Γράφει: ,

Συνέντευξη: Το στοίχημα του περιορισμού των αφανών διαρροών

Χαράλαμπος Ν. Χαραλάμπους

Πρόεδρος Επιτροπής Αφανών Διαρροών,

Διεθνούς Συνδέσμου Ύδατος

στο Δημήτριο Ηλιάδη

Ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους είναι προϊστάμενος των Τεχνικών Υπηρεσιών του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού και πρόεδρος της Επιτροπής για τις Αφανείς Διαρροές του Διεθνούς Συνδέσμου Υδάτων (International Water Association IWA). O οργανισμός αυτός στον οποίο μετέχουν περισσότερα από 10,000 μέλη από 139 χώρες, ασχολείται με θέματα ενημέρωσης για τη διαχείριση των υδάτων, αλλά και για τον καθορισμό πολιτικής σε ζητήματα όπως οι αφανείς διαρροές.

Κύριε Χαραλάμπους, πότε και πώς έχετε εκλεγεί στη Διεθνή Επιτροπή Αφανών Διαρροών του IWA;

Η εκλογή μου στην προεδρία της Επιτροπής των Αφανών Διαρροών του Διεθνούς Συνδέσμου Υδάτων έγινε το 2006 για περίοδο 3 χρόνων. Η εκλογή γίνεται αφού πρώτα υποβληθούν αιτήσεις από μέλη του Συνδέσμου που ενδιαφέρονται και έχουν τη σχετική πείρα και τα προσόντα στο αντικείμενο και πληρούν τα απαραίτητα κριτήρια. Η επιλογή γίνεται από τους πρώην προέδρους της Επιτροπής μετά και από διαβουλεύσεις με σημαντικά στελέχη του Συνδέσμου. Θεωρώ πολύ τιμητικό τόσο για μένα προσωπικά, όσο και για την μικρή μας Κύπρο την εκλογή μου στην προεδρία της Επιτροπής αυτής.

Τι εννοούμε με τον όρο «αφανείς διαρροές» και πως δημιουργούνται;

Οι αφανείς διαρροές είναι οι διαρροές οι οποίες δεν εμφανίζονται στην επιφάνεια και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να επιδιορθωθούν άμεσα. Οι διαρροές αυτές δημιουργούνται λόγω γήρανσης ή/και μη ικανοποιητικής συντήρησης του υδρευτικού δικτύου, κακής ποιότητας υλικών, υπερβολικής πίεσης λειτουργίας του δικτύου, δονήσεων και φορτίων από διερχόμενα οχήματα κλπ.

Πόση ποσότητα νερού μένει ατιμολόγητη κάθε χρόνο;

Οι ακριβείς ποσότητες είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστούν, όμως είναι γεγονός ότι σημαντικές ποσότητες χάνονται λόγω των απωλειών αυτών. Στην Κύπρο το ποσοστό της μη τιμολογηθείσας ποσότητας νερού κυμαίνεται περίπου μεταξύ 18% και 38%, ανάλογα με τον οργανισμό ύδρευσης. Οι φυσικές απώλειες νερού από τα δίκτυα υδροδότησης αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της μη τιμολογειθήσας ποσότητας. Υπολογίζεται ότι στην Κύπρο η ποσότητα απώλειας νερού από τα δίκτυα υδροδότησης ανέρχεται σε περίπου 8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.

Πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα παγκοσμίως;

Η πρόσβαση σε επαρκείς ποσότητες πόσιμου νερού είναι καθοριστικής σημασίας για την καθημερινή ζωή και για τις βασικές δραστηριότητες των ανθρώπων. Οι σημαντικότερες επιπτώσεις της λειψυδρίας και της ανομβρίας αναμένεται να επιδεινωθούν στο μέλλον λόγω της συνεχούς αλλαγής στις κλιματικές συνθήκες. Ως εκ τούτου θα πρέπει να υιοθετηθούν ολοκληρωμένες προσεγγίσεις και στρατηγικές σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του νερού τόσο σε εθνικό, όσο και σε τοπικό επίπεδο, μέσα σε θεσμοθετημένα πλαίσια. Υπάρχουν αρκετές χώρες, όπως η Αγγλία, η Γερμανία, η Αυστραλία και ο Καναδάς, που έχουν ήδη προχωρήσει σε αυστηρές νομοθετικές ρυθμίσεις, με εφαρμογή οικονομικών ρητρών για τους οργανισμούς που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για μείωση των απωλειών σε αποδεκτά επίπεδα. Είναι γεγονός ότι το πρόβλημα των απωλειών είναι πολύ μεγαλύτερο σε αρκετές χώρες του κόσμου από ότι είναι στην Κύπρο, με πολύ ψηλότερα ποσοστά μη τιμολογειθήσας ποσότητας, που ανέρχονται μέχρι και 60%. Συνήθως στις χώρες αυτές δεν υπάρχει πρόβλημα έλλειψης νερού όμως, ανεξάρτητα από αυτό, η σωστή διαχείριση των δικτύων υδροδότησης είναι πρωτίστης σημασίας.

Πώς αντιμετωπίζουν οι άλλες χώρες το πρόβλημα των απωλειών;

Αρκετές χώρες παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα απωλειών από τα δίκτυα υδροδότησης, όμως μέσω των δραστηριοτήτων της Επιτροπής Αφανών Διαρροών έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχει αυξημένη ευαισθητοποίηση στον τομέα αυτό από πάρα πολλούς οργανισμούς ύδρευσης για εφαρμογή πρακτικών και πολιτικών μείωσης των απωλειών από τα δίκτυά τους σε αποδεκτά επίπεδα.

Πώς επηρεάζεται το πρόβλημα των απωλειών με τη παρατεταμένη ανομβρία στην Κύπρο;

Είναι γεγονός ότι κατά τα τελευταία χρόνια υπάρχει σοβαρή μείωση στην ετήσια βροχόπτωση πράγμα που συνέβαλε αρνητικά στο υδατικό ισοζύγιο ολόκληρου του νησιού. Η έλλειψη νερού δεν είναι κάτι πρόσφατο για το νησί μας όμως η ολοένα μεγαλύτερη ζήτηση, ταυτόχρονα με τη μείωση των αποθεμάτων νερού, έχουν μεγαλώσει την ψαλίδα μεταξύ ζήτησης και προσφοράς σε βαθμό που αναγκάζονται οι διαχειριστές νερού να προβαίνουν σε δραστικές περικοπές τόσο στην άρδευση, όσο και στην ύδρευση. Αναφορικά με τις απώλειες νερού από τα δίκτυα πιστεύω ότι έχουν γίνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση με τα Συμβούλια Υδατοπρομήθειας να έχουν ως επί το πλείστον χαμηλότερες απώλειες από άλλους φορείς ύδρευσης. Πιστεύω όμως ότι θα πρέπει να γίνει ακόμα ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση με τον καθορισμό μέσω σχετικής νομοθεσίας δεικτών απόδοσης των φορέων ύδρευσης, ώστε να ασκείται ο ανάλογος έλεγχος τόσο στον οικονομικό τομέα, όσο και στο τομέα βέλτιστης διαχείρισης των υδρευτικών δικτύων. Η εφαρμογή των δεικτών θα πρέπει να είναι υποχρεωτική και σε περίπτωση μη ικανοποιητικής απόδοσης θα πρέπει να υπάρχει και η ανάλογη λήψη μέτρων, συμπεριλαμβανομένου και του μέτρου της οικονομικής ρήτρας.

Πώς μπορεί να περιοριστεί το πρόβλημα των απωλειών;

Η αποτελεσματική διαχείριση των διαρροών από τα δίκτυα ύδρευσης μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή διεθνώς αναγνωρισμένων πρακτικών και μεθοδολογιών, όπως η μείωση της πίεσης λειτουργίας του δικτύου και η χρήση στεγανών υποζωνών (District Metered Areas), οι οποίες συμβάλλουν σημαντικά και ουσιαστικά στην μείωση των φυσικών απωλειών νερού από τα δίκτυα ύδρευσης και, κατ” επέκταση, στο ποσοστό της μη τιμολογειθήσας ποσότητας νερού. Οι πρακτικές αυτές έχουν καθοριστεί από την Επιτροπή Αφανών Διαρροών του Διεθνούς Συνδέσμου Υδάτων και εφαρμόζονται διεθνώς με πολύ θετικά αποτελέσματα.

Τι είδους προβλήματα προέκυψαν εξαιτίας των διακοπών νερού από τις υδατοπρομήθειες;

Η διακοπή στην παροχή νερού αναμφίβολα δημιουργεί προβλήματα στο υδρευτικό δίκτυο. Το κυριότερο πρόβλημα που δημιουργείται είναι η καταπόνηση του δικτύου λόγω του αδειάσματος και γεμίσματος κάθε φορά που γίνεται διακοπή, με αποτέλεσμα να υπάρχουν αυξημένα περιστατικά βλαβών στο δίκτυο. Κάποιες από αυτές τις βλάβες θα επιδιορθωθούν λόγω του ότι το νερό θα ανέβει στην επιφάνεια του εδάφους, άλλες όμως θα παραμείνουν αφανείς μέχρι να υπάρχει και πάλι συνεχής παροχή, ώστε να γίνει κατορθωτός ο εντοπισμός τους. Επίσης επηρεάζεται αρνητικά η ποιότητα του νερού με την παρατήρηση αυξημένων περιστατικών υπερβολικής θολότητάς του. Γενικά η εφαρμογή περικοπών στην παροχή νερού για οικιακή κατανάλωση είναι το ύστατο μέτρο το οποίο θα πρέπει να εφαρμόζεται σε συνθήκες ανομβρίας, εφόσον φυσικά έχουν προηγηθεί όλα τα άλλα μέτρα τα οποία συμβάλλουν στην εξοικονόμηση και στην σωστή χρήση από όλους μας του πολύτιμου αυτού αγαθού.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>