Γράφει:

Ο παράγων ασφάλεια στα πλαίσια επίλυσης του κυπριακού προβλήματος

Το κεφάλαιο της ασφάλειας αποτελεί ένα από τα ακανθώδη θέματα στις συνομιλίες για λύση του Κυπριακού, διότι προσκρούει στον στρατηγικό στόχο της Τουρκίας για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου. Οι δε Συνθήκες Εγγυήσεως και Συμμαχίας του 1960 εξυπηρετούν αυτό το στόχο της Τουρκίας. Η προσέγγιση του θέματος είναι αναγκαίο να λάβει υπόψη τέσσερις (4) βασικούς παράγοντες:

1) Τα τραυματικά βιώματα από το σύστημα ασφάλειας.

2) Τις εμπειρίες από τις συνομιλίες για το σχέδιο Ανάν

3) Τις παραμέτρους της τουρκικής στοχοθεσίας για την Κύπρο από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα.

4) Την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ και το νέο περιβάλλον ασφάλειας διεθνώς.

Σύστημα Ασφάλειας 1960

- Οι Συνθήκες Εγγυήσεως και Συμμαχίας του 1960 λειτούργησαν καταστροφικά για τη Κύπρο

- Η Τουρκία τις εκμεταλλεύθηκε για την προώθηση των συμφερόντων της σε βάρος της Κύπρου, όπως έπραξε το 1964 με τους βομβαρδισμούς Τυλληρίας και το 1974 με την εισβολή, κατοχή και εποικισμό.

- Οι διατάξεις τους αντίκεινται προς το διεθνές δίκαιο. Το άρθρο IV της Συνθήκης Εγγυήσεως περί μονομερούς επεμβάσεως δεν συνάδει προς το άρθρο 2(4) του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ περί απειλής ή χρήσης βίας.

-Η διατήρηση των συνθηκών θα αποτελεί μόνιμη πηγή ανωμαλίας και κηδεμόνευσης.

-Θα εξυπηρετεί το στρατηγικό στόχο της Άγκυρας για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου.

Εμπειρίες από το Σχέδιο Ανάν

Η φιλοσοφία του σχεδίου εξυπηρετούσε τις απαιτήσεις της Τουρκίας και της Βρετανίας σε βάρος της Κύπρου

Η Τουρκία επεδίωξε:

- Να ενισχύσει τα επεμβατικά δικαιώματά της και το ρόλο κηδεμονίας της Κύπρου.

- Να επεκτείνει τα κυριαρχικά δικαιώματά της στο θαλάσσιο και εναέριο χώρο της Κύπρου.

- Να περιορίσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και να την αφοπλίσει.

- Να νομιμοποιήσει και να συνεχίσει τον εποικισμό.

Η δε Βρετανία επεδίωξε να διαιωνίσει το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων (ΒΒ) και να έχει μεγαλύτερη πρόσβαση στο θαλάσσιο χώρο της Κύπρου

Τουρκική Στοχοθεσία για την Κύπρο

Η Τουρκία από τη δεκαετία του 50 έθεσε ως στρατηγικό στόχο τον πολιτικό και στρατιωτικό έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου με:

- Διχοτόμηση.

- Ανατροπή της πληθυσμιακής υπεροχής των Ελλήνων.

- Επεμβατικά δικαιώματα σε ολόκληρη τη νήσο και διατήρηση στρατευμάτων για την ασφάλεια της Τουρκίας και την ενίσχυση του ρόλου της στην Αν. Μεσόγειο (Εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ 1956 και σχέδιο «Ανάκτηση Κύπρου» του γραφείου ειδικού πολέμου του Τουρκ. Γενικού Επιτελείου, 1958)

Ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ και νέο περιβάλλον ασφάλειας διεθνώς

Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ και η συμμετοχή της στη ΚΕΠΠΑ δεν δικαιολογεί την διατήρηση αναχρονιστικών συνθηκών και καθεστώτος κηδεμονίας. Στο δε νέο περιβάλλον ασφάλειας, έχουμε την εμφάνιση νέας μορφής απειλών. Είναι οι καλούμενες ασύμμετρες απειλές, που είναι ασαφείς και πολύμορφες (τρομοκρατία, λαθρομετανάστευση κλπ). Η αντιμετώπισή τους απαιτεί συλλογική προσπάθεια. Οι χώρες δεν είναι αρκετό να έχουν Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ) για την ασφάλειά τους, αλλά απαιτείται συμμετοχή και σε οργανισμούς συλλογικής ασφάλειας.

Επιδιώξεις στα πλαίσια της επίλυσης του κυπριακού

Υπό το πρίσμα αυτών των παραγόντων οι επιδιώξεις μας πρέπει να στραφούν σε πέντε βασικούς τομείς:

1. Ασφάλεια του Κυπριακού κράτους.

2. Κυριαρχικά Δικαιώματα του Κυπριακού Κράτους.

3. Τρόπος υλοποίησης του Σχεδίου Λύσης.

4. Βρετανικές Βάσεις.

5. Εποικισμός.

1ος Τομέας: Ασφάλεια κυπριακού κράτους

Να εμμείνουμε σε:

-Κατάργηση των Συνθηκών Εγγυήσεως και Συμμαχίας του 1960.

-Μη αποδοχή επεμβατικών δικαιωμάτων ξένων χωρών.

-Απομάκρυνση ξένων στρατευμάτων και εποίκων.

-Διατήρηση Δικαιώματος Αυτοάμυνας (Άρθρο 51 καταστατικού χάρτη των Ηνωμένων Εθνών) και διάθεσης ιδίων ΕΔ κατά τη βούληση του Κυπριακού Κράτους.

-Συμμετοχή και σε άλλους (πλην του ΟΑΣΕ) Οργανισμούς Συλλογικής Ασφάλειας, όπως η PfP.

2ος Τομέας: Κυριαρχικά δικαιώματα κυπριακού κράτους

Να μην αποδεχθούμε περιορισμούς. Να εμμείνουμε σε:

-Μη αποδοχή ενσωμάτωσης στο σχέδιο λύσης διμερών συνφωνιών Τουρκίας-Ψευδοκράτους και διατάξεων για τον θαλάσσιο και εναέριο χώρο, που να εκχωρούν δικαιώματα στην Τουρκία σε βάρος της Κύπρου.

-Εμμονή στις διατάξεις της Σύμβασης για το Δίκαιο της θάλασσας του Montego Bay του 1982 και στους νόμους που ψήφισε η ΚΔ.

3οςΤομέας: Υλοποίηση του Σχεδίου Λύσnς

Εμμονή σε:

1. Καθορισμό μικρής μεταβατικής περιόδου. Επιστροφής εδαφών (Στο Σχέδιο Αναν 3 1/2 χρόνια)

περιουσιών (Στο Σχέδιο Αναν 5χρόνια) προσφύγων (Στο Σχέδιο Αναν 19 χρόνια). Απομάκρυνση Στρατευμάτων (Στο Σχέδιο Αναν μείωση σε 14 χρόνια)

2. Μη διασύνδεση εφαρμογής της Λύσης με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ.

3. Άμεση μεταβίβαση των προς επιστροφή εδαφών στον ΟΗΕ κατά την μεταβατική περίοδο και μη παραμονή τους υπό Τ/Κ Διοίκηση.

4. Ύπαρξη επαρκών εγγυήσεων και μηχανισμού εφαρμογής του Σχεδίου Λύσης.

5. Μη αποδοχή δεσμεύσεων στη διάθεση του εδάφους της Κύπρου για διεθνείς στρατιωτικές επιχειρήσεις και συμμετοχή στην ΚΕΠΠΑ.

4ος Τομέας: Βρετανικές Βάσεις

Μη αποδοχή συμπληρωματικού πρωτοκόλλου στη συνθήκη εγκαθίδρυσης με αρνητικές διατάξεις για την Κύπρο σχετικά με τίς ΒΒ:

-Αυθαίρετη επαναχάραξη των θαλάσσιων ζωνών στις οποίες η Κύπρος δεν θα διεκδικεί χωρικά ύδατα.

-Διακίνηση βρετανικών σκαφών για οποιοδήποτε σκοπό.

-Δέσμευση της Κύπρου να μην προσφεύγει σε διεθνή βήματα προς επίλυση διαφορών.

5ος Τομέας: Απομάκρυνση των παράνομων εποίκων και μη αποδοχή συμμετοχής τους σε δημοψήφισμα

-Οι Τούρκοι έποικοι στα κατεχόμενα αποτελούν πλειοψηφία (180,000).

-Οι Τ/Κ έχουν συρρικνωθεί από 118.000 (1974) σε 85,000.

-Ο εποικισμός είναι διεθνές έγκλημα (Συνθήκη Γενεύης, 1949).

Συμπέρασμα

Οποιαδήποτε λύση του κυπριακού προβλήματος δεν θα είναι βιώσιμη αν δεν καταργηθεί το σύστημα ασφαλείας του 1960 (Συνθήκες Εγγυήσεως και Συμμαχίας). Η Τουρκία εμμένει σθεναρά στην διατήρησή του γιατί εξυπηρετεί το στρατηγικό στόχο της για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου εις το διηνεκές.

 

Ο Φοίβος Κλόκκαρης είναι αντιστράτηγος ε.α., πρώην Υπουργός Άμυνας

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>