Γράφει:

Σχέδιο Αγροτικής Ανάπτυξης: Μια πρώτη αξιολόγηση

του Γιάννου Μαυρομμάτη

 

Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ και η συνεπακόλουθη υποχρεωτική προσαρμογή στις απαιτήσεις που προκύπτουν από την συμμετοχή στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) δημιούργησε ένα νέο σκηνικό μέσα από το οποίο αναδείχθηκαν σημαντικές ευκαιρίες, αλλά και σημαντικές αδυναμίες και προβλήματα. Στο άρθρο αυτό, εξετάζεται η προσαρμοστικότητα τόσο του κράτους όσο και της κοινωνίας στην εφαρμογή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης κατά την πρώτη μεταενταξιακή περίοδο. Ως πρώτη μεταενταξιακή περίοδο ορίζουμε την περίοδο υλοποίησης του συγχρηματοδοτούμενου Σχεδίου Αγροτικής Ανάπτυξης 2004-2006, το οποίο ολοκληρώνεται και τυπικά στο τέλος του 2008.

Αν θεωρηθεί ως πρωταρχική επιδίωξη η απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων που είχαν κατανεμηθεί στην Κύπρο, τότε ο στόχος θεωρείται ότι έχει επιτευχθεί. Έστω και με χρονική υστέρηση σε σχέση με τα υπόλοιπα νέα ΚΜ, η Κύπρος κατάφερε να πλησιάσει σε ποσοστό πλήρους απορρόφησης του κοινοτικού ποσού των €74.8 εκ. Ωστόσο, η πλήρης απορρόφηση δεν πρέπει να θεωρείται αυτοσκοπός. Βασική επιδίωξή μας θα πρέπει να είναι η αποτελεσματική αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων, με τρόπο ώστε να επιτυγχάνονται οι στρατηγικοί στόχοι που έχουν τεθεί για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, διατήρηση και περαιτέρω αναβάθμιση του περιβάλλοντος και ανασυγκρότηση της κυπριακής υπαίθρου.

Εξετάζοντας την προσαρμοστικότητα του κρατικού μηχανισμού μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι αυτή ήταν υψηλή, αν ληφθεί υπόψη το μέγεθος των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων και η άμεση ανάγκη σύστασης των απαιτούμενων δομών για αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου. Όπως συμβαίνει σε όλα τα νέα κράτη μέλη, υπήρξαν και στην Κύπρο οι λεγόμενες «παιδικές ασθένειες», όπως καθιερώθηκαν να ονομάζονται τα προβλήματα προσαρμογής των νέων κρατών μελών. Ως τέτοια θεωρούνται οι καθυστερήσεις στην διαδικασία από την παραλαβή μέχρι την έγκριση των αιτήσεων, τα προβλήματα στην διεκπεραίωση αποτελεσματικών ελέγχων και η εξασφάλιση διακριτών αρμοδιοτήτων και ενός σταθερού καθεστώτος συνεργασίας μεταξύ των νέων μηχανισμών που δημιουργήθηκαν.

Από την άλλη, ο αγροτικός κόσμος αντιμετώπισε επίσης κάποια προβλήματα προσαρμογής τα οποία με την πάροδο του χρόνου εξανεμίζονται. Γνωρίζοντας την ηλικιακή διάρθρωση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πλειοψηφίας των αρχηγών των γεωργικών εκμεταλλεύσεων ήταν αναμενόμενο να αντιμετωπιστούν κάποιες δυσκολίες προσαρμογής σε συγκεκριμένες ομάδες του αγροτικού πληθυσμού. Πρέπει να σημειωθεί, όμως, ότι μεγάλες γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που λειτουργούν σε σωστή επιχειρηματική λογική, προσαρμόστηκαν πολύ ευκολότερα και αξιοποίησαν υποδειγματικά τις χρηματοδοτικές ευκαιρίες που τους δόθηκαν, βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα των εκμεταλλεύσεών τους και κατ’ επέκταση την ανταγωνιστικότητα της αγροτικής οικονομίας.

Βασιζόμενοι στην μέχρι σήμερα εμπειρία που αποκτήθηκε από την εφαρμογή του πρώτου συγχρηματοδοτούμενου Σχεδίου Αγροτικής Ανάπτυξης, το Υπουργείο Γεωργίας προχώρησε στην ετοιμασία ενός νέου, επταετούς διάρκειας Προγράμματος. Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός του 2007 και βρίσκεται σήμερα σε πλήρη εξέλιξη. Θεωρούμε ότι η Κύπρος είναι πλέον πλήρως ενταγμένη στις δομές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και μπορεί πλέον να εφαρμόσει χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα τις πρόνοιες του κοινοτικού κεκτημένου. Παράλληλα όμως, θα πρέπει να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο, αυτό της ουσιαστικής συμμετοχής στην διαμόρφωση των κοινοτικών πολιτικών. Η παρέμβαση της Κύπρου στις συζητήσεις για το μέλλον της ΚΑΠ και ειδικότερα την μετεξέλιξη της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης μετά το 2013 πρέπει να θεωρείται ως στρατηγική επιδίωξη του κράτους.

Ο Γιάννος Μαυρομμάτης είναι στέλεχος της Διαχειριστικής Αρχής του ΠΑΑ 2007-2013 και αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Αγροτικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΙΑΠΑ).

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>