Γράφει:

Γαλλική Προεδρία: Από την αρχή στα δύσκολα

Την 1η του τρέχοντος μηνός η Γαλλία ανέλαβε, από κοινού με τη Τσεχία και τη Σουηδία, τη δεκαοχτάμηνη κυλιόμενη Προεδρία της ΕΕ. Ως η προεδρεύουσα του 1ου εξαμήνου, η Γαλλία ανέμενε ότι θα έπαιρνε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να επανακτήσει τον ηγετικό της ρόλο στην Ενωμένη Ευρώπη. Εν τούτοις, βλέπει να την περιμένει ένα βουνό προβλημάτων που θα την αναγκάσει να αναθεωρήσει αναλόγως τα πλάνα της. Βέβαια, ως γνωστό, οι μεγάλες προκλήσεις και οι δυσκολίες δεν παράγουν κατ’ ανάγκη αποτυχίες, αλλά και επιτυχίες, αναλόγως των χειρισμών.

Μια κρίσιμη περίοδος

Με δεδομένη τη συνεχιζόμενη άνοδο της τιμής του μαύρου χρυσού, τις υπό διαμόρφωση διεθνείς πρωτοβουλίες για το περιβάλλον, αλλά και εν όψει του σχεδιασμού για την υιοθέτηση της Συνθήκης της Λισσαβόνας από την 1η Ιαννουαρίου του 2009, η Γαλλική Προεδρία πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις για να προσφέρει στον Πρόεδρο Σαρκοζί την ευκαιρία που ζητούσε: να επιβεβαιώσει την προσήλωσή του στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και να διεκδικήσει ρόλο μπροστάρη στη διαδικασία, ως ο ηγέτης ενός από τα μεγαλύτερα, ισχυρότερα και παλαιότερα ευρωπαϊκά κράτη. Εν τούτοις, η απόρριψη της Συνθήκης της Λισσαβόνας από τους Ιρλανδούς διαφοροποίησε τους σχεδιασμούς και έκανε τα πράγματα πιο δύσκολα. Οι πρώτες ενδείξεις δεν συνηγορούν στην ύπαρξη κρίσης, ανάλογης με αυτήν που ακολούθησε το Γαλλικό και το Ολλανδικό “Όχι” στη Συνταγματική Συνθήκη το 2005. Άλλωστε, είναι διαφορετικό το ειδικό βάρος των δύο περιπτώσεων. Τουλάχιστον σε λεκτικό επίπεδο και σε ό,τι παρατηρείται ως επικρατούσα τάση στα ευρωπαϊκά ΜΜΕ, η λέξη που χαρακτηρίζει την τρέχουσα κατάσταση είναι άλλη: Αμηχανία.

Από τη μία έχουμε τη «νερόβραστη» κοινή δήλωση Γαλλίας και Γερμανίας, την επομένη της ιρλανδικής απόρριψης. Επί της ουσίας, η εν λόγω δήλωση περιορίστηκε σε μία χλιαρού περιεχομένου παρατήρηση: «Σημειώνουμε την δημοκρατική απόφαση των Ιρλανδών ψηφοφόρων σχετικά με τη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με όλο τον προσήκοντα σε αυτή σεβασμό, αν και εκφράζουμε τη λύπη μας». Από την άλλη, τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που συνήλθε στις Βρυξέλλες στις 19 και 20 Ιουνίου, περιορίστηκαν στο να τονίσουν ότι χρειάζεται χρόνος για να εκτιμηθεί η κατάσταση, να καλέσουν για συντονισμό και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων και να υπενθυμίσουν τη σημασία της Συνθήκης της Λισσαβόνας για την ομαλή λειτουργία της ΕΕ των 27 (και πλέον, δεδομένης της μέλλουσας διεύρυνσης) μελών. Σε κάθε περίπτωση, το βέβαιο είναι ένα: είτε κρίση, είτε αμηχανία, η διαχείριση της κατάστασης βαραίνει τις πλάτες της Γαλλίας, η προεδρία της οποίας θα κληθεί να οδηγήσει την ΕΕ σε μια νέα πορεία για το μέλλον της.

Το στοίχημα του Σαρκοζί

Ο Πρόεδρος της Γαλλίας είναι πάντοτε μία κορυφαία προσωπικότητα της Ευρώπης, λόγω του ειδικού βάρους της θέσης του. Χαρακτηρίζεται από πρωτοβουλίες στα πλαίσια της ΕΕ, οι οποίες προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη γενική πολιτική κατεύθυνση της Ένωσης τόσο στο εσωτερικό της, όσο και στα διεθνή ζητήματα. Αξίζει να φέρουμε στη μνήμη δύο παραδείγματα: Το πρώτο αφορά την λεγόμενη πολιτική της «άδειας καρέκλας» του προέδρου Ντε Γκωλ. Το 1969 ο τότε Γάλλος Πρόεδρος επέλεγε την πλήρη απουσία της Γαλλίας από τις συνεδρίες του Συμβουλίου για επτά μήνες, διαμαρτυρόμενος για τις προτάσεις της Επιτροπής για κατάργηση του βέτο και για χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής από εσωτερικούς πόρους της Κοινότητας, αντί από εισφορές των κρατών μελών. Η στάση αυτή οδήγησε στο λεγόμενο «Συμβιβασμό του Λουξεμβούργου» και την τόνωση του ρόλου του κράτους μέλους στις θεσμικές διαδικασίες της Κοινότητας. Το δεύτερο παράδειγμα αφορά την πιο πρόσφατη περίπτωση της σφοδρής αντίδρασης του Προέδρου Σιράκ στην απόφαση των ΗΠΑ να εισβάλουν στο Ιράκ, το Μάρτιο του 2003. Η αντίδραση αυτή προκάλεσε διχόνοια μεταξύ παραδοσιακών και νέων κρατών μελών, ενώ συνέβαλε στη δημιουργία ενός κλίματος παγκόσμιας κατακραυγής ενάντια στο δόγμα των προληπτικών πολέμων του Τζωρτζ Μπους.

Από την πλευρά του, ο Νικολά Σαρκοζί, έχει ακόμα να αποδείξει ότι μπορεί να γίνει η αιχμή του δόρατος παρόμοιων πρωτοβουλιών. Το γεγονός ότι πριν από τρία χρόνια συνέβαλε στην ανακοπή της πορείας της ΕΕ προς τη Συνταγματική Συνθήκη μέσω της έντονης τοποθέτησής του υπέρ του “Όχι”, μείωσε την αξιοπιστία του στους κόλπους των υποστηρικτών της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Δεν εξηγείται, άλλωστε, διαφορετικά η προσπάθειά του να στηρίξει με πάθος τη Συνθήκη της Λισσαβόνας, η οποία ήταν η διάδοχος κατάσταση της απορριφθείσας από τους Γάλλους Συνταγματικής Συνθήκης. Σε διάγγελμά του τον περασμένο Φεβρουάριο, με την ευκαιρία της έγκρισης της Συνθήκης της Λισσαβόνας από τη γαλλική Εθνοσυνέλευση (αντί δημοψηφίσματος, όπως είχε συμβεί το 2005), ο κ. Σαρκοζί υποστήριζε ότι η Γαλλία επιστρέφει στην Ευρώπη αναλαμβάνοντας ξανά κινητήριο ρόλο, όπως στο παρελθόν. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η Γαλλία ήταν από τους πρωτεργάτες της Συνθήκης της Λισσαβόνας και από τα πρώτα κράτη που την ενέκριναν. Τώρα όμως, μετά και την ιρλανδική απόρριψη, ο κ. Σαρκοζί καλείται να αποδείξει όχι μόνο ότι είναι αφοσιωμένος στην ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αλλά και ότι διαθέτει τις διαχειριστικές ικανότητες που απαιτούνται για να επαναφέρει την ΕΕ σε πορεία μεταρρυθμίσεων και αλλαγών.

Εκτός όμως από τη Συνθήκη, υπάρχουν και μια σειρά από άλλα ζητήματα που περιμένουν στη σειρά. Πρώτο φυσικά είναι αυτό της διεύρυνσης. Η αρνητική στάση της Γαλλίας απέναντι στην προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ (κάτι το οποίο ο κ. Σαρκοζί είχε χρησιμοποιήσει και ως προεκλογικό όπλο) είναι δεδομένη. Ορισμένοι μάλιστα σπεύδουν να προδιαγράψουν την αρνητική κατάληξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας, λόγω εν πολλοίς της γαλλικής στάσης. Ακολουθεί το ζήτημα των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας. Η επικείμενη σύνοδος κορυφής, η πρώτη με τον κ. Μετβέντεφ στο Κρεμλίνο, θα τροχοδρομήσει μια σειρά από εξελίξεις που αφορούν κυρίως ζητήματα ενέργειας. Ταυτόχρονα όμως, θα σημάνει κατά πάσα πιθανότητα και την αναθέρμανση των σχέσεων μεταξύ των δύο αυτών παγκόσμιων παικτών. Σε αυτή την περίπτωση, ο ρόλος της Γαλλίας και της Γερμανίας έχει τη μεγαλύτερη βαρύτητα. Τέλος, ακολουθεί το ζήτημα των νέων ευρωατλαντικών σχέσεων, εν όψει και των αμερικανικών εκλογών της 4ης Νοεμβρίου. Με τον κ. Σαρκοζί να δηλώνει «φαν» των ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους να διαμορφώνουν μια συλλογική αντίληψη φιλική προς τη Δημοκρατικό υποψήφιο Μπαράκ Ομπάμα (που είναι και το φαβορί), είναι πολύ πιθανόν η ψυχρότητα των τελευταίων χρόνων να εκλείψει οριστικά. Σε κάθε περίπτωση όμως, τα πάντα εξαρτώνται από τους χειρισμούς που θα γίνουν από τους σημαντικούς παίκτες. Πεδίον δόξης λαμπρόν, λοιπόν, για τον κ. Σαρκοζί.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>