Γράφει:

Από τις επιτροπές στις συνομιλίες: Τα κρίσιμα διλήμματα Χριστόφια

Του Σάββα Ιακωβίδη

Η εκτίμηση ξένων κυβερνήσεων είναι πως η παρούσα συγκυρία στο Κυπριακό είναι η τελευταία ευκαιρία για την επίλυσή του. Θεωρούν πως η «προσωπική χημεία» μεταξύ του προέδρου Χριστόφια και του κατοχικού Ταλάτ, ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της Τουρκίας και το νέο, ανανεωμένο διεθνές ενδιαφέρον είναι επαρκείς λόγοι για κίνηση προς τα εμπρός. Από την άλλη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δημιούργησε πάρα πολύ υψηλές προσδοκίες μεταξύ των ξένων –και των Κυπρίων– ότι μπορεί καλύτερα από τους προκατόχους του να επιλύσει το ζήτημα. Προεκλογικά, όπως και μετεκλογικά, ο Δ. Χριστόφιας δεσμεύτηκε για πάρα πολλά, που αφορούν σε μια βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού.

Με τη συνάντηση της 21ης Μαρτίου εγκαθιδρύθηκαν οι τεχνικές επιτροπές και οι ομάδες εργασίας. Με τη Συμφωνία Υψηλού Επιπέδου της 23ης Μαϊου (έτσι πρέπει να ιδωθεί και όχι ως ένα απλό ανακοινωθέν) τέθηκαν οι βάσεις για λύση. Όμως, παρατηρήθηκε το εξής οξύμωρο και αντιφατικό: Ενώ Πρόεδρος εξέφρασε την ικανοποίησή του, έβαλε λυτούς και δεμένους να ανακόψουν πρόθεση των Αμερικανών να συμπεριλάβουν στο ψήφισμα 1818 του Σ.Α. του ΟΗΕ την πρόνοια περί συνιστώντων κρατών και ομόσπονδης κυβέρνησης που περιέχεται στη συμφωνία της 23ης Μαϊου. Από την άλλη, απαιτεί, ορθά, όπως τερματιστούν τα εγγυητικά-επεμβατικά δικαιώματα της Τουρκίας αλλά, ταυτόχρονα, τσιμέντωσε εκείνα της Βρετανίας, διά του Μνημονίου που συνυπέγραψε με το Βρετανό Πρωθυπουργό.

Ο Πρόεδρος ζητά επανακαθορισμό της βάσης της λύσης επειδή ο Ταλάτ παρερμήνευσε, λέγει, τα συμφωνηθέντα. Και επιμένει σε κοινή γλώσσα ώστε οι δύο πλευρές να έχουν την ίδια αντίληψη για τα ίδια ζητήματα. Αυτά, όμως, έπρεπε να λυθούν στις τεχνικές επιτροπές και, κυρίως, στις ομάδες εργασίας. Οι μεν τεχνικές επιτροπές ασχολούνται με θέματα καθημερινότητας και χαμηλής πολιτικής. Ήδη ανακοινώθηκαν, αλλά είναι άγνωστο πότε θα εφαρμοσθούν, έξι μέτρα χαμηλής πολιτικής. Αναμένονται και άλλα, που θα διευκολύνουν τη ζωή και την επικοινωνία Ε/κ και Τ/κ. Στις ομάδες εργασίας, όμως, αναφύονται μεγάλες διαφωνίες και απροσπέλαστες δυσκολίες, επειδή οι δύο πλευρές καλούνται να ασχοληθούν με θέματα ουσίας: Μορφή της λύσης, ασφάλεια (κατοχικός στρατός, έποικοι, εγγυήσεις), περιουσιακό, πρόσφυγες, ενιαία οικονομία, κτλ.

Στις ομάδες εργασίας, παρά τις δηλώσεις του κατοχικού Ταλάτ, δεν κουνιέται φύλλο. Οι Τ/κ προσέρχονται με το σχέδιο Ανάν υπό μάλης και απαιτούν, υπό το άγρυπνο μάτι Τούρκων, να συζητηθούν όσα εκείνοι ενέκριναν με το «ναι» στο σχέδιο. Ο Πρόεδρος Χριστόφιας υποστηρίζει πως, αν δεν σημειωθεί πρόοδος στις επιτροπές και στις ομάδες εργασίας, δεν μπορεί να προσέλθει σε συνομιλίες. Οι πληροφορίες που διαχέονται από ξένες πρεσβείες και η εκτίμησή μας είναι ότι, στο τέλος, παρά τους εκατέρωθεν τακτικισμούς, ο Πρόεδρος θα προσέλθει σε συνομιλίες, που ενδέχεται να αρχίσουν μέσα στο Σεπτέμβριο. Ήδη, όμως, τίθενται ενώπιόν του κρίσιμα διλήμματα:
Θα πάει σε διαπραγματεύσεις εμμένων στις διακηρυγμένες δεσμεύσεις του, ή στις μετέπειτα υπαναχωρήσεις του; Σε ποια γλώσσα θα συζητήσει αφού δεν υπάρχει κοινή γλώσσα στις θέσεις των δύο πλευρών; Σε ποια βάση θα διεξαχθεί ο διάλογος αφού χάσμα μέγα χωρίζει τις εκατέρωθεν ερμηνείες; Πόσο εμπιστεύεται τον Ταλάτ ότι θα τηρήσει τα συμφωνηθέντα όταν όλοι γνωρίζουν ότι η Τουρκία έχει τον τελευταίο λόγο; Πώς θα αιτιολογήσει την μεταστροφή του, από την άρνηση συνομιλιών χωρίς πρόοδο σε συνομιλίες, χωρίς εχέγγυα ευοίωνης προοπτικής; Τώρα, ίσως, ο Πρόεδρος κατανοήσει πως οι υψηλές προσδοκίες για λύση προαπαιτούν και ικανή πολιτική υψηλών προδιαγραφών, που σαφώς δεν διαθέτει και εμφανώς δεν είναι σε θέση να ασκήσει.

Ο Σάββας Ιακωβίδης είναι δημοσιογράφος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>