Γράφει:

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ

της Κατερίνας Γκότση

Σημαντική θέση στη ζωή των ελληνικών παροικιών ανά τον κόσμο και πόλο συσπείρωσης για τους ομογενείς φαίνεται να αποτελεί το Ελληνικό θέατρο. Είκοσι πέντε θιάσους κατέγραψε η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού το 2002 σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά, Αυστραλία, Νότιο Αφρική, Ουκρανία, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Λουξεμβούργο και Βέλγιο, όπου δηλαδή υπάρχει σημαντικό ελληνικό στοιχείο. Κάποιοι από αυτούς έχουν χαρακτήρα καθαρά ερασιτεχνικό, καθώς αποτελούνται από ομογενείς χωρίς θεατρική παιδεία, οι οποίοι με μεράκι και πολύ νοσταλγία
ανεβάζουν σχεδόν αποκλειστικά έργα που τους θυμίζουν την πατρίδα που έχουν αφήσει πίσω. Σε άλλες περιπτώσεις την καλλιτεχνική διεύθυνση έχει κάποιος ομογενής με γνώσεις θεάτρου, ο οποίος συντονίζει έναν θίασο ερασιτεχνών. Πιο λίγοι, τέλος, είναι οι επαγγελματικοί θίασοι, όπου όλοι οι συντελεστές διαθέτουν την απαιτούμενη θεατρική παιδεία, οπότε και δίνεται μεγάλη σημασία στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Οι μακροβιότεροι θίασοι καταγράφονται στην Αυστραλία: η Ένωση Ελλήνων Καλλιτεχνών «Hellenic Theatre» ιδρύθηκε στο Σίδνεϋ το 1949, και η «Ένωση Ελλήνων εξ Αιγύπτου και Μέσης Ανατολής» στη Μελβούρνη το 1952. Οι υπόλοιποι θίασοι κατά κανόνα δραστηριοποιούνται μετά το 1984, οπότε και παρατηρείται μεγάλη άνθηση που φτάνει στο απόγειο της τη δεκαετία του 1990. Η διάρκεια ζωής ενός θιάσου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: την οικονομική στήριξη που τυχόν έχει, τη συσπείρωση της ελληνικής κοινότητας στη δεδομένη περιοχή, και τέλος την ευελιξία, τη δυνατότητα δηλαδή συνεχούς αναπροσαρμογής του δραματολογίου του ώστε να απηχεί τις εκάστοτε αναζητήσεις της ελληνικής κοινότητας, ή της ευρύτερης τοπικής κοινωνίας.

Στη συντριπτική τους πλειοψηφία, και κυρίως σε χώρες με έντονο μεταναστευτικό ρεύμα από τη δεκαετία του ‘50 και μετά, οι ελληνικοί θίασοι λειτουργούν σαν πυρήνας συσπείρωσης των Ελλήνων της περιοχής στους οποίους και σχεδόν αποκλειστικά απευθύνονται. Σε λίγες μόνο περιπτώσεις είναι πιο εξωστρεφείς, δεν περιορίζουν το κοινό τους στα στενά όρια της Ελληνικής παροικίας, αλλά λειτουργούν σαν φορείς διάδοσης του Ελληνικού θεάτρου. Στην πρώτη περίπτωση, οι συντελεστές της παράστασης είναι όλοι Έλληνες, συχνά μετάναστες πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς και οι παραστάσεις είτε Ελληνικών είτε ξένων έργων γίνονται αποκλειστικά στην Ελληνική γλώσσα. Στις λίγες εξαιρέσεις που αποτελούν τη δεύτερη περίπτωση, ο θίασος δεν είναι αμιγώς Ελληνικός και η γλώσσα η οποία χρησιμοποιείται δεν είναι η Ελληνική αλλά η ομιλούμενη γλώσσα της χώρας στην οποία ανεβαίνουν οι παραστάσεις.
Ανάλογα με τους στόχους που η κάθε θεατρική ομάδα θέτει, διαμορφώνεται και το δραματολόγιο, ως κεντρικοί άξονες του οποίου μπορούν να συνοψισθούν οι ακόλουθοι:
• Έργα ή διασκευές των αρχαίων Ελλήνων τραγικών και κωμικών ποιητών, ή συνθέσεις έργων βασισμένες στο αρχαίο θέατρο (Μήδεια, Αντιγόνη, Λυσιστράτη κ.α.)
• Μεσαιωνικά κείμενα, έργα βασισμένα στην εποχή του Βυζαντίου, αλλά και κωμειδύλλια (Η Θυσία του Αβραάμ, Byzantium 00AD, Η Τύχη της Μαρούλας, Ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας κα)
• Έργα μεγάλων συγγραφέων του διεθνούς δραματολογίου (Λόρκα, Τσέχωφ, Μπέκετ, Μπύχνερ, Φω, Ρακίνας, Γουίλλιαμς, Γκογκόλ, Μολιέρος κ.α.)
• Έργα Ελλήνων κωμικών συγγραφέων (Ψαθάς, Σακελλάριος, Μποστ, Πρετεντέρης – Γιαλαμάς, Παπαθανασίου – Ρέππας κ.α.)
• Έργα σύγχρονων καταξιωμένων Ελλήνων συγγραφέων (Καμπανέλλης, Μουρσελάς, Αναγνωστάκη, Κεχαϊδης, Σκούρτης, Διαλεγμένος, Μάτεσης, Ποντίκας, Χρυσούλης, Ζιώγας κ.α.)
• Έργα νέων, ανερχόμενων Ελλήνων συγγραφέων (Μιχάλης Άνθης, Γιώργος Ηλιόπουλος, Άκης Δήμου κ.α.)
• Έργα γραμμένα από μέλη της ίδιας της θεατρικής ομάδας, με θεματολογία κατά κανόνα ελληνοκεντρική, ή με επίκεντρο την εμπειρία της μετανάστευσης
• Έργα εμπνευσμένα από το έργο επιφανών Ελλήνων ποιητών (Καβάφης, Σεφέρης, Ρίτσος, Ελύτης), ή αναγνώσεις μελοποιημένης ποίησης τους.
• Παραστάσεις Θεάτρου Σκιών
• Θεατρικές διασκευές ελληνικών μυθιστορημάτων

Ελάχιστες από τις θεατρικές ομάδες διαθέτουν δική τους σκηνή. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι παραστάσεις ανεβαίνουνε σε νοικιασμένες θεατρικές σκηνές ή άλλους ιδιωτικούς ή δημόσιους χώρους. Κάποιοι από τους θιάσους ανεβάζουν τα έργα τους και σε άλλες πόλεις της ίδιας χώρας, σε διεθνή φεστιβάλ ή, κάποτε, περιοδεύουν σε διάφορες πόλεις και φεστιβάλ ανά την Ελλάδα. Το μεράκι, όμως, και η διάθεση των συντελεστών για δουλειά δεν είναι πάντα αρκετά κι έτσι πολλοί θίασοι κάποτε αναγκάζονται να αναστείλουν τη λειτουργία τους. Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελληνικοί θίασοι του εξωτερικού, επομένως, είναι η έλλειψη χρηματοδότησης καθώς τα λιγοστά έσοδα από τα εισιτήρια δεν είναι αρκετά για να καλύψουν τα έξοδα των παραστάσεων κι έτσι κατά κανόνα οι ίδιοι οι συντέλεστες επωμίζονται προσωπικά το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργικών εξόδων, Το ρόλο των χορηγών συχνότερα αναλαμβάνουν είτε μεγάλες Ελληνικές επιχειρήσεις και Ιδρύματα, είτε τοπικοί φορείς της χώρας στην οποία δραστηριοποιούνται και πολύ σπανιότερα επίσημοι Ελληνικοί φορείς, οι κατά τόπους δηλαδή Πρεσβείες ή Προξενία, ή το Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού. Έτσι, παρατηρείται το φαινόμενο θεατρικές ομάδες στην Ελλάδα που ανεβάζουν παραστάσεις αμφιβόλου καλλιτεχνικής ποιότητας να επιχορηγούνται αδρά, ενώ την ίδια στιγμή Έλληνες στο εξωτερικό να αγωνίζονται μόνοι τους χωρίς καμία υποστήριξη για τη διάδοση του Ελληνικού θεάτρου μέσα και έξω από τα όρια των Ελληνικών κοινοτήτων του εξωτερικού.

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ:
THEATRE LAB COMPANY, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

http://www.theatrelab.co.uk/

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΟΥΠΕΡΤΑΛ , ΓΕΡΜΑΝΙΑ

http://www.griechisches-theater.de/

COMPAGNIE ERINNA, ΓΑΛΛΙΑ

http://pagesperso-orange.fr/erinna/

ΘΕΑΤΡΟ ΟΝΕΙΡΩΝ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
http://www.oneiron.org.au/ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΝΥ,ΗΠΑ

http://www.greekculturalcenter.org/currentprod/currentprod.html

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ

http://theatro-lux.com/

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ – HELLENIC THEATRE, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

http://www.hellenictheatre.com.au/theatre/index.htm

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΛΓΙΟΥ

http://www.atticom.eu/theatro/

ΘΕΑΤΡΟ «ΝΕΦΕΛΗ», ΤΟΡΟΝΤΟ, ΚΑΝΑΔΑΣ

http://www.theatre-nefeli.com/

Η Κατερίνα Γκότση είναι θεατρολόγος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>