Γράφει:

Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από παραπροϊόντα ζάχαρης: Το παράδειγμα του Μαυρίκιου

Ο Μαυρίκιος, αποτελεί ένα μικρό νησιωτικό κράτος, πεντακόσια περίπου μίλια ανατολικά της Μαδαγασκάρης, απομονωμένο στον νοτιοδυτικό ινδικό ωκεανό, και είναι ευρέως γνωστό ως εξωτικός τουριστικός προορισμός. Η έκτασή του ανέρχεται σε κάτι λιγότερο από δυο χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα, όσο δηλαδή περίπου η επαρχία Πάφου, και παρά το γεγονός ότι κατοικήθηκε συστηματικά μόλις τον 17ο αιώνα, είναι ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένος με πληθυσμό ο οποίος ξεπερνά το 1,2 εκατομμύρια. Πέραν του 40% της έκτασης του νησιού είναι καλλιεργημένο με ζαχαρότευτλα, και η βιομηχανία της ζάχαρης αποτελεί την δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εσόδων μετά τον τουρισμό για το νησιωτικό αυτό κράτος, καθώς αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες τόνοι εξάγονται κάθε χρόνο από το νησί σε προορισμούς σε χώρες του δυτικού κόσμου. Ενδεικτικό της σημασίας της ζάχαρης για το νησί είναι η λειτουργία τμήματος Μηχανικής της Ζάχαρης (Sugar Engineering) στην πολυτεχνική σχολή του πανεπιστημίου της χώρας, στο Πόρτ Λουί.

Ζάχαρη και ενέργεια

Εδώ και λίγα χρόνια, η κυβέρνηση του Μαυρίκιου, σε συνεργασία με ερευνητικούς και βιομηχανικούς φορείς, εφαρμόζει σειρά προγραμμάτων για την βέλτιστη αξιοποίηση τόσο της ζάχαρης, όσο και των φυτικών παραπροϊόντων που προκύπτουν από την επεξεργασία και παραγωγή της. Στα πλαίσια αυτής της πολιτικής, οι κυβερνητικές αρχές υιοθέτησαν κίνητρα για την χρήση του στερεού κατάλοιπου των ζαχαρότευτλων στον τομέα της παραγωγής ενέργειας μέσω καύσης. Το κατάλοιπό αυτό, το οποίο στη διεθνή ορολογία είναι γνωστό ως «bagasse» προκύπτει κατά τη φάση της άλεσης των ζαχαρότευτλων και είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε οργανικό περιεχόμενο, καθώς η θερμογόνος δύναμή του κυμαίνεται στα επίπεδα του στερεού άνθρακα. Σήμερα στον Μαυρίκιο λειτουργούν πέραν των 15 σταθμών παραγωγής ενέργειας με την καύση «bagasse», με αποτέλεσμα η συνεισφορά της βιομάζας στο ενεργειακό ισοζύγιο του Μαυρικίου να είναι ιδιαίτερα ψηλή, κατά πολύ υψηλότερη από τη μέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και να αγγίζει το 40%. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική βελτίωση των οικονομικών δεικτών της χώρας, αλλά και την φτηνή ενέργεια, η οποία αποτελεί ένα εφόδιο ανάπτυξης που στηρίζει τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης στο νησί, οι οποίοι αγγίζουν και ξεπερνούν το 7%.

Άλλες χρήσεις

Η χρήση των παραπροϊόντων της ζάχαρης στο Μαυρίκιο δεν περιορίζεται εντούτοις μόνο στο επίπεδο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από απευθείας καύσης. Συγκεκριμένα το «bagasse» χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για την κατασκευή πολτοποιημένου ξύλου το οποίο χρησιμοποιείται σε σειρά βιομηχανικών εφαρμογών, όπως για παράδειγμα στην επιπλοποιία και σε άλλες ξυλοκατασκευές. Επίσης μεγάλο μέρος των υγρών καταλοίπων της διεργασίας παραγωγής της ζάχαρης είναι κατάλληλο για περαιτέρω επεξεργασία με τελικό

προϊόν την αιθανόλη, χημική ουσία η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο κίνησης στα οχήματα. Ήδη στο νησί βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο πιλοτικές εφαρμογές παραγωγής βιοαιθανόλης για την εξυπηρέτηση των αναγκών σε καύσιμο κίνησης με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Η εκμετάλλευση των παραπροϊόντων της παραγωγής ζάχαρης στον Μαυρίκιο αποτελεί ένα πολύ καλό παράδειγμα αειφόρου εφαρμογής, όπου υπάρχει πλήρης και πολυεπίπεδη εκμετάλλευση του δυναμικού μίας καλλιέργειας προς εξοικονόμηση πόρων. Αποτελεί επίσης μία πολύ καλή αναφορά για τον στρατηγικό σχεδιασμό της αγροτικής ανάπτυξης στην Κύπρο, καθώς σήμερα ως γνωστό, η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται προς αναζήτηση λύσεων σχετικά με το θέμα της προώθησης ενεργειακών καλλιεργειών για παραγωγή βιοκαυσίμων και η οποία προκύπτει μέσα από τις δεσμεύσεις έναντι στο κοινοτικό κεκτημένο. Το ζαχαρότευτλο, πέραν του γεγονότος ότι είναι απλό στην καλλιέργεια και συντήρηση του, ενδείκνυται για τις κλιματικές συνθήκες στην Κύπρο, καθώς έχει περιορισμένες υδατικές ανάγκες και σίγουρα έχει αποδείξει την ικανότητά του να παράγει βιοκαύσιμα και γενικά να προάγει αειφόρες λύσεις παραγωγής ενέργειας. Η προσέγγιση σίγουρα δεν μπορεί να είναι σε καμία περίπτωση απλοϊκή και μονόπλευρη, είναι όμως μία ένδειξη ότι με λίγη φαντασία και αρκετή δουλειά μπορούν να προκύψουν οι απαντήσεις στα μετέωρα ερωτήματα της προώθησης ενεργειακών καλλιεργειών στην Κύπρο και τα οποία προκύπτουν από το περιορισμένο υδατικό δυναμικό και την έλλειψη γης.

Αντί επιλόγου, γίνεται επίσης αναφορά στην αρνητική πτυχή του όλου θέματος: το γεγονός ότι η έκταση του Μαυρίκιου καλύπτεται σήμερα κατά ένα 40% από ζαχαρότευτλα, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην απληστία και την υπερβολή των πρώτων γενεών ευρωπαίων εποίκων του νησιού κατά τον 18ο κι 19ο αιώνα, οι οποίες «κατάφεραν» μέσα σε λιγότερο από ένα αιώνα να αποψιλώσουν τη φυσική χλωρίδα του νησιού και να την αντικαταστήσουν με ζαχαρότευτλα για την εξυπηρέτηση των αναγκών του δυτικού κόσμου σε ζάχαρη. Αυτή η διατάραξη του οικολογικού ισοζυγίου στο Μαυρίκιο αποκαθίσταται σήμερα σε άλλο επίπεδο, με την αειφόρο εκμετάλλευση του «κύκλου του άνθρακα» και την παραγωγή ενέργειας από βιομάζα. Εντούτοις η ζημία που έχει επέλθει στο φυσικό τοπίο του νησιού είναι τεράστια κι ανυπολόγιστη. Σε αυτό ακριβώς το σημείο έγκειται μία σημαντική πτυχή της αναφοράς, το γεγονός δηλαδή ότι η κάθε εφαρμογή η οποία επιδρά στο περιβάλλον οφείλει να εφαρμόζεται με μέτρο, σχεδιασμό και στρατηγική, και με σεβασμό πάντα στο ίδιο το περιβάλλον και στο ισοζύγιο το οποίο έχει φιλοξενήσει χιλιάδες γενιές πριν από τη δικιά μας.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>