Γράφει:

Γεωπολιτική, παγκοσμιοποίηση και αμερικανικός επεκτατισμός

του Παντελή Π. Κασάπη

 

Οι βάσεις και οι λόγοι δημιουργίας της παγκοσμιοποίησης είναι γεωπολιτικές και γεωοικονομικές. H γεωπολιτική αφορά την χρήση στρατιωτικής, πολιτικής, διπλωματικής ισχύος για την επίτευξη εδαφικής ασφάλειας ή εδαφικής επέκτασης, καθώς και για την επίτευξη πολιτικής επιρροής σε άλλα κράτη ή την αντίσταση σε τέτοια επιρροή από άλλα. H γεωοικονομική αφορά τον οικονομικό ανταγωνισμό μεταξύ κρατών και πολυεθνικών επιχειρήσεων και την ικανότητα μίας οικονομίας να αποκτά σημαντικό μερίδιο στην παγκόσμια αγορά.

Κράτη που δεν εξασφαλίζουν την γεωπολιτική τους θέση και ισχύ απειλούνται με εξωτερικές επιθέσεις, οι οποίες έχουν οδυνηρές συνέπειες για την ευημερία τους. Οι διεθνείς οικονομικές εξελίξεις είναι συνάρτηση των γεωπολιτικών αναγκών των μεγάλων δυνάμεων. Επίσης, κράτη τα οποία δεν επιτυγχάνουν διεθνή οικονομική ανταγωνι-στικότητα, ώστε να είναι στην πλευρά των μεγάλων δυνάμεων που καθορίζουν μακροπρόθεσμα τον διεθνή καταμερισμό ισχύος, είναι καταδικασμένα σε παρακμή και γεωπολιτική υποχώρηση.

Οι δομές και οι θεσμοί της σύγχρονης παγκόσμιας οικονομίας δημιουργήθηκαν από τις HΠA μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, για να προωθήσουν την ανάπτυξη μιας ζώνης οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας στην Ευρώπη και στην Ασία, όπου επικρατούσαν φιλοδυτικές και αντικομουνιστικές τάσεις. H Αμερικάνικη αυτή πολιτική συνέβαλε αποφασιστικά στην ήττα της Σοβιετικής Ένωσης στον Ψυχρό Πόλεμο.

Η παγκοσμιοποίηση, η οποία αντιπροσωπεύει το σύμπλεγμα σχέσεων στην οικονομία, στο εμπόριο, στην κοινωνία, στην τεχνολογία, στον πολιτισμό και στην πολιτική, αποτελεί μέσο επίτευξης του Αμερικανικού επεκτατισμού. Όσα κράτη δεν εναρμονίζονται με τους κανόνες παγκοσμιοποίησης και τον Αμερικανικό επεκτατισμό υπόκεινται σε κυρώσεις και πολιτικό-στρατιωτική πίεση. Αυτό αποδεικνύεται από τις Αμερικανό-Νατοϊκές

Η παγκοσμιοποίηση και ο Αμερικανικός επεκτατισμός συμβάλουν στην τεράστια εισροή κεφαλαίων στα χέρια των μεγάλων δυνάμεων και κυρίως των ΗΠΑ, αντί στα χέρια του αναπτυσσόμενου κόσμου.

παρεμβάσεις στα Βαλκάνια, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ και αλλού. Ο Αμερικανικός επεκτατισμός επιτυγχάνεται με την πολιτική άσκησης ελέγχου σε ξένες οντότητες, με σκοπό την απόκτηση και διατήρηση μιας αυτοκρατορίας είτε μέσω άμεσης εδαφικής κατάκτησης ή εποικισμού, είτε μέσω έμμεσων μεθόδων άσκησης ελέγχου στα πολιτικά και/ή οικονομικά πράγματα άλλων κρατών. Η παγκοσμιοποίηση και ο Αμερικανικός επεκτατισμός συμβάλουν στην τεράστια εισροή κεφαλαίων στα χέρια των μεγάλων δυνάμεων και κυρίως των ΗΠΑ, αντί στα χέρια του αναπτυσσόμενου κόσμου.

Στην σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης οι πολυεθνικές επιχειρήσεις, η πλειοψηφία των οποίων είναι αμερικανικές, αποτελούν τους πρωταγωνιστές των γεωπολιτικών και γεωοικονομικών κατακτήσεων των μεγάλων δυνάμεων της διεθνούς σκακιέρας. Τα έσοδα των πολυεθνικών επιχειρήσεων ξεπερνούν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) πολλών χωρών. Τα έθνη-κράτη έχουν ήδη διαβρωθεί από την επέλαση των πολυεθνικών επιχειρήσεων, οι οποίες συγκεντρώνουν στα χέρια τους τεράστια οικονομική και πολιτική δύναμη σε παγκόσμια κλίμακα.

Αν θέλει κανείς να προβλέψει το μέλλον της παγκοσμιοποίησης, θα πρέπει να ερευνήσει ποιοί ωφελούνται γεωπολιτικά και γεωοικονομικά. Εάν η παγκοσμιοποίηση δεν συνεχίσει να ωφελεί γεωπολιτικά και γεωοικονομικά τις μεγάλες δυνάμεις, και κυρίως τις ΗΠΑ, τότε αυτές θα μειώσουν την εξάρτησή τους από τις παγκόσμιες οικονομικές συναλλαγές. Αυτό μπορεί να συμβεί εάν η αναδυόμενη Kίνα προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί την παγκοσμιοποίηση για να ενισχύσει την γεωπολιτική και γεωοικονομική της ισχύ της σε βάρος των μεγάλων δυνάμεων και κυρίως των HΠA.

Στο παρόν στάδιο οι μεγάλες δυνάμεις και κυρίως οι ΗΠΑ ωφελούνται γεωπολιτικά και γεωοικονομικά από την παγκοσμιοποίηση. Σε περίπτωση νέων γεωπολιτικών και γεωοικονομικών ανταγωνισμών τα κράτη που θα εξασφαλίσουν πολιτική ασφάλεια και οικονομική ευημερία θα είναι αυτά που θα συμμετέχουν σε περιφερειακούς πολιτικό-οικονομικούς συνασπισμούς, όπως εκείνους της EE, της NAFTA και της Ασίας. Η ΕΕ αποτελεί γεωπολιτική και γεωοικονομική μακροπρόθεσμη εγγύηση για μικρά κράτη όπως την Κύπρο.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>