Εν συντομία: Οικονομία

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ

Στις 3-9-2008 ο Πρόεδρος Χριστόφιας και ο κος Ταλάτ άρχισαν τις περιβόητες συνομιλίες για να επιλύσουν το πρόβλημα της εδώ και 34 χρόνια διαίρεσης του νησιού μας. Η συγκεκριμένη αποτελούσε την πέμπτη συνάντηση των δύο ηγετών, από της εκλογής του κ. Χριστόφια στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αν και η τρέχουσα προσπάθεια επίλυσης τυγχάνει ευρείας διεθνούς υποστήριξης τόσο σε επίπεδο κρατών, όσο και σε επίπεδο διεθνών οργανισμών, εν τούτοις, θα ακολουθήσουν πολύ σημαντικές προκλήσεις, εφόσον οι συνομιλίες θα στραφούν οπωσδήποτε και στα οικονομικά θέματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν και οικονομικοί οι λόγοι για τους οποίους απορρίφθηκε το σχέδιο Ανάν το 2004, με τους Ελληνοκύπριους να μην διακρίνουν τότε σημαντικά οφέλη από την ενοποίηση, εφόσον πολλοί που έχασαν τις περιουσίες του το 1974 δε θα τις έπαιρναν πίσω. Κάτι που είναι επίσης άξιο σχολιασμού αποτελεί και η οικονομική ανισότητα των δύο πλευρών, με τους Ελληνοκύπριους στις ελεύθερες περιοχές να έχουν πετύχει την καθιέρωση της Κύπρου ως ενός εύρωστου και δημοφιλούς τουριστικού προορισμού, με περισσότερους από 3 εκατομμύρια τουρίστες το χρόνο και με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να την περιλαμβάνει στην λίστα του με τις 32 πιο προηγμένες οικονομίες από το 2001. Αντιθέτως, οι Τουρκοκύπριοι στα κατεχόμενα αποτελούν μια αγροτική οικονομία με μεγάλο «κυβερνητικό» τομέα και με ΑΕΠ ίσο περίπου με το ένα τρίτο αυτού της ελεύθερης Κύπρου. Φυσικά, το ψευδοκράτος αντιμετωπίζει και το διεθνές εμπάργκο, την σχεδόν ανύπαρκτη ξένη επένδυση και το γεγονός ότι μόνον ένα κράτος, η Τουρκία το αναγνωρίζει ως διεθνή οντότητα.

Προβλήματα στην OPEC μετά την πτώση της τιμής του πετρελαίου
Η πτώση της τιμής του πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά αποτέλεσε μια ανακούφιση για τους καταναλωτές, αλλά και μια φωτεινή αναλαμπή σε ένα πολύ μουντό οικονομικό πεδίο. Ωστόσο για τους πετρελαιοπαραγωγούς, οι οποίοι έχουν συνηθίσει σε ολοένα αυξανόμενα έσοδα τις τελευταίες δεκαετίες, η είδηση αυτή αποτέλεσε πηγή μεγάλης ανησυχίας, αν όχι και πανικού. Οι τιμές έχουν επιδείξει μείωση μέχρι και κατά το ένα τρίτο και δείχνουν να κατευθύνονται κάτω από το συμβολικό όριο των $100 το βαρέλι για πρώτη φορά από τον περασμένο Μάρτιο. Αν και οι τιμές παραμένουν υψηλές σε σχέση με τα ιστορικά πρότυπα, εντούτοις η ταχύτητα με την οποία σημειώνεται αυτή η μείωση προκάλεσε φουρτούνες στα μέλη του OPEC. Εκπρόσωποι του Ιράν και της Βενεζουέλας ανακοίνωσαν ότι δεν επιθυμούν να προβούν σε μειώσεις κάτω από το συμβολικό αυτό όριο και εισηγηθήκαν στα υπόλοιπα μέλη να μειώσουν ακόμα και την παραγωγή τους, προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο τόσο… ευγενής σκοπός. Άλλα μέλη τουOPEC, όπως η Αλγερία και το Κουβέιτ, φοβούνται ότι το υψηλό κόστος της ενέργειας θα θέσει σε κίνδυνο τις εισαγωγές τους, την στιγμή μάλιστα που παρατηρείται και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας. Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, δεν έχει ακόμη καθορίσει μια τιμή που να θεωρεί ως δίκαια, αν και ο βασιλιάς Abdullah έχει ανακοινώσει ότι διαφωνεί με τα $100 το βαρέλι.
Για τους ηγέτες του OPEC ωστόσο δεν είναι και τόσο εύκολο να συγκρατήσουν τις τιμές του πετρελαίου, εφόσον μια μείωση της παραγωγής αυτή την περίοδο θα μπορούσε να αποδωθεί ως ένδειξη απληστίας από μέρους των χωρών μελών του (ενώ, φυσικά, αποτελούν μετενσάρκωση της Μητέρας Τερέζας…). Αν όμως δεν μεταβάλουν την παραγωγή τους την στιγμή που η αύξηση στην ζήτηση επιβραδύνεται, αυτό μπορεί να προκαλέσει μία κατάρρευση των τιμών, όπως έγινε δηλαδή στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Το μόνο αναμφισβήτητο είναι ότι οι παραγωγοί πετρελαίου έχουν πλέον συνηθίσει στις ψηλές τιμές και έσοδα, γεγονός που έχει προκαλέσει μία χωρίς προηγούμενο οικονομική ανάπτυξη στην Μέση Ανατολή, την Ρωσία και τη Νότιο Αμερική. Από τους ουρανοξύστες του Abu Dhabi μέχρι και τις πόλεις που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια στη Σαουδική Αραβία, οι παραγωγοί βασίζονται στα έσοδά τους από το πετρέλαιο για να επεκτείνουν βιομηχανίες, να προσελκύσουν επιχειρηματίες και να αναπτύξουν περαιτέρω τις οικονομίες τους. Αυτό το έτος τα έσοδα των χωρών του OPEC από τις εξαγωγές εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια(!), ενώ για τους πρώτους 7 μήνες τα μέλη του έχουν κερδίσει 642 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή σχεδόν όσα έχουν κερδίσει για ολόκληρο το περασμένο έτος.

Αύξηση των Κρατικών Εσόδων αλλά και των Δαπανών
Με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία των οικονομικών λογαριασμών της Γενικής Κυβέρνησης για την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου 2008 που καταρτίζονται από την Στατιστική Υπηρεσία σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό σύστημα, τα κρατικά έσοδα και δαπάνες αυξήθηκαν κατά περίπου το ίδιο ποσοστό και, ως επακόλουθο το σχετικό πλεόνασμα παρέμεινε σταθερό. Η κυριότερη κατηγορία εσόδων ήταν και φέτος φόροι επί της παραγωγής και των εισαγωγών και των δαπανών το κρατικό μισθολόγιο. Συγκεκριμένα, το σύνολο των κρατικών εσόδων ανήλθε σε €1683.2 εκ. (9.9% αύξηση από την αντίστοιχη περίοδο του 2007) και οι συνολικές δαπάνες σε €1632.9 εκ. (10.3% αύξηση) με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πλεόνασμα €50.3 εκ σε σύγκριση με πλεόνασμα €50.6 εκ την αντίστοιχη περίοδο του 2007. Οι κυριότερες κατηγορίες εσόδων για την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου του 2008 ήταν: φόροι επί της παραγωγής και των εισαγωγών €812.3 εκ (13.7% αύξηση από την αντίστοιχη περίοδο του 2007), εκ των οποίων ο ΦΠΑ με €477.5 εκ (αύξηση 19%), φόροι στο εισόδημα και πλούτο €344.7 εκ.(3.8% μείωση). Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 4% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2007 φτάνοντας στα €129.6. εκ. Οι κυριότερες κατηγορίες δαπανών για την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου του 2008 ήταν: απολαβές προσωπικού €547.3 εκ. (4% αύξηση από την αντίστοιχη περίοδο του 2007), και οι κοινωνικές παροχές €531.2 εκ. (11.1% αύξηση). Οι τρέχουσες μεταβιβάσεις ανήλθαν σε €214,9 εκ (48,5% αύξηση σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο). Αύξηση παρατηρήθηκε στις κατηγορίες των επενδύσεων (9.2%) και των λειτουργικών δαπανών (13%). Το ισοζύγιο εσόδων και εξόδων του δημοσίου τομέα το πρώτο εξάμηνο του 2008 παρουσίασε πλεόνασμα της τάξης των €140.2, το οποίο αντιστοιχεί με 0.9% στο ΑΕΠ.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2008 τα συνολικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 6.2% σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2007, και τα έσοδα παρουσίασαν επίσης αύξηση της τάξης του 6.2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Προβληματισμός για την ευρωπαϊκή οικονομία
Η ΕΕ δεν κατόρθωσε να κρατηθεί εντός των ορίων των προβλέψεών της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό για το έτος 2008, εξ’ αιτίας της αναστάτωσης που προκαλούν στις αγορές οι υψηλές τιμές των αγαθών και των ακινήτων. Σύμφωνα με τις προβλέψεις που έγιναν τον μήνα Απρίλιο για το 2008, ο ρυθμός ανάπτυξης στην ΕΕ θα ανερχόταν στο 2% και στην Ευρωζώνη στο 1.7% του ΑΕΠ. Αντί αυτών, η παρούσα πρόβλεψη ρίχνει τις προσδοκίες στο 1.4% για το σύνολο της ΕΕ και στο 1.3 για την Ευρωζώνη. Σύμφωνα με τον Επίτροπο για θέματα οικονομίας κ. Χοακίν Αλμούνια, “η συνέχιση για ένα χρόνο της αναταραχής στις διεθνείς αγορές, ο διπλασιασμός των τιμών των καυσίμων κατά την ίδια περίοδο και η αντιστάθμιση σε ορισμένες αγορές ακινήτων είχαν αντίκτυπο στην οικονομία”. Σημείωσε δε ότι πρέπει να χυνεχιστή η φιλελευθεροποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, την οποία χαρακτήρισε κρίσιμη για την συνέχιση της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και για την καλύτερη διαχείριση των έξωθεν κρίσεων. Πάντως στην ΕΕ επικρατεί έντονη ανησυχία για το μέλλον του Συμφώνου Σταθερότητας, επί του οποίου στηρίζεται το ενιαίο νόμισμα, εάν και εφ’ όσον συνεχιστεί επί μακρόν η οπισθοδρόμηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>