Γράφει:

Γλωσσικά κοσκυλμάτια: ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ

της Νίκης Χριστοδούλου

Τα τοπωνύμια αποτελούν ένα λεξικό, χαραγμένο στο έδαφος. Όπως και τις άλλες λέξεις, αυτά δεν τα έπλασαν οι σημερινοί χρήστες τους, αλλά τα κληρονόμησαν από τους προγόνους τους, που έζησαν στον ίδιο χώρο. Γι’ αυτό τα τοπωνύμια μαρτυρούν για τις ιστορικές και κοινωνικές διαδρομές του τόπου. Τα τοπωνύμια μπορούν να γίνουν προπομπός πολιτικής και να χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο εθνικών βλέψεων. Μια χώρα μπορεί να δικαιολογήσει εθνικές βλέψεις σε γειτονική χώρα, επειδή στον χώρο της υπάρχουν τοπωνύμια από τη δική της γλώσσα. Με το όνομα Μακεδονία οι πρώην Βούλγαροι των Σκοπίων διεκδικούν όλο τον χώρο του γεωγραφικού ονόματος Μακεδονία.
Τα τοπωνύμια χρησιμοποιεί και η Τουρκία στην προσπάθεια της να απορροφήσει την Κύπρο. Η αλλαγή των τοπωνυμίων της Κύπρου άρχισε με την τουρκική εισβολή του 1974. Δεν ήταν έργο των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι για εκατονταετίες χρησιμοποιούσαν τα δικά τους τουρκικά ενδώνυμα για τα τοπωνύμια της Κύπρου. Η αλλαγή έγινε με τέτοιο μεθοδολογικό και επιστημονικοφανή τρόπο, ώστε είναι φανερό ότι είναι κατευθυνόμενη από την Τουρκία.
Η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας υποστηρίζει και προστατεύει τα τουρκικά ενδώνυμα, που χρησιμοποιούσαν πάντοτε οι Τουρκοκύπριοι, και χρησιμοποιεί, ως επίσημο, τον τουρκικό χάρτη της Κύπρου, που εξέδωσε το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας προ του 1963, όταν ακόμη ήταν ενωμένο, με έγκριση και υπογραφή του καταλόγου των τουρκικών ονομάτων από τον Τούρκο Αντιπρόεδρο Φαντὶλ Κιουτσούκ.
Κατ’ αρχάς η Τουρκία, η οποία μετά την εισβολή ήλθε αντιμέτωπη με την Κυπριακή Δημοκρατία για την αλλαγή των τοπωνυμίων σε διεθνείς οργανισμούς, υπεστήριξε την αποκλειστική χρήση των νέων τουρκικών ονομάτων. Σήμερα, όπως φαίνεται και από δημοσιεύματα σε τουρκικές εφημερίδες, δέχεται την παράλληλη χρήση δύο ονομάτων, ελληνικού και τουρκικού, σε μια λύση ενιαίου κράτους. Η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας την παράδοση των Τουρκοκυπρίων και την ενότητα του κράτους, επιθυμεί το τουρκικό όνομα να είναι το παραδοσιακό τουρκικό ενδώνυμο, όχι το νέο, το οποίο διαχωρίζει και καταλύει την επικοινωνία. Θα είναι προς το συμφέρον των Τουρκοκυπρίων η διαφύλαξη της παράδοσής τους και θα αποτελέσει επίδειξη καλής θέλησης κατά τις συνομιλίες, αν συμφωνήσουν στην επίσημη χρήση των παραδοσιακών τους ονομάτων, τα οποία άλλαξε ἡ Τουρκία μετά την εισβολή μέσα στην επεκτατική της πολιτική. Αλλά κανείς δεν μπορεί να επιβάλει στους άλλους τα ονόματα, που θέλει αυτός να χρησιμοποιούν. Τα τοπωνύμια αποτελούν ένα από τους πιο ευαίσθητους πολιτικούς και πολιτιστικούς χώρους. Στην Κύπρο μία από τις δύο επίσημες γλώσσες είναι η πανελλήνια κοινή Ελληνική, στην οποία λειτουργούν θεσμοί, όπως η δικαιοσύνη, η παιδεία, ο τύπος, η επιστήμη. Στη χρήση της καθημερινής ζωής υπάρχει η Κυπριακὴ διάλεκτος. Δεν υπήρξε αντίδραση στη χρήση της κοινής Ελληνικής στους προαναφερθέντες θεσμούς, υπήρξε όμως σφοδρή αντίδραση στην τυποποίηση των γεωγραφικών ονομάτων στη μία από τις επίσημες γλώσσες, στην κοινή Ελληνική.
Με τη λύση ενιαίου κράτους θα αναγραφούν επίσημες πινακίδες σε όλη την Κύπρο στην Ελληνική και στην Τουρκική γλώσσα. Αν εν τέλει επιβληθεί, όχι το παραδοσιακό τουρκικό όνομα, αλλά το νέο, θα υπάρξει άραγε αντίδραση στην αναγραφή του νέου τουρκικού ονόματος, ανάλογη της αντίδρασης, που υπήρξε κατά της αναγραφής στην κοινή Ελληνική;

η Νίκη Χριστοδούλου είναι γλωσσολόγος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>