Γράφει:

Προβληματισμοί για τις οικονομικές πτυχές της κυοφορούμενης λύσης

Θα ήταν, ίσως, παρακινδυνευμένο να προδικάσουμε τις οικονομικές πρόνοιες της λύσης, που με σπουδή φαίνεται να προωθείται από τον διεθνή παράγοντα, περιλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με πρωταγωνιστές του παρασκηνίου ή και του προσκηνίου τους Βρετανούς και τους Αμερικανούς. Άλλωστε, μέχρι τώρα δεν έχει ανακοινωθεί οτιδήποτε συγκεκριμένο από μέρους των δύο ηγετών ή των Προέδρων των Ομάδων Εργασίας ή του Κυβερνητικού Επιτρόπου, σχετικά με το τι έχει διαμειφθεί ή συμφωνηθεί ή μη συμφωνηθεί για τα ζωτικής σημασίας ζητήματα που συνιστούν την οικονομική πτυχή μιας ενδεχόμενης λύσης, στην οποία στοχεύει η νέα, αναληφθείσα και τελούσα εν εξελίξει, προσπάθεια και διαδικασία. Δικαιολογείται, όμως, η επίδειξη αυξημένου ενδιαφέροντος από μέρους όλων μας, αν όχι και επιφυλακτικότητας και κάποιας ανησυχίας, για τους ακόλουθους λόγους:

(α) Οι οικονομικές πρόνοιες της λύσης, που προδιέγραφε το απορριφθέν στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου, 2004, σχέδιο Ανάν, ήταν πρόχειρες, εξωπραγματικές, οδυνηρές και απαράδεκτες για την ελληνοκυπριακή πλευρά και μη οδηγούσες σε οικονομικά βιώσιμη ομοσπονδιακή πολιτεία. Παρά ταύτα η Τουρκοκυπριακή πλευρά αλλά και η Άγκυρα κατέστησαν επανειλημμένα σαφές ότι εμμένουν, και μάλιστα με αυξημένες αξιώσεις, στο απορριφθέν από μέρους μας Πέμπτο Σχέδιο Ανάν.

(β) Τόσο η ελληνοκυπριακή και η τουρκοκυπριακή πλευρά, όσο και ο κ. Ντε Σότο και ο κ. Χάνεϊ είχαν παραδεχθεί δημοσίως, μετά από σχετικές αποκαλυπτικές δηλώσεις του τότε Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας κ. Χρ. Χριστοδούλου, ότι μέχρι και το τρίτο σχέδιο Ανάν δεν είχαν κάν συζητηθεί οι οικονομικές πτυχές της λύσης που προδιέγραφε το εν λόγω Σχέδιο. Ήταν, δηλαδή, το θέμα της οικονομικής βιωσιμότητας της λύσης, κατά τους συντάκτες και συρράψαντες το Σχέδιο, τόσο ασήμαντο που κρίθηκε ανάξιο, ακόμη και να συζητηθεί.

(γ) Οι πρόνοιες, που ανεδείχθησαν ως ζωτικής οικονομικής σημασίας στα εν λόγω διαδοχικά Σχέδια, απεδείχθη, μετά από ανάλυση και τεκμηρίωση, ότι έχρηζαν ριζικών αναπροσαρμογών. Οι αλλαγές που έγιναν σ” αυτές εσπευσμένα και περιλήφθηκαν στο Πέμπτο Σχέδιο Ανάν ήταν μονομερείς και πρακτικά ανεφάρμοστες, κυρίως, όμως, πρόχειρες και επικίνδυνες για το βιώσιμο της οικονομίας του νέου Ομόσπονδου Κράτους. Περί τούτου απεφάνθησαν τεκμηριωμένα όχι μόνον ο τότε Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας κ. Χρ. Χριστοδούλου και οι τεχνοκράτες του Υπουργείου Οικονομικών, αλλά και οι τέσσερεις διεθνώς διαπρεπείς Οικονομολόγοι που μετακάλεσε η κυπριακή κυβέρνηση και οι οποίοι, αφού μελέτησαν το Σχέδιο, υπέβαλαν εμπεριστατωμένη έκθεση.

(δ) Στις μέχρι τώρα δηλώσεις των κ.κ. Χριστόφια και Ταλάτ και των δύο εκπροσώπων τους δεν γίνεται αναφορά σε δυσχέρειες ή προβλήματα στην Ομάδα Εργασίας για τα Οικονομικά, αλλά μόνο στο θέμα των εγγυήσεων, το εδαφικό και το περιουσιακό. Για τα γενικότερα θέματα της οικονομίας και τα χρηματοπιστωτικά, καθώς επίσης και εκείνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διοχετεύεται στη δημοσιότητα ότι έχει σημειωθεί αξιόλογη πρόοδος! Είναι σημαντικό αλλά και αναγκαίο να γνωρίζουμε συγκεκριμένα ποια είναι αυτή η πρόοδος.

(ε) Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω στο σημείο (δ) τεκμαίρεται ότι ζωτικής σημασίας πτυχές της οικονομίας της νέας καθιδρυθησόμενης Ομόσπονδης Πολιτείας έχουν ήδη συμφωνηθεί ή ότι δεν έχει διαπιστωθεί να υπάρχουν θεμελιακές διαφορές ή ανυπέρβλητες δυσχέρειες μεταξύ των δύο πλευρών!! Τούτο, και ως υπόθεση και ως ενδεχόμενο, κρίνεται τουλάχιστον ως αξιοπερίεργο. Και ευλόγως διερωτούμεθα αν έχουν συζητηθεί και διαπιστωθεί κατ” αρχήν κοινές ή πολύ προσεγγίζουσες θέσεις μεταξύ των δύο πλευρών σε ζωτικά θέματα, όπως:

(1) Η σύνθεση των οργάνων, διοικητικών και διευθυντικών, της Κεντρικής Τράπεζας και οι αρμοδιότητές τους, πέραν εκείνων που ρυθμίζονται από τις πρόνοιες της Συνθήκης και του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η ύπαρξη ή μη Παραρτήματος ή Παραρτημάτων της Κεντρικής Τράπεζας στα δύο συνιστώντα «κρατίδια» και οι αρμοδιότητες που θα ασκούν, καθώς επίσης και η στελέχωσή τους. Όπως είναι γνωστό, η τουρκική πλευρά απαίτησε και οι κ.κ. Ανάν και Ντε Σότο συγκατατέθηκαν ώστε το Παράρτημα στα εδάφη του τουρκοκυπριακού κρατιδίου να στελεχώνεται μόνο από τουρκοκύπριους υπαλλήλους.

(2) Το καθεστώς της ρύθμισης και εποπτείας των Τουρκοκυπριακών Τραπεζών, η οικονομική τους κατάσταση και η κακοφημία τους ως πλυντηρίων βρώμικου χρήματος. Στο απορριφθέν Πέμπτο Σχέδιο Ανάν υπήρχε πρόνοια για αναστολή της εφαρμογής των αρχών ρύθμισης και εποπτείας της Επιτροπής της Βασιλείας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις τουρκοκυπριακές τράπεζες για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο ετών!! Θα είχαμε, δηλαδή, τράπεζες δύο ταχυτήτων, με τις τουρκοκυπριακές να συνεχίσουν να λειτουργούν ανεξέλεγκτα, ασύδοτα και με όλους τους κινδύνους για το τραπεζικό σύστημα του τόπου μας από πλευράς αξιοπιστίας, φήμης και εγκυρότητας. Είχε, επίσης, υιοθετηθεί απαίτηση της τουρκικής πλευράς ώστε οι δαπάνες για τον εκσυγχρονισμό των τουρκοκυπριακών τραπεζών να βαρύνουν το Ομόσπονδο κράτος (!) δηλαδή στην ουσία τους Ελληνοκύπριους.

(3) Οι προϋπολογισμοί των δύο «κρατιδίων» και του ομόσπονδου κράτους. Ποιος και πώς θα ελέγχει το ύψος των δαπανών και την προέλευση των εσόδων. Ποιος και πώς θα ελέγχει την προτεραιότητα των προς εκτέλεση έργων και πώς θα εναρμονίζεται η αναπτυξιακή πολιτική των “κρατιδίων” με τη σύνολη αναπτυξιακή πολιτική του ομόσπονδου κράτους. Η ανεξέλεγκτη δυνατότητα σύναψης δανείων από μέρους των “κρατιδίων” και η επιβάρυνση και των δύο κοινοτήτων προς αποπληρωμή τους, με το κύριο βάρος να επωμίζεται η Ε/Κ κοινότητα, έστω κι αν αυτά συνάπτονταν αυτόνομα από την Τ/Κ, και οι επιπτώσεις τους στο δημοσιονομικό έλλειμμα και στο δημόσιο χρέος. Τα εν λόγω πολύ σοβαρά θέματα, τα οποία επηρεάζουν ουσιαστικά την οικονομική βιωσιμότητα του νέου ομόσπονδου κράτους, είχαν εγερθεί έντονα από τη δική μας πλευρά χωρίς, όμως, να τύχουν ικανοποιητικής ανταπόκρισης από μέρους των κ.κ. Ανάν και Ντε Σότο.

(4) Θέματα ενιαίας ή εναρμονισμένης φορολογικής πολιτικής και ποσοστιαίας συμμετοχής στα έσοδα του ομόσπονδου κράτους, με αποφυγή της ετεροβαρούς ρύθμισης εις βάρος της Ελληνοκυπριακής κοινότητας. Στο απορριφθέν Σχέδιο Ανάν οι πρόνοιες ήταν ετεροβαρείς και εξόφθαλμα απαράδεκτες για τη δική μας πλευρά.

(5) Η μεγάλη διαφορά στο κατά κεφαλήν εισόδημα μεταξύ των πολιτών στις ελεύθερες και των πολιτών στις κατεχόμενες περιοχές και πως στοχεύεται η εξάλειψή της. Συναφή θέματα τιμών και πληθωρισμού, μισθών και εισοδημάτων και πως επιτυγχάνεται η συγκλισιακή ή ενιαία πολιτική και πρακτική μεταξύ του ομόσπονδου κράτους και των δύο συνιστώντων «κρατιδίων». Και επί των θεμάτων τούτων δεν υπήρξε ξεκαθάρισμα. Αντίθετα, οι πρόνοιες στο Πέμπτο Σχέδιο Ανάν είτε άφηναν «γκρίζες ζώνες», είτε επιβάρυναν οικονομικά την ελληνοκυπριακή πλευρά.

(6) Το μέγα θέμα των ονομαστικών και πραγματικών δεικτών και κριτηρίων που απαιτούνται ως εκ των ών ουκ άνευ για την παραμονή της Κύπρου στην ζώνη του Ευρώ μετά την ενσωμάτωση και της οικονομίας των κατεχομένων στα πλαίσια μιας ομόσπονδης κυπριακής πολιτείας. Το θέμα τούτο ηγέρθη, παρασκηνιακά, κατά τρόπο έντονο από μέρους των Ευρωπαϊκών Οργάνων πριν από την αποδοχή της αίτησης για ένταξη της χώρας μας στην ζώνη του ευρώ. Τώρα που έχουμε ήδη ενταχθεί στην Ευρωζώνη, ποια θα είναι η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν το νέο συσταθησόμενο Ομόσπονδο κυπριακό κράτος δεν ικανοποιεί τα ονομαστικά και πραγματικά συγκλισιακά κριτήρια του Μάαστριχτ;

Όλα τα πιο πάνω ζητήματα και προβλήματα, όλες οι πιο πάνω πτυχές και άλλες ακόμη, που άπτονται του ιδιοκτησιακού και του περιουσιακού, είναι πολύ σοβαρές και επίμαχες. Στο παρελθόν, στα πλαίσια του Πέμπτου Σχεδίου Ανάν, αντιμετωπίστηκαν με πρωτοφανή προχειρότητα αλλά και με απίστευτη ευκολία οι εν λόγω πτυχές, με ρυθμίσεις που απέληγαν σε βάρος των Ελληνοκυπρίων, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν να αντέξουν το τεράστιο βάρος των δαπανών του πεντακέφαλου εκείνου τερατουργήματος.

Εγείρονται και πάλι τα πιο πάνω για να προβληματισθούν τόσο ο κ. Χριστόφιας και οι συνεργάτες του, που ηγούνται των Τεχνικών Επιτροπών και των Ομάδων Εργασίας, όσο και τα κόμματα και οι πολίτες, οι οποίοι δικαιούνται να γνωρίζουν και να πληροφορούνται. Και, ακόμη, για να μην βρεθούμε και πάλι μπροστά σε απαράδεκτα, αλειτουργικά και μη βιώσιμα τετελεσμένα. Ιδιαίτερα τίθενται υπόψη εκείνων που, με επικεφαλής τον Πρόεδρο του ΔΗΣΥ κ. Αναστασιάδη, υπεραπλουστεύουν τα προβλήματα, τα θεωρούν ασήμαντα και αμελητέα και τα παραπέμπουν προς συζήτηση και λύση στις απευθείας συνομιλίες μεταξύ των κ.κ. Χριστόφια και Ταλάτ. Ως εάν αυτοί οι δύο είναι οι πλέον ειδήμονες και ειδικοί επί παντός επιστητού και με μαγικό ραβδί θα γεφυρώσουν το τεράστιο χάσμα απόψεων που χωρίζει τις δύο πλευρές πάνω σε κεφαλαιώδους σημασίας θέματα. Χάσμα που δεν αφορά πολιτική σκέψη και ικανότητα, αλλά θεμελιακές αρχές και τεχνοκρατικές προϋποθέσεις για μια πολιτειακά λειτουργική και οικονομικά βιώσιμη Ομόσπονδη Κυπριακή Πολιτεία.

Είναι φανερό, έχοντας υπόψη και τις πρόσφατες, αδιάλλακτες θέσεις που εξήγγειλε ο Τούρκος Πρωθυπουργός κ. Ερτογάν, ευρισκόμενος στα κατεχόμενα εδάφη μας, ότι οι διαφορές που μας χωρίζουν από τον κ. Ταλάτ και την προϊσταμένη του κατοχική δύναμη είναι μεγαλύτερες από προηγουμένως. Κάποιοι όμως επείγονται και άγχονται να οδηγηθούμε σε λύση που να τους δικαιώνει για τη στάση που τήρησαν πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου για το Πέμπτο Σχέδιο Ανάν. Και για τις παραινέσεις που έκαναν και για τις υποσχέσεις που είχαν δώσει. Τα άλλα περί τελευταίας ευκαιρίας και περί ταϊβανοποίησης αποτελούν τροφή για αφελείς. Και στάχτη στα μάτια των καλοπροαίρετων αδαών. Είναι άλλο θέμα να πείσουμε τον διεθνή παράγοντα για την καλή μας προαίρεση και άλλο να βεβαιώνουμε ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την εξεύρεση λύσης. Η Τουρκία και ο Ταλάτ δεν επιθυμούν λύση αλλά θέτουν όρους και προϋποθέσεις που ισοδυναμούν με άνευ όρων παράδοσή μας.

Αυτά επί του παρόντος. Και, βεβαίως, θα επανέλθουμε.

 

Ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου είναι Πρώην Υπουργός Οικονομικών και Εσωτερικών και τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>