινγκ πίστευε στην χρήση μη βίαιων μεθόδων. Ορισμένοι όμως μαύροι των ΗΠΑ διεκδικούσαν τα δικαιώματά τους μέσα από τη βία και μάλιστα πίστευαν ότι θα έπρεπε να αναπτυχθεί ένας ιδιότυπος εθνικισμός των μαύρων των ΗΠΑ. Ο τελικός των 200 μέτρων των Αγώνων του Μεξικού βρήκε νικητή τον Τζον Σμιθ, ενώ ο επίσης Αμερικανός Τζον Κάρλος τερμάτισε τρίτος. Μαύροι και οι δυο, εμφανίστηκαν ξυπόλητοι στο βάθρο των νικητών και μόλις ξεκίνησε ο εθνικός ύμνος των ΗΠΑ, ύψωσαν τη γαντοφορεμένη γροθιά τους και προχώρησαν στον τυπικό χαιρετισμό της «Μαύρης Δύναμης». Οι δύο αθλητές αποπέμφθηκαν από το ολυμπιακό χωριό και αποκλείστηκαν διά βίου από τους Αγώνες, ενώ έλαβαν και απειλητικά μηνύματα κατά της ζωής τους. Η Τσεχοσλοβάκα γυμνάστρια Βέρα Κασλάφσκα εξάλλου, η οποία κατέκτησε τέσσερα ατομικά χρυσά μετάλλια, νικώντας τις Ρωσίδες αντιπάλους της, απέστρεψε το βλέμμα κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου της Ρωσίας διαμαρτυρόμενη για τη σοβιετική εισβολή στη Τσεχοσλοβακία

Το πρόσωπο: Μπομπ Μπίμον

Κανένα ρεκόρ στην ολυμπιακή ιστορία δεν προκάλεσε τόση εντύπωση στους παρευρισκομένους, όσο το άλμα του Αμερικανού άλτη του μήκους Μπομπ Μπίμον, ο οποίος το 1968 προσγειώθηκε στα 8 μέτρα και 90 εκατοστά, καταρρίπτοντας το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ κατά 55 εκατοστά. Μόλις συνειδητοποίησε το ρεκόρ, ο Μπίμον κατέρρευσε στο έδαφος, ενώ ολόκληρο το στάδιο παρέλυσε από δέος. Ο προηγούμενος ολυμπιονίκης Λυν Ντέιβις κατέληξε στο ότι ο Μπίμον μόλις είχε καταστρέψει το αγώνισμα, εφόσον κανένας δεν θα μπορούσε ποτέ να πλησιάσει έστω το ρεκόρ του Μπίμον. Ο ίδιος ο Μπίμον, ο οποίος είχε ως προσωπικό ρεκόρ πριν από τους Αγώνες του Μεξικού μόλις 8.33 μέτρα, δεν κατόρθωσε ποτέ να ξανακάνει άλμα μεγαλύτερο από 8.22 μέτρα. Ο αργυρός ολυμπιονίκης των Αγώνων του Μεξικού είχε πηδήξει 8.19 μέτρα, δηλαδή 71 εκατοστά λιγότερα από τον Μπίμον. Το ρεκόρ του Μπίμον παραμένει ολυμπιακό ρεκόρ μέχρι σήμερα, σαράντα χρόνια αργότερα, ενώ έπαψε να είναι παγκόσμιο ρεκόρ το 1991, όταν στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Τόκιο ο Μάικ Πάουελ προσγειώθηκε στα 8.95 μέτρα, κερδίζοντας τον Καρλ Λιούις στον ωραιότερο αγώνα άλματος σε μήκους που έγινε ποτέ. Μέχρι σήμερα ο αγγλικός όρος «Beamonesque» χρησιμοποιείται για να περιγράψει τα απαράμιλλα κατορθώματα.

Ενδιαφέρουν

- Με επτά ατομικά χρυσά μετάλλια στο σύνολο, η Βέρα Κασλάφσκα, παραμένει μέχρι σήμερα η γυμνάστρια με τα περισσότερα χρυσά μετάλλια σε ατομικά αγωνίσματα και μια από τις δύο, μαζί με την Λατίνινα, που κατέκτησε το σύνθετο ατομικό σε δύο συνεχείς Ολυμπιάδες.
- Ο Ντικ Φόσμπερυ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα σε ύψος εφαρμόζοντας την τεχνική φόσμπερυ, η οποία θα καθιερωνόταν πλέον ως η κρατούσα τεχνική στο αγώνισμα και θα επέτρεπε μεγαλύτερες επιδόσεις στο μέλλον.
- Η Ντέμπι Μέγιερ κατέστη η πρώτη κολυμβήτρια που κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια σε ατομικά αγωνίσματα στους ίδιους Αγώνες (200, 400 και 800 μέτρα ελέυθερο).
- Ο Σουηδός πενταθλητής Χανς Γκούναρ Λίγιενβαλ ήταν ο πρώτος αθλητής που αποκλείστηκε για ντόπινγκ και συγκεκριμένα για υπερβολική πόση αλκοόλ.

1972 Μόναχο

Το γεγονός: Μαύρος Σεπτέμβρης

Το πρωί της 5ης Σεπτεμβρίου 1972 οκτώ Παλαιστίνιοι, μέλη της οργάνωσης «Μαύρος Σεπτέμβρης» εισήλθαν στο ολυμπιακό χωριό, σκότωσαν δύο μέλη της Ισραηλινής ομάδας και συνέλαβαν εννέα ομήρους. Η πρωθυπουργός του Ισραήλ Γκόλτα Μέιρ αρνήθηκε να αποδεχθεί το αίτιημα του «Μαύρου Σεπτέμβρη» για απελευθέρωση φυλακισμένων Παλαιστίνιων. Στην επιχείρηση διάσωσης που επακολούθησε οι εννέα ισραηλινοί αθλητές που κρατούνταν όμηροι σκοτώθηκαν, όπως και πέντε από τους Παλαιστίνιους, μέλη της οργάνωσης. Οι υπόλοιποι τρεις Παλαιστίνιοι συνελήφθηκαν. Οι Αγώνες συνεχίστηκαν μια μέρα αργότερα και αφού τελέστηκε μνημόσυνο των πεσόντων, με τις σημαίες να ανεμίζουν μεσίστιες. Οι επιζήσαντες Ισραηλινοί αθλητές αποχώρησαν από τους Αγώνες, ενώ το κράτος του Ισραήλ προχώρησε ως αντίποινα στη λεγόμενη «Επιχείρηση: Οργή του Θεού» κατά των Παλαιστινίων, με αεροπορικές επιδρομές και δολοφονίες.

Το πρόσωπο: Μαρκ Σπίτς

Το 1968 ο δεκαοκτάχρονος Αμερικανός κολυμβητής Μαρκ Σπιτζ είχε διαδόσει ότι θα κατακτούσε έξι χρυσά μετάλλια. Ο στόχος του όμως απέτυχε. Κατέκτησε δύο μόνο χρυσά μετάλλια και αυτά στις σκυταλοδρομίες 4 Χ 100 και 4 Χ 200 ελεύθερο, ενώ στα ατομικά αγωνίσματα κατέκτησε μόλις ένα αργυρό και ένα χάλκινο μετάλλιο. Στους Αγώνες του Μονάχου ήθελε περισσότερα. Και τα κατάφερε. Πετυχαίνοντας την καλύτερη επίδοση που πέτυχε ποτέ αθλητής σε Ολυμπιακούς Αγώνες, ο Σπιτζ κατάκτησε επτά χρυσά μετάλλια, στα 100 και 200 μέτρα ελεύθερο, στα 100 και 200 μέτρα πεταλούδα και στις σκυταλοδρομίες 4 Χ 100 και 4 Χ 200 ελεύθερο και 4 Χ 100 μικτή ομαδική, καταρρίπτοντας μάλιστα το παγκόσμιο ρεκόρ και στα επτά προαναφερόμενα αγωνίσματα. Και όλα αυτά μέσα σε χρονικό διάστημα οκτώ ημερών. Ο Σπιτζ αποχώρησε από το άθλημα αμέσως μετά τους Αγώνες σε ηλικία 22 ετών θεωρώντας ότι ήταν πλέον αδύνατο να πετύχει στο μέλλον κάτι περισσότερο. Σε ηλικία 41 ετών ο Σπιτζ προσπάθησε να επανέλθει στην ενεργό δράση και να προκριθεί για τους Αγώνες της Βαρκελώνης του 1992, αλλά δεν τα κατάφερε παρά το γεγονός ότι οι χρόνοι του ήταν σχεδόν το ίδιο καλοί, όπως και οι χρόνοι που είχε πετύχει το 1972. Το άθλημα είχε προχωρήσει στα είκοσι χρόνια απουσίας του Σπιτζ, αλλά ο θρύλος του παρέμενε αλώβητος.

Ενδιαφέρουν

- Στον πλέον αμφιλεγόμενο αγώνα όλων των εποχών, η ΕΣΣΔ τερμάτισε την παντοκρατορία των ΗΠΑ στην καλαθόσφαιρα, σε ένα αγώνα στον οποίο τα τελευταία τρία δευτερόλεπτα παίχθηκαν τρεις φορές. Η νίκη των Σοβιετικών με 51 – 50 αμφισβητήθηκε έντονα από τις ΗΠΑ, αλλά η ένσταση απορρίφθηκε με δεδομένο ότι τρεις από τους κριτές ανήκαν σε κράτη της σοβιετικής επιρροής (Ουγγαρία, Πολωνία και Κούβα) και μόνο δύο αμερικανικής (Ιταλία, Πουέρτο Ρίκο). Μέχρι σήμερα η αμερικανική ομάδα αρνείται να παραλάβει τα αργυρά της μετάλλια.
- Η Αυστραλέζα κολυμβήτρια Σιέιν Γκουλντ – η μοναδική κολυμβήτρια στην ιστορία που κατείχε ταυτόχρονα όλα τα παγκόσμια ρεκόρ στην ελεύθερη κολύμβηση – κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια (200 και 400 μέτρα ελεύθερο, 200 μέτρα μικτή ατομική), ένα αργυρό (800 μέτρα ελεύθερο) και ένα χάλκινο (100 μέτρα ελεύθερο). Το επόμενο έτος αποχώρησε από το άθλημα, στην ηλικία των 16 ετών.
- Ο Σοβιετικός Βαλερί Μπορζόφ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 100 και 200 μέτρα, νικώντας τους Αμερικανούς σπρίντερ.

1976 Μόντρεαλ

Το γεγονός: Η Ανατολική Γερμανία αντεπιτίθεται

Οι Σοβιετικοί είχαν από το Μόναχο αποκτήσει εμφανές προβάδισμα έναντι των ΗΠΑ στη μάχη των μεταλλίων και αυτό επιβεβαιώθηκε και στο Μόντρεαλ με τους Σοβιετικούς να κατακτούν 125 μετάλλια (49 χρυσά, 41 αργυρά και 35 χάλκινα) έναντι 94 (34 χρυσά, 35 αργυρά και 25 χάλκινα) των ΗΠΑ. Η Ανατολική Γερμανία όμως ήταν αυτή που έτριξε τα δόντια της, μπαίνοντας σφήνα στον πίνακα των μεταλλίων μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ για πρώτη φορά από το 1952, όταν η ΕΣΣΔ έλαβε για πρώτη φορά μέρος στους Αγώνες. Η Ανατολική Γερμανία κατέκτησε 90 μετάλλια (40 χρυσά, 25 αργυρά και 25 χάλκινα), δηλαδή τέσσερα λιγότερα από τις ΗΠΑ, αλλά έχοντας κατακτήσει έξι χρυσά περισσότερα. Η Δυτική Γερμανία τερμάτισε τέταρτη με 39 μετάλλια και μόλις 10 χρυσά, έχοντας πλέον χάσει κατά κράτος στον άτυπο διαγωνισμό μεταξύ των δύο Γερμανιών για την πρωτοκαθεδρία στον πίνακα των μεταλλίων, με ακόμα μεγαλύτερη διαφορά σε σύγκριση με το Μόναχο. Θα πρέπει να σημειωθεί εξάλλου ότι τα αφρικανικά κράτη μποϋκόταραν τους Αγώνες για να διαμαρτυρηθούν για την περιοδεία της Νέας Ζηλανδίας στη Νότιο Αφρική.

Το πρόσωπο: Νάντια Κομανέτσι

Η Όλγα Κόρμπουτ είχε αποδείξει στους Αγώνες του Μονάχου ότι μια γυμνάστρια που φανερώνει τα συναισθήματά της μπορούσε να στρέψει πάνω τις τους προβολείς της διασημότητας. Απόμενε να εμφανιστεί η Νάντια Κομανέτσι για να πείσει τους πάντες ότι μια γυμνάστρια μπορούσε να είναι το αδιαμφισβήτητο πρόσωπο των Αγώνων. Η Κομανέτσι κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια, περιλαμβανομένου και του σύνθετου ατομικού, ένα αργυρό και ένα χάλκινο. Το πιο εντυπωσιακό όμως ήταν πως η Κομανέτσι έλαβε επτά δεκάρια από τους κριτές – η πρώτη φορά που ένας παρόμοιος βαθμός διδόταν σε οποιονδήποτε αθλητή γυμναστικής σε Ολυμπιακούς Αγώνες. Η μόλις δεκατεσσάρων ετών Κομανέτσι ήταν το πρόσωπο των Αγώνων και έγινε εθνική ηρωίδα στη Ρουμανία. Το τραγούδι που την συνόδευε στις προπονήσεις μετονομάστηκε σε «τραγούδι της Νάντια» και ανέβηκε στην κορυφή των προτιμήσεων του κοινού. Το 1980 στη Μόσχα η Κομανέτσι κατέκτησε δύο ακόμα χρυσά και δύο αργυρά μετάλλια. Τελικά όμως το 1989 αποσκίρτησε από την Ρουμανία, λίγο πριν από την επανάσταση και πολιτογραφήθηκε Αμερικανίδα. Κανένας αθλητής της γυμναστικής δεν κατόρθωσε ποτέ να συναγωνιστεί την Κομανέτσι σε διασημότητα.

Ενδιαφέρουν
- Ο Λάσσε Βίρεν, ένας ακόμα σημαντικός Φιλανδός δρομέας μεγάλων αποστάσεων, κατέκτησε χρυσά μετάλλια στις 5.000 και 10.000 μέτρα για δεύτερους συνεχόμενους Αγώνες. Κατέκτησε όμως πέμπτος στον Μαραθώνιο χωρίς να κατορθώσει να ισοφαρίσει το ανεπανάληπτο ρεκόρ του Ζάτοπεκ.
- Πέντε Αμερικανοί πυγμάχοι (Σούγκαρ Ρέι Λέοναρντ, Λέον Σπινκς, Μάικλ Σπινκς, Λέο Ράντολφ και Χάουαρντ Ντέιβις) κατέκτησαν χρυσά μετάλλια, απαρτίζοντας την καλύτερη ομάδα πυγμαχίας που είχαν ποτέ οι Ηνωμένες Πολιτείες.
- Ο Αλμπέρτο Χουαντορένα της Κούβας κατέκτησε το χρυσό τόσο στα 400, όσο και στα 800 μέτρα.
- Οι Αγώνες υπήρξαν οικονομική καταστροφή για το Μόντρεαλ, που εξακολουθούσε να έχει χρέη από τους Αγώνες μέχρι και το 2006.
- Ο Καναδάς είναι η μόνη διοργανώτρια χώρα στην ιστορία των Αγώνων που δεν κατέκτησε χρυσό μετάλλιο.
- Ο Ιάπωνας γυμναστής Σαβάο Κάτο φθάνει τα 12 μετάλλια στην ολυμπιακή του καριέρα (οκτώ χρυσά, τρία αργυρά και ένα χάλκινο).

1980 Μόσχα

Το γεγονός: Η Δύση μποϋκοτάρει τους Αγώνες

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ αποφάσισε ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να μποϋκοτάρουν τους Αγώνες, ώστε να διαμαρτυρηθούν για τη Σοβιετική επέμβαση στο Αφγανιστάν. Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης απαγόρευε σε οποιονδήποτε Αμερικανό αθλητή να ταξιδέψει στη Σοβιετική Ένωση. Περίπου 50 κράτη συμμετείχαν στο δυτικό μποϋκοτάζ, ενώ ορισμένα κράτη όπως η Βρετανία και η Αυστραλία επέτρεψαν στους αθλητές τους να αποφασίσουν οι ίδιοι κατά πόσο επιθυμούσαν να συμμετάσχουν στους Αγώνες. Αρκετά δυτικά κράτη πάντως, όπως η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ιταλία δεν συμμετείχαν στο μποϋκοτάζ – παρομοίως και η Κύπρος συμμετείχε κανονικά στους Αγώνες. Ο αριθμός των κρατών που συμμετείχαν στους Αγώνες της Μόσχας – 80 – ήταν ο χαμηλότερος από το 1956. Όπως αναμενόταν η ΕΣΣΔ και η Ανατολική Γερμανία, με 195 και 126 μετάλλια αντίστοιχα, σάρωσαν στον πίνακα των μεταλλίων, κατακτώντας περισσότερα από τα μισά μετάλλια των Αγώνων.

Τα πρόσωπα: Σεμπάστιαν Κόε και Στηβ Όβετ

Δύο Βρετανοί δρομείς μεσαίων αποστάσεων αναδείχθηκαν σε πρόσωπα των Αγώνων της Μόσχας. Πριν από την έναρξη των Αγώνων ο Στηβ Όβετ είχε δηλώσει πως η νίκη του στα 1.500 μέτρα θα έπρεπε να θεωρείται κατά 90% βέβαιη. Εξάλλου, από τον Μάιο του 1977 ο Όβετ είχε κερδίσει 45 συνεχόμενους αγώνες 1.500 μέτρων. Στην κούρσα των 800 μέτρων ο Όβετ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο κερδίζοντας τον συμπατριώτη του και κάτοχο του παγκόσμιου ρεκόρ Σεμπάστιαν Κόε, ο οποίος τερμάτισε δεύτερος. Αμέσως μετά τη νίκη του, ο Όβετ προέβλεψε πως όχι μόνο θα κέρδιζε σίγουρα την κούρσα των 1.500 μέτρων, αλλά θα κατέρριπτε και το παγκόσμιο ρεκόρ. Ανατρέποντας όμως κάθε πρόβλεψη ο Κόε, ο οποίος την προηγούμενη πενταετία είχε αγωνιστεί σε μόλις οκτώ αγώνες στα 1.500 μέτρα, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο αφήνοντας τον Όβετ στην τρίτη μόλις θέση. Τέσσερα χρόνια αργότερα ο Όβετ δεν θα συμμετείχε στους Αγώνες λόγω τραυματισμών, ενώ ο Κόε, θα περιοριζόταν για δεύτερη συνεχή φορά στο αργυρό μετάλλιο στο αγαπημένο του αγώνισμα, τα 800 μέτρα, κατακτώντας αντίθετα δεύτερο συνεχόμενο χρυσό μετάλλιο στα 1.500 μέτρα.

Ενδιαφέρουν

- Ο Σοβιετικός κολυμβητής Βλαντιμίρ Σαλνίκοβ κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια και έγινε ο πρώτος κολυμβητής στην ιστορία που διένυσε τα 1.500 μέτρα σε λιγότερο από 15 λεπτά. Οκτώ χρόνια αργότερα στη Σεούλ θα ξανακέρδιζε τα 1.500 μέτρα, μετά από μια θεαματική επανεμφάνιση.
- Ο Σοβιετικός γυμναστής Αλέξανδρος Ντιτιάτιν κατέκτησε οκτώ μετάλλια (3 χρυσά, τέσσερα αργυρά και ένα χάλκινο), ένα σε κάθε αγώνισμα της γυμναστικής. Ένας άλλος Σοβιετικός γυμναστής, ο Νικολάι Αντριάνοφ έφθασε τα 15 συνολικά μετάλλια (7 χρυσά, 5 αργυρά και 3 χάλκινα) που είναι το ολυμπιακό ρεκόρ μεταλλίων για άντρα αθλητή.
- Η Ελλάδα κατέκτησε χρυσό μετάλλιο για πρώτη φορά μετά το 1960, με τον παλαιστή Στέλιο Μηγιάκη.
- Εξαιτίας του μποϋκοτάζ έμενε μια κενή θέση στο χόκεϊ επί χόρτου γυναικών και για τον λόγο αυτό κλήθηκε λίγο πριν τους Αγώνες για να συμμετάσχει η ομάδα της Ζιμπάμπουε, η οποία επιλέχθηκε επί τόπου και χωρίς προετοιμασία. Η Ζιμπάμπουε κατέπληξε τους πάντες κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο.

1984 Λος Άντζελες

Το γεγονός: Το μποϋκοτάζ των Σοβιετικών

Εκδικούμενη για την απόφαση των ΗΠΑ να μποϋκοτάρουν τους Αγώνες της Μόσχας τέσσερα χρόνια προηγουμένως, η ΕΣΣΔ αποφάσισε με τη σειρά της να απέχει από τους Αγώνες του 1984 που διεξήχθησαν στις ΗΠΑ, επικαλούμενη λόγους ασφάλειας των αθλητών της. Από τους Αγώνες απείχαν και άλλα κράτη που ήταν φίλα προσκείμενα προς τη Σοβιετική Ένωση, όπως η Ανατολική Γερμανία, η Τσεχοσλοβακία, η Ουγγαρία και η Κούβα, αλλά όχι η Ρουμανία. Στην απουσία των υπόλοιπων κρατών της Ανατολικής Ευρώπης μάλιστα, η Ρουμανία τερμάτισε δεύτερη στον πίνακα των μεταλλίων με 53 (20 χρυσά, 16 αργυρά και 17 χάλκινα) – η Δυτική Γερμανία κατέλαβε περισσότερα μετάλλια (59), αλλά λιγότερα χρυσά μετάλλια από τη Ρουμανία (17). Η πρώτη θέση ανήκε εκ των προτέρων στις ΗΠΑ που κατέκτησαν 174 μετάλλια (83 χρυσά, 61αργυρά και 30 χάλκινα). Οι Αγώνες του Λος Άντζελες πάντως αποδείχθηκαν επιτυχημένοι, ιδιαίτερα στον οικονομικό τομέα, εφόσον οι Αμερικανοί κατόρθωσαν να έχουν κέρδος πέραν των 200 εκατομμυρίων δολαρίων, ενθαρρύνοντας και άλλα κράτη να αναλάβουν στο μέλλον τους Αγώνες και βοηθώντας στο να λησμονηθεί η τεράστια οικονομική αποτυχία των Αγώνων του Μόντρεαλ.

Το πρόσωπο: Καρλ Λιούις

Ο Καρλ Λιούις, ο πιο επιτυχημένος αθλητής στίβου στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, κατόρθωσε να ισοφαρίσει στην πρώτη του εμφάνιση σε Ολυμπιακούς Αγώνες στο Λος Άντζελες, το ρεκόρ που ο Τζέσι Όουενς είχε πετύχει στους Αγώνες του 1936, κατακτώντας τέσσερα χρυσά μετάλλια στα 100 και 200 μέτρα, στο άλμα σε μήκος και στην σκυταλοδρομία 4 Χ 100. Εντυπωσιακή υπήρξε η άνεση με την οποία ο Λιούις κατέκτησε τα τέσσερα χρυσά μετάλλια – μάλιστα στο άλμα σε μήκος δεν έκρινε σκόπιμο να συνεχίσει μετά την δεύτερη προσπάθεια, θεωρώντας ότι είχε εξασφαλίσει ήδη το χρυσό μετάλλιο. Τέσσερα χρόνια αργότερα στη Σεούλ ο Λιούις έγινε ο πρώτος αθλητής στην ιστορία που κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο δύο συνεχόμενες φορές στα 100 μέτρα. Κατέκτησε επίσης για δεύτερη φορά το χρυσό μετάλλιο στο άλμα σε μήκος, ενώ κατέκτησε και το αργυρό μετάλλιο στα 200 μέτρα. Ο Λιούις κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα σε μήκος δύο ακόμα φορές, το 1992 και το 1996, νικώντας τον μεγάλο του αντίπαλο Μάικ Πάουελ και είναι μαζί με τον Αλ Έρτερ οι μόνοι αθλητές στίβου που κατέκτησαν χρυσό μετάλλιο στο ίδιο άθλημα σε τέσσερις συνεχόμενες Ολυμπιάδες. Το 1992 εξάλλου ο Λιούις κατέκτησε και χρυσό μετάλλιο στη σκυταλοδρομία 4 Χ 100.

Ενδιαφέρουν

- Στα 3.000 μέτρα γυναικών όλοι ανέμεναν τη μονομαχία μεταξύ της Βρετανίδας Ζόλα Μπαντ και της Αμερικανίδας Μαίρη Ντέκερ. Στα μισά της διαδρομής όμως η πρωτοπόρος Μπαντ συγκρούστηκε με την Ντέκερ, με αποτέλεσμα η Ντέκερ να τραυματιστεί και να μην μπορέσει να συνεχίσει τον αγώνα. Το κοινό γιούχαρε την Μπαντ η οποία ψυχικά καταβεβλημένη τερμάτισε μόλις έβδομη.
- Η Κίνα κατέκτησε το πρώτο της χρυσό μετάλλιο στην ιστορία των Αγώνων.
- Η Μαροκινή εμποδίστρια Ναβάλ Ελ Μουταβάκελ έγινε η πρώτη γυναίκα ολυμπιονίκης ισλαμικής χώρας.
- Ο ανίκητος Ιάπωνας Γιασουχίρο Γιαμασίτα, ο πιο πετυχημένος αθλητής τζούντο όλων των εποχών με 203 συνεχόμενες νίκες, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.

1988 Σεούλ

Το γεγονός: Το τέλος της αθωότητας

Μετά από συνεχόμενα μποϋκοτάζ ήταν όλοι εκεί. Η Σοβιετική Ένωση και η Ανατολική Γερμανία στην τελευταία τους εμφάνιση στους Αγώνες πριν την κατάρρευση του κομμουνισμού επικράτησαν των ΗΠΑ στα μετάλλια. Όλα αυτά όμως επισκιάστηκαν από το τέλος της εποχής της αθωότητας του αθλητισμού που επέφερε η ανακάλυψη ότι ο νικητής των 100 μέτρων, ο Καναδός Μπεν Τζόνσον, που κατέρριψε στον τελικό το παγκόσμιο ρεκόρ με το εκπληκτικό 9.79΄΄, ήταν ντοπαρισμένος. Έκτοτε οι επιδόσεις στο στίβο, την άρση βαρών, την κολύμβηση και άλλα ολυμπιακά αθλήματα, βρίσκονται υπό συνεχή αμφισβήτηση. Η Φλόρενς Γκρίφιθ Τζόινερ, πρωταγωνίστρια των Αγώνων, η οποία κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στα 100 και 200 μέτρα και στη σκυταλοδρομία 4 Χ 100, συντρίβοντας τα παγκόσμια ρεκόρ στα σπριντ, βρέθηκε νεκρή το 1998, σε ηλικία 39 μόλις ετών και εν μέσω έντονων υποψιών ότι έκανε χρήση ντόπινγκ, όταν πέτυχε τα ρεκόρ. Ακόμα και τα κατορθώματα της Ανατολικογερμανίδας κολυμβήτριας Κρίστιν Ότο, η οποία κατέκτησε έξι χρυσά μετάλλια (50 και 100 ελεύθερο, 100 πεταλούδα, 100 ύπτιο και σκυταλοδρομίες 4 Χ 100 ελεύθερο και 4 Χ 100 μικτή), επισκιάστηκαν από τις αποκαλύψεις για χρήση αναβολικών ουσιών από τους αθλητές της Ανατολικής Γερμανίας. Τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο.

Το πρόσωπο: Γκρεγκ Λουγκάνις

Ο Ελληνικής καταγωγής Λουγκάνις, ο σημαντικότερος καταδύτης όλων των εποχών, κατέκτησε το αργυρό μετάλλιο με τα χρώματα των ΗΠΑ το 1976, στις καταδύσεις από πλατφόρμα 10 μέτρων. Το 1980 στη Μόσχα, αν και ήταν φαβορί, δεν μπορούσε να αγωνιστεί λόγω του μποϋκοτάζ. Το 1984 όμως στο Λος Άντζελες κατέκτησε δύο χρυσά μετάλλια στις καταδύσεις από βατήρα 3 μέτρων, όσο και από πλατφόρμα 10 μέτρων. Στη Σεούλ ήθελε να επαναλάβει τις επιτυχίες του. Όμως κατά τη διάρκεια μιας κατάδυσης κτύπησε το κεφάλι του στον βατήρα. Παρά τον τραυματισμό ο Λουγκάνις συνέχισε να αγωνίζεται και μετά από μια εξαιρετική εμφάνιση κατάφερε να επαναλάβει τον θρίαμβο του 1984 και να κατακτήσει δύο ακόμα χρυσά μετάλλια. Η επιστροφή του Λουγκάνις μετά τον τραυματισμό του στο κεφάλι, συνιστά μια από τις πλέον συγκλονιστικές στιγμές στην ιστορία των Αγώνων.

Ενδιαφέρουν

- Το 1984 το τένις ήταν άθλημα επίδειξης, αφού είχε αφαιρεθεί από το ολυμπιακό πρόγραμμα μετά τους Αγώνες του 1924 στο Παρίσι. Η δεκατετράχρονη Στέφι Γκραφ είχε τότε κερδίσει το αγώνισμα. Το 1988, την χρονιά που η Γκραφ κατέκτησε και τα τέσσερα μεγάλα τουρνουά του τένις (Γουίμπλεντον, αμερικανικό, γαλλικό και αυστραλιανό όπεν), η Γκραφ κατέκτησε και το χρυσό μετάλλιο, πετυχαίνοντας το μοναδικό «χρυσό σλαμ» στην ιστορία του αθλήματος.
- Ο θρύλος του άλματος επί κοντώ Σεργκέι Μπούμπκα κατέκτησε το πρώτο και τελευταίο του χρυσό μετάλλιο στους Αγώνες της Σεούλ.
- Ο Αμερικανός κολυμβητής Ματ Μπιόντι κατέκτησε επτά μετάλλια, εκ των οποίων τα πέντε χρυσά (τρία σε σκυταλοδρομίες), το ένα αργυρό και το ένα χάλκινο.
- Η Αμερικανίδα κολυμβήτρια Τζάνετ Έβανς, ίσως η κορυφαία κολυμβήτρια μεγάλων αποστάσεων όλων των εποχών, κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στα 400 και 800 μέτρα ελεύθερο και στα 400 μέτρα μικτή ατομική. Τέσσερα χρόνια αργότερα θα ξανακέρδιζε το χρυσό μετάλλιο στα 800 μέτρα ελεύθερο και αργυρό στα 400 μέτρα ελεύθερο.

1992 Βαρκελώνη

Το γεγονός; Το χαμόγελο του Μάτζικ

Η Γερμανία συμμετείχε ενωμένη στους Αγώνες για πρώτη φορά μετά το 1960, ενώ τα νέα βαλτικά κράτη της Λιθουανίας, Λετονίας και Εσθονίας συμμετείχαν ως ανεξάρτητα για πρώτη φορά μετά το 1936. Οι υπόλοιπες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες κατέβηκαν με την αποκαλούμενη Ενωμένη Ομάδα, η οποία επικράτησε των ΗΠΑ στα μετάλλια με 112 έναντι 108. Η ατραξιόν όμως των Αγώνων δεν ήταν άλλη από την αποκαλούμενη «Ομάδα Όνειρο», δηλαδή την αμερικανική ομάδα καλαθοσφαίρισης. Για πρώτη φορά επιτράπηκε η συμμετοχή στους Αγώνες σε επαγγελματίες καλαθοσφαιριστές που αγωνίζονταν στο NBA και η αμερικανική ομάδα συνέτριψε τους αντιπάλους της με διαφορές μεγαλύτερες των 30 πόντων ανά αγώνα. Στην αμερικανική ομάδα συμμετείχαν ζωντανοί θρύλοι του αθλήματος, όπως ο κορυφαίος παίκτης όλων των εποχών, Μάικλ Τζόρνταν και οι Μαλόουν, Μπάρκλεϊ, Ρόμπινσον, Γιούιν, Στόκτον, Πίπεν, Ντρέξλερ, αλλά το σημαντικότερο γεγονός των Αγώνων υπήρξε η αποχαιρετιστήρια εμφάνιση του διδύμου που έκανε διάσημη την καλαθόσφαιρα στη δεκαετία του 1980, δηλαδή του Έρβιν Μάτζικ Τζόνσον και του Λάρι Μπερντ. Το χαμόγελο του Μάτζικ, ο οποίος ένα χρόνο προηγουμένως είχε σοκάρει την οικουμένη, όταν ανακοίνωσε την αποχώρηση του από το άθλημα λόγω έιτζ, σημάδεψε όσο τίποτα άλλο τους Αγώνες.

Το πρόσωπο: Κριστίνα Εγκερσέγκι

Το 1988 στη Σεούλ, η δεκατετράχρονη Ουγγαρέζα κολυμβήτρια Κριστίνα Εγκερσέγκι κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 200 μέτρα ύπτιο και το αργυρό στα 100 μέτρα ύπτιο. Το 1992 όμως, το «ποντικάκι» ήταν ασυναγώνιστο: με τρία χρυσά μετάλλια στα 100 και 200 μέτρα ύπτιο και στα 400 μέτρα μικτής ατομικής, η Εγκερσέγκι ήταν η αδιαφιλονίκητη πρωταγωνίστρια. Τέσσερα χρόνια αργότερα στην Ατλάντα, η Εγκερσέγκι κατέκτησε για τρίτη συνεχόμενη Ολυμπιάδα το χρυσό μετάλλιο στα 200 μέτρα ύπτιο, ενώ κατέκτησε και το χάλκινο μετάλλιο στη μικτή ατομική. Θα πρέπει να σημειωθεί πως, αν και η Εγκερσέγκι δεν είχε αγωνιστεί στα 100 μέτρα ύπτιο, εντούτοις ο χρόνος που σημείωσε στο πρώτο εκατοστάρι της μικτής ατομικής, ήταν πιο ταχύς από τον χρόνο της νικήτριας στα 100 μέτρα ύπτιο. Κανένας κολυμβητής ή κολυμβήτρια δεν έχει μέχρι σήμερα κατακτήσει πέντε χρυσά μετάλλια σε ατομικά αγωνίσματα κολύμβησης, εκτός από την Εγκερσέγκι, ενώ μόνο η Ντον Φρέιζερ έχει κατακτήσει τρία συνεχόμενα χρυσά μετάλλια στο ίδιο αγώνισμα. Η Εγκερσέγκι έχει επίσης κατακτήσει δύο χρυσά μετάλλια και ένα αργυρό σε παγκόσμια πρωταθλήματα και εννιά χρυσά και τέσσερα αργυρά μετάλλια σε ευρωπαϊκά πρωταθλήματα.

Ενδιαφέρουν

- Η Ντετάρτου Τούλου έγινε η πρώτη μαύρη αφρικανή χρυσή ολυμπιονίκης στην ιστορία των Αγώνων. Ο γύρος του θριάμβου με την λευκή Νοτιοαφρικανή Ελάνα Μέγιερ έγινε σύμβολο ειρήνης και ελπίδας για το μέλλον.
- Ο Λευκορώσος Βιτάλι Σέρμπο κατέκτησε έξι χρυσά μετάλλια, εκ των οποίων τα πέντε σε ατομικά αγωνίσματα. Μόνο ο Μαρκ Σπιτζ έχει κατακτήσει περισσότερα χρυσά μετάλλια σε μια μόνο διοργάνωση, ενώ κανένας άλλος δεν κατέκτησε ποτέ πέντε χρυσά μετάλλια σε ατομικά αγωνίσματα σε μια μόνο διοργάνωση.
- Νικητής στα 100 μέτρα αναδείχθηκε ο Βρετανός Λίνφορντ Κρίστι, στην ηλικία των 32 ετών.
- Η Βούλα Πατουλίδου κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα εμπόδια στην μεγαλύτερη έκπληξη των Αγώνων.

1996 Ατλάντα

Το γεγονός: 100 χρόνια με κόκα κόλα

Πολλοί πίστευαν ότι η Αθήνα θα έπρεπε να είχε τύχει της τιμής να διοργανώσει τους Αγώνες του 1996, με τους οποίους συμπληρώνονταν τα εκατοντάχρονα της νεώτερης ιστορίας των Αγώνων. Εξάλλου, οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες είχαν ξεκινήσει στην Αθήνα, η οποία δεν είχε έκτοτε, πέραν της μη αναγνωρισμένης επίσημα μεσοολυμπιάδας του 1906, διοργανώσει Ολυμπιακούς Αγώνες. Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή όμως ψήφισε Ατλάντα, προκαλώντας έντονες διαμαρτυρίες, για εμπορευματοποίηση της ολυμπιακής ιδέας. Υπήρξαν, εξάλλου, κατηγορίες ότι η οργανωτική επιτροπή των Αγώνων της Ατλάντας είχε δωροδοκήσει τα μέλη της ΔΟΕ. Τα σχετικά έγγραφα όμως καταστράφηκαν προτού διενεργηθεί επίσημη έρευνα. Οι Αγώνες του 1996 πάντως ήταν εξαιρετικά επιτυχημένοι, τόσο στον εμπορικό, όσο και στον αθλητικό τομέα. Για πρώτη φορά συμμετείχαν και τα 197 κράτη μέλη της ΔΟΕ, ενώ αθλητές από 79 χώρες – αριθμό ρεκόρ – κατέκτησαν μετάλλια. Η Ελλάδα κατέκτησε τέσσερα χρυσά και τέσσερα αργυρά μετάλλια σε μια εντυπωσιακή εμφάνιση, η οποία προϊδέαζε για τις μεταγενέστερες, ακόμα μεγαλύτερες, επιτυχίες της.

Το πρόσωπο: Μάικλ Τζόνσον

Το 1992 ο Μάικλ Τζόνσον είχε περιοριστεί στο χρυσό μετάλλιο στην σκυταλοδρομία 4 Χ 400, λόγω μιας τροφικής δηλητηρίασης που τον είχε εμποδίσει να πρωταγωνιστήσει. Στην Ατλάντα το 1996 όμως, ο Τζόνσον ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής, κατακτώντας δύο χρυσά μετάλλια στα 200 και 400 μέτρα. Στην πορεία ο Τζόνσον συνέτριψε το παγκόσμιο ρεκόρ στα 200 μέτρα, με τον εκπληκτικό χρόνο 19.32, 34 ολόκληρα εκατοστά κάτω από το προηγούμενο ρεκόρ που είχε πετύχει στους αγώνες επιλογής της ολυμπιακής ομάδας των ΗΠΑ την ίδια χρονιά. Με δεδομένο ότι το προηγούμενο ρεκόρ (19.72) του Πιέτρο Μενέα είχε παραμείνει ακατάρριπτο για 17 ολόκληρα χρόνια, μπορεί να καταστεί αντιληπτό ότι το ρεκόρ του Τζόνσον μπορεί να συγκριθεί με το ρεκόρ του Μπίμον στους Αγώνες του Μεξικού. Τέσσερα χρόνια αργότερα ο Τζόνσον έγινε ο πρώτος αθλητής που υπερασπίστηκε τον τίτλο του στα 400 μέτρα, ενώ κατέκτησε και το χρυσό μετάλλιο στην σκυταλοδρομία 4 Χ 400 ανεβάζοντας τον αριθμό των χρυσών του μεταλλίων στα πέντε. Ο Τζόνσον εξακολουθεί να κατέχει μέχρι σήμερα το παγκόσμιο ρεκόρ τόσο στα 200, όσο και στα 400 μέτρα, ενώ κατά τη διάρκεια της καριέρας του κατέκτησε εννιά τίτλους σε παγκόσμια πρωταθλήματα.

Ενδιαφέρουν

- Ο Αλεξάντερ Ποπόφ έγινε ο πρώτος κολυμβητής στην ιστορία που κατέκτησε χρυσά μετάλλια στα 100 και στα 200 μέτρα ελεύθερο σε δύο διαδοχικές Ολυμπιάδες. Ο Ποπόφ κατέκτησε επίσης στην καριέρα του, πέντε αργυρά μετάλλια.
- Η δεκατριάχρονη Φου Μινξιά κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στις καταδύσεις. Τέσσερα χρόνια αργότερα στην Ατλάντα κατέκτησε δύο ακόμα χρυσά μετάλλια, ενώ στο Σίδνεϋ προσέθεσε ένα ακόμα χρυσό και ένα αργυρό μετάλλιο στη συλλογή της.
- Ο Ναίμ Σουλεϊμάνογλου έγινε ο πρώτος αρσιβαρίστας που κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια.
- Ο Καναδός Ντόνοβαν Μπέιλι κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα, καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ στο αγώνισμα.
- Ο Αντρέ Άγκασι γίνεται ο μόνος αθλητής που κερδίζει το χρυσό σλαμ καριέρας, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο στο τένις.

2000 Σίδνεϋ

Το γεγονός: Νέες ισορροπίες

Η Αυστραλή – Αβοριγίνας – δρομέας Κάθι Φρήμαν άναψε την ολυμπιακή φλόγα κατά την τελετή έναρξης των Αγώνων, συμβολίζοντας την επιθυμία για επανένωση του λευκού πληθυσμού της Αυστραλίας και των Αβοριγίνων. Δέκα μέρες μετά η Φρήμαν κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 400 μέτρα, ενώπιον ενός εκστατικού κοινού που την αποθέωνε. Ένας άλλος Αυστραλός ήρωας ήταν ο δεκαεπτάχρονος Ίαν Θορπ, ο οποίος κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 400 μέτρα ελεύθερο, καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ. Ο Θορπ θα οδηγούσε την Αυστραλία σε δύο ακόμα νίκες στις σκυταλοδρομίες 4 Χ 100 και 4 Χ 200 ελεύθερο. Η Αυστραλία με 16 χρυσά μετάλλια και 58 στο σύνολο κατέλαβε την τέταρτη θέση στον πίνακα των μεταλλίων μπροστά από τη Γερμανία, αλλά πίσω από την ανερχόμενη δύναμη Κίνα, η οποία με 59 μετάλλια, εκ των οποίων τα 28 χρυσά, έστειλε μηνύματα για το μέλλον. Στην κορυφή του πίνακα των μεταλλίων, η Ρωσία αναβίωσε την παλιά κόντρα ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, κατακτώντας 88 μετάλλια (32 χρυσά, 28 αργυρά και 28 χάλκινα), μόλις τέσσερα λιγότερα από τις ΗΠΑ (37 χρυσά, 24 αργυρά και 31 χάλκινα). Η Ελλάδα κατέκτησε 4 χρυσά, 6 αργυρά και 3 χάλκινα μετάλλια.

Το πρόσωπο: Στηβ Ρεντγκρέιβ

Ο Βρετανός κωπηλάτης Στηβ Ρεντγκρέιβ έχει ψηφιστεί επανειλημμένα ως ο κορυφαίος Βρετανός αθλητής του αιώνα. Γιος ενός οικοδόμου και δυσλεκτικός, παράτησε το σχολείο με σκοπό να γίνει ο καλύτερος κωπηλάτης του κόσμου και τα κατάφερε. Το πρώτο του χρυσό το κατέκτησε στο Λος Άντζελες το 1984, ενώ στη Σεούλ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο για δεύτερη φορά και επιπρόσθετα κατέκτησε και ένα χάλκινο μετάλλιο. Ακολούθησαν δύο ακόμα χρυσά στη Βαρκελώνη και στην Ατλάντα. Στο Σίδνεϋ όλοι ανέμεναν να δουν κατά πόσο ο Ρεντγκρέιβ θα κατάφερνε να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο για πέμπτη συνεχόμενη Ολυμπιάδα και μάλιστα σε ένα αγώνισμα αντοχής και δύναμης, όπως η κωπηλασία. Τα κατάφερε. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι από το 1992 είχε αρχίσει να ταλαιπωρείται σοβαρά από ασθένειες – πρώτα από μια σοβαρή πεπτική ανωμαλία και ακολούθως από διαβήτη. Έχοντας επίσης κατακτήσει εννιά χρυσά μετάλλια, δύο αργυρά και ένα χάλκινο σε παγκόσμια πρωταθλήματα, αποσύρθηκε από το αγώνισμα. Ο Μάθιου Πίνσετ, ο συναθλητής του στη δίκωπο από το 1992 ως το 2000, θα κέρδιζε ξανά το αγώνισμα το 2004 στην Αθήνα.

Ενδιαφέρουν

- Ο Ρούλον Γκάρτνερ, ένας Αμερικανός αθλητής, κατάφερε να νικήσει τον θρυλικό Αλεξάντερ Καρέλιν στον τελικό των υπερβαρέων βαρών στην ελληνορωμαϊκή πάλη. Ο Καρέλιν, χρυσός ολυμπιονίκης στη Σεούλ, τη Βαρκελώνη και την Ατλάντα, δεν είχε χάσει ποτέ πριν στη ζωή του σε δεκατρία χρόνια καριέρας από το 1987 – 2000.
- Η Ολλανδέζα Ίνγκε Ντε Μπρούιν κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στα 50 και 100 μέτρα ελεύθερο και στα 100 μέτρα πεταλούδα, καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ και στα τρία αγωνίσματα. Κατέκτησε επίσης ένα αργυρό στην σκυταλοδρομία 4 Χ 100 ελεύθερο. Τέσσερα χρόνια αργότερα θα κατακτούσε ένα ακόμα χρυσό, ένα αργυρό και δύο χάλκινα.
- Η αθλήτρια του τζούντο Ριόκο Τάνι είχε περιοριστεί στο αργυρό μετάλλιο σε δύο συνεχόμενες Ολυμπιάδες, αλλά στο Σίδνεϋ επιτέλους τα κατάφερε να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο. Επανέλαβε την επιτυχία της τέσσερα χρόνια αργότερα στην Αθήνα. 2004 Αθήνα

Το γεγονός: Επιστροφή στην Ελλάδα

Η Ελλάδα επιθυμούσε όσο τίποτα να διοργανώσει ξανά τους Αγώνες. Μετά την άρνηση της ΔΟΕ να της αναθέσει την διοργάνωση του 1996, η Αθήνα επέμεινε και το 1997 της ανατέθηκε, εν μέσω έξαλλων πανηγυρισμών της ελληνικής αποστολής, η διοργάνωση των Αγώνων του 2004. Παρά τον συνεχή πόλεμο του αγγλόφωνου τύπου, ο οποίος κατηγορούσε την Αθήνα ότι ήταν ανέτοιμη για να διοργανώσει τους Αγώνες και ότι είχε κενά ασφαλείας, η διοργάνωση αποδείχθηκε μια από τις πλέον επιτυχημένες της ιστορίας, σημειώνοντας ρεκόρ συμμετοχών και τηλεθέασης. Η περήφανη Ελλάδα κατέκτησε έξι χρυσά μετάλλια, έξι αργυρά και τέσσερα χάλκινα, την καλύτερη επίδοση στην ολυμπιακή ιστορία της μετά τους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 και αυτό παρά το γεγονός ότι τα δύο αστέρια του ελληνικού στίβου Κώστας Κεντέρης και Κατερίνα Θάνου αποκλείστηκαν την παραμονή της έναρξης των Αγώνων λόγω μη εμφάνισης σε έλεγχο ντόπινγκ. Συγκλονιστικότερη στιγμή των Αγώνων υπήρξε η αποθέωση που επιφύλαξαν οι Έλληνες θεατές στον Βορειοηπειρώτη αρσιβαρίστα Πύρρο Δήμα, ο οποίος είχε κατακτήσει τρία διαδοχικά χρυσά μετάλλια από το 1992 μέχρι το 2000 και αποτελεί μια από τις μεγάλες μορφές της ιστορίας των Αγώνων. Αν και ο αθλητής από τη Χιμάρα έκλεισε την καριέρα του με το χάλκινο μετάλλιο, αποθεώθηκε ως αν είχε κερδίσει το χρυσό.

Το πρόσωπο: Μάικλ Φελπς

Ο δεκαεννιάχρονος Μάικλ Φελπς δεν τα κατάφερε να κερδίσει τον μεγάλο του αντίπαλο Ίαν Θορπ στη μάχη των 200 μέτρων ελεύθερο, ούτε κατάφερε να σπάσει το ρεκόρ του Μαρκ Σπιτζ των επτά χρυσών μεταλλίων στους ίδιους Αγώνες. Με έξι όμως χρυσά μετάλλια (100 και 200 μέτρα πεταλούδας, 200 και 400 μέτρα μικτή ατομική και σκυταλοδρομίες 4 Χ 200 ελεύθερο και 4 Χ 100 μικτή ατομική) και δύο χάλκινα, κατέστη ο δεύτερος αθλητής που κατέκτησε οκτώ μετάλλια στην ίδια Ολυμπιάδα μετά τον γυμναστή Αλεξάντερ Ντιτιάτιν. Ο Φελπς ήταν πραγματικά ανίκητος στους Αγώνες της Αθήνας. Με 18 χρυσά μετάλλια σε παγκόσμια πρωταθλήματα και τρία αργυρά, ο Φελπς, κάτοχος τεσσάρων παγκοσμίων ρεκόρ και κολυμβητής της χρονιάς για το 2003, 2004, 2006 και 2007, είχε τη δυνατότητα να καταστεί στο Πεκίνο ο πιο επιτυχημένος κολυμβητής όλων των εποχών και να θέσει υποψηφιότητα για τον τίτλο του κορυφαίου αθλητή όλων των εποχών.

Ενδιαφέρουν

- Η Γερμανίδα αθλήτρια του κανό Μπίργκιτ Φίσιερ κατέκτησε στην Αθήνα το όγδοο χρυσό της μετάλλιο, έχοντας επίσης κατακτήσει και τέσσερα αργυρά. Η Φίσιερ κατέκτησε τα χρυσά της μετάλλια σε έξι διαφορετικές Ολυμπιάδες, αρχής γενομένης από τους Αγώνες της Μόσχας το 1980.
- Ο Χισάμ Ελ Γκερούζ έγινε ο πρώτος δρομέας μετά τον Πάαβο Νούρμι που κατέκτησε χρυσό μετάλλιο, τόσο στα 1.500, όσο και στα 5.000 μέτρα.
- Η καλαθοσφαιρική ομάδα της Αργεντινής, με ηγέτη τον Μάνου Τζινόμπιλι, επικράτησε των Ηνωμένων Πολιτειών στον ημιτελικό με 89 – 81 και στη συνέχεια κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο. Ήταν η πρώτη φορά που ομάδα των ΗΠΑ με επαγγελματίες καλαθοσφαιριστές δεν κατόρθωσε να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο.
- Η Βελγίδα τενίστρια Ζυστίν Ενέν απέκλεισε την Αναστασία Μύσκινα στον ημιτελικό, παρά το γεγονός ότι έχανε με 1 – 5 στο τρίτο και καθοριστικό σετ. Στη συνέχεια κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>