Γράφει:

Ο ρόλος της Κύπρου στο «Όραμα» για τη Μεσόγειο

Στις 13 Ιουλίου συνήλθε στο Παρίσι η Ιδρυτική Σύνοδος της «Ένωσης για τη Μεσόγειο» με πρωτοβουλία του Προέδρου Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος την χαρακτήρισε ως «μια όμορφη, αλλά και ιστορική ημέρα.» Αρχηγοί κρατών και Κυβερνήσεων από σαράντα τρεις χώρες, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν 800 εκατομμύρια κατοίκους, προσήλθαν στην Σύνοδο και παρέμειναν και την επόμενη μέρα, 14 Ιουλίου, για την μεγαλοπρεπή παρέλαση της Βαστίλλης, λίγες μόνο ημέρες αφότου η Γαλλία ανέλαβε την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον μήνα που η Γαλλία προεδρεύει του Συμβουλίου Ασφαλείας. Χαρακτηρίζεται «Όραμα», διότι φιλοδοξεί να συσφίξει μακροπρόθεσμα σχέσεις καθολικής συνεργασίας χωρών και εθνών, με παρελθόν μίσους και ανοικτά ακόμη μεγάλα προβλήματα μεταξύ τους. Το «Όραμα», όμως, αυτό του Προέδρου Σαρκοζί το προσγείωσε η Γερμανία, κυρίως, με την άρνηση συμμετοχής της στη χρηματοδότηση του εγχειρήματος και με την «απειλή» ότι θα αναλάμβανε, με τη σειρά της, ανάλογο «Όραμα» για τη Βαλτική. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθόρισε, τελικά, τους τομείς δράσης της «Ένωσης για τη Μεσόγειο», οι οποίοι αφορούν την απορρύπανση της σχεδόν κλειστής αυτής θάλασσας, τις θαλάσσιες και χερσαίες συγκοινωνίες, την ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, μέσων και ιδεών, την αλληλεγγύη στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, τις εναλλακτικές μορφές και πηγές ενέργειες και τη δημιουργία «Μεσογειακού Πανεπιστημίου».

Η συμμετοχή

Η ανταπόκριση των άμεσα ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένων και των 27 χωρών μελών της ΕΕ, υπήρξε καθολική και εντυπωσιακή. Κάθισαν γύρω από το ίδιο τραπέζι Λίβανος, Συρία και Ισραήλ, (έστω και χωρίς χειραψία Άσαντ-Ολμέρτ), Παλαιστινιακή Αρχή, Αλγερία, Μαρόκο. Η Λιβύη του Καντάφι δεν συμμετείχε, γιατί θεώρησε ότι η «Ένωση» αυτή θα διασπούσε το Αραβικό Μπλοκ και φυσικά λόγω και της συμμετοχής του Ισραήλ. Η Τουρκία, εξάλλου, που πίστευε ότι ο Σαρκοζί, δεδηλωμένος αντίθετος στην ένταξή της στην Ε.Ε, προσπαθούσε να τη διοχετεύσει σε αυτή την εναλλακτική κατεύθυνση, παρέστη τελικά στη Σύνοδο και μάλιστα δια του Πρωθυπουργού της, αφού εξασφάλισε ότι στο τελικό ανακοινωθέν θα χαρακτηριζόταν ως «Υποψήφιο Μέλος της ΕΕ». Η συμπροεδρία της «Ένωσης» δόθηκε και ορθά στην Αίγυπτο.

Ο ρόλος της Κύπρου

Τον ρόλο της Κύπρου στη νεογέννητη Ένωση μελετούν, φυσικά, τα θεσμικά όργανα του κράτους και ασφαλώς θα εντοπίσουν τους τομείς προώθησης των συμφερόντων μας. Εφόσον ο Πρόεδρος Σαρκοζί στοχεύει να καταστήσει τη Μασσαλία κέντρο της νέας οικονομικής συνεργασίας των χωρών της περιοχής, η Κύπρος δικαιούται να διεκδικήσει την έδρα του Κέντρου Συντονισμού των δραστηριοτήτων της «Ένωσης» για τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, έστω και αν η Αίγυπτος κατέλαβε τη θέση του Συμπροέδρου της Ιδρυτικής Συνόδου. Κι αυτό γιατί η Κύπρος κατέχει το μέγα προνόμιο να είναι πλήρες Μέλος της ΕΕ και να έχει, παραδοσιακά, άριστες σχέσεις με όλες τις χώρες της περιοχής (πλην της Τουρκίας φυσικά) και παρά τις μεταξύ τους βαθύτατες διαφορές. Μια τέτοια εξέλιξη, πέραν των οικονομικών ωφελημάτων, θα προσθέσει και σημαντικά πολιτικά πλεονεκτήματα στην Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι αξιοσημείωτα, ήδη, δύο σχετικά γεγονότα:

Πρώτον, ο Πρεσβευτής της Γαλλίας στην Κύπρο Nicolas Galey ενημέρωσε, προ ημερών, το Δ.Σ του ΚΕΒΕ και του Κυπρο-Γαλλικού Επιχειρηματικό Συνδέσμου για τις πολλαπλές προεκτάσεις- πολιτικές και οικονομικές- και την υλοποίηση αναπτυξιακών σχεδίων στις μεσογειακές χώρες, στα πλαίσια των προγραμμάτων της ΄Ένωσης, που αφορούν άμεσα τον επιχειρηματικό κόσμο της Κύπρου. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης και στο πακέτο μέτρων για την ενέργεια, τις κλιματολογικές αλλαγές και την παράνομη μετανάστευση που απασχολεί και καίει την χώρα μας. Για το τελευταίο, ειδικά, θέμα η Κύπρος πρέπει να αξιοποιήσει τη συμμετοχή της στην «΄Ενωση για τη Μεσόγειο» για την περιστολή του φαινομένου, γιατί στην ίδια αυτή «Ένωση» συμμετέχουν και οι χώρες από τις οποίες προέρχεται ή διοχετεύεται προς τη χώρα μας το σύνολο των «λαθρομεταναστών».

Δεύτερον, η Κύπρος, δια της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) εκπροσωπήθηκε πρόσφατα στο συνέδριο “Med Business Day”, που πραγματοποιήθηκε στην Μασσαλία και κατά το οποίο τέθηκαν συγκεκριμένοι στόχοι για την ενίσχυση του εμπορίου μεταξύ των χωρών της Μεσογείου, μελών και μη της ΕΕ, τον τριπλασιασμό, ως το 2020, των άμεσων επενδύσεων κλπ.

Συμμαχία Γαλλίας – Κύπρου

Οι στόχοι της Κύπρου, οικονομικοί και πολιτικοί, στα πλαίσια της «Ένωσης για τη Μεσόγειο» ενισχύονται και διευρύνονται συνδυαζόμενοι με το Σύμφωνο Αμυντικής Συνεργασίας που έχει υπογράψει με τη Γαλλία και το οποίο επικυρώθηκε πρόσφατα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Οι πρόνοιες του Συμφώνου αυτού, υλοποιούμενες σταθερά και επεκτεινόμενες πολιτικά, θεμελιώνουν ένα αμφίδρομο προνομιακό καθεστώς σχέσεων Γαλλίας-Κύπρου που θα αναβαθμίσει τον στρατηγικό ρόλο και των δύο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η στενή αυτή σχέση, εάν επιτευχθεί, θα μειώσει το μονοπώλιο εκμετάλλευσης της Στρατηγικής Αξίας της Κύπρου από τον αγγλο-αμερικανικό άξονα και, συν τοις άλλοις, θα αναβαθμίσει την εμπλοκή της Γαλλίας-μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας- και στο κυπριακό. Επιπλέον, όταν και εφόσον προχωρήσουν τα σχέδια της Κυπριακής Δημοκρατίας για την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων πετρελαίου στη Ζώνη Οικονομικής Εκμετάλλευσης της, η Γαλλία θα αποδειχθεί και στο ζήτημα αυτό, ένας μοναδικός σύμμαχος και προστάτης μας, έναντι των τουρκικών επιβουλών.

Οι προοπτικές

Τα θέματα «χαμηλής πολιτικής» με τα οποία θα αρχίσει την παρθενική πορεία της η «Ένωση», διασφαλίζουν μια ευοίωνη προοπτική, καθώς παρακάμπτουν σκοπέλους με βαθιές ρίζες και αβύσσους πολιτικών διαφορών μεταξύ των μελών της. Η πορεία της ίδιας της ΕΕ, η πολιτική ολοκλήρωση και συνοχή της, η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Άμυνάς της, τόσο γενικά όσο και ειδικά έναντι των μεσογειακών χωρών, θα είναι καθοριστικοί παράγοντες. Τέλος, τα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή θα καθορίσουν και αυτά εάν και κατά πόσον θα αφεθεί η «Ένωση» απερίσπαστη για να πραγματώσει τους στόχους της. Το ενδεχόμενο μιας νέας και μεγαλύτερης πολεμικής σύρραξης μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ -Ιράν θα αποτελέσει, αναμφίβολα, παράγοντα θεμελιακής αποσταθεροποίησης της ανατολικής πτέρυγας της Ένωσης και θα αποδείξει τη χαλαρή συνοχή της.

Συμπερασματικά, εκτιμούμε ότι η ίδρυση της «Ένωσης για τη Μεσόγειο» μπορεί και πρέπει να αποτελέσει έναν εξαίρετο πυλώνα επί του οποίου η Κύπρος πρέπει να στηρίζει βάσιμες ελπίδες για την μελλοντική πορεία της. Η άποψη αυτή ενισχύεται και από την στόχευση που ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Μάρκος Κυπριανού καθόρισε κατά την ετήσια σύσκεψη των αρχηγών των διπλωματικών αποστολών μας ότι «έχει ολοκληρωθεί ο κύκλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουμε ενταχθεί και θεωρώ ότι έχουμε ενσωματωθεί αποτελεσματικά. Τώρα δίδεται προτεραιότητα σε τρίτες χώρες, της Μέσης Ανατολής κατά κύριο λόγο, και τις αδέσμευτες». Όσοι είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε στο Παρίσι τις Εργασίες της Συνόδου και να μελετήσουμε επαγγελματικά τις προοπτικές της, θα συμφωνήσουμε με τον Ντομινίκ Μαϊζί του Γαλλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων ότι: «Η Σύνοδος ήτανε θριαμβευτική, αλλά ανησυχώ για τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα».

Η Ελένη Σταύρου είναι διδάκτωρ μεσογειακών και μεσανατολικών σπουδών, King’s College, London

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>