Γράφει:

Λειψανοθήκες αγίων καρών στην Κύπρο

Η αντίληψη ότι στα λείψανα των αγίων ενοικεί η Θεία Χάρη και ως εκ τούτου έχουν τη δύναμη να θαυματουργούν οφείλεται στην ευσέβεια των χριστιανών και στην ξεχωριστή τιμή που τους απονέμει η Εκκλησία.
Η σωματική επαφή με τα λειψανικά κατάλοιπα των αγίων, πιστεύεται ότι μπορεί να οδηγήσει στη θεραπεία του σώματος και στη σωτηρία της ψυχής. Ιδιαίτερα η κεφαλή (κάρα) ενός αγίου θεωρείται το πιο σπουδαίο μέρος του ανθρώπινου σώματος και ως τέτοια τιμάται και προβάλλεται σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα.

Οι λειψανοθήκες τιμίων καρών Κυπρίων ή ξένων αγίων, κυρίως της μεταβυζαντινής περιόδου, που βρίσκονται στην Κύπρο, καθώς και οι διασωθείσες γραπτές μαρτυρίες, αποτελούν ένα πλούσιο υλικό για διερεύνηση. Το υλικό αυτό προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη μελέτη της τοπικής αγιολογίας, τη χρήση του συγκεκριμένου τύπου λειψανοθηκών μέσα στο ναό και τη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας. Επίσης για τον τρόπο κατασκευής και διακόσμησής τους, με απώτερο στόχο να παρουσιαστεί το θρησκευτικό και κοινωνικό περιβάλλον που τις δημιούργησε και η επίδραση
τους στην καθημερινή ζωή των πιστών τότε και σήμερα.

Η παρουσία της τίμιας κάρας ενός αγίου σε συγκεκριμένο χώρο, είτε είναι κάποιος ναός σε μια πόλη ή σε ένα χωριό, είτε ακόμα στο καθολικό μιας μονής, καθιστά τον τόπο ιερότερο και πόλο έλξης των πιστών. Από τα πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα σημειώνουμε τα ακόλουθα: την κάρα του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή σε αργυρή λειψανοθήκη του 1641 στην ομώνυμη μονή στον Καλοπαναγιώτη, την κάρα του Αποστόλου Φιλίππου σε αργυρή λειψανοθήκη του 1770, άλλοτε στο Άρσος Λεμεσού και τώρα στη μονή του Τιμίου Σταυρού στο Όμοδος, την κάρα του Αγίου Ιωάννη του Ποταμίτη σε αργυρή λειψανοθήκη του 1782 στη μονή του Κύκκου, την κάρα του Αγίου Κόνωνος του εν Ισαυρία σε θήκη από σεντέφι του 18ου αι. από τη μονή της Παναγίας Χρυσορρογιάτισσας, ένα τεμάχιο της κάρας του Αγίου Μνάσωνα προσηλωμένο σε εικόνα του 19ου αι. από το ναό του Αγίου Θεοδώρου Ταμασέως στο Πολιτικό και δύο τεμάχια από τις κάρες των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης σε αργυρή λειψανοθήκη του 1805 στο Μένοικο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τυπολογικός διαχωρισμός των λειψανοθηκών καθώς και η ποικιλία των εικονογραφικών θεμάτων σε σύγκριση με τη μνημειακή ζωγραφική και τις φορητές εικόνες λ.χ. την αρχαιότερη γνωστή φορητή εικόνα στην Κύπρο, με απεικόνιση αδιάγνωστου κεφαλοφόρου αγίου (13ος αι.) από το ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στην Πλατανιστάσα καθώς και την απεικόνιση σε εικόνα (1773) του Μητροπολίτου Πάφου Αγίου Παναρέτου να προσφέρει στον Άγιο Φίλιππο την αργυρεπίχρυση λειψανοθήκη της κάρας του.

Ο Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου είναι Πρόεδρος της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών

One Comment

  1. Antonio Barrero Avilés
    18 Μαρτίου 2015 19:33

    Dear father, dear friend,
    I am a Spanish professor very interested in the reliquaries of the Saints.
    I spend great part of my time to the investigation of this theme and I possess a great bibliographical documentation and a collection of photos of the tombs and reliquaries of the Saints.
    I beg you to provide me by e-mail some photos of the skull reliquaries of the Saints in Cyprus.
    I am very interested in this theme. I beg you to help me.
    I thank you for your kindness.
    I am at your complete disposal.
    Yours in Christ, our Saviour and Lord.
    Antonio Barrero (Spain)

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>