Γράφει:

Πολιτικώς εσφαλμένον: Εθνική ταυτότητα και ιστορία στο κρεβάτι του Προκρούστη

Η πρόσφατη διαφωνία που προέκυψε με αφορμή την εγκύκλιο του Υπουργού Παιδείας και το ζήτημα των σχολικών βιβλίων της ιστορίας, υπήρξε ενδεικτική μιας νέας αντίληψης που επιχειρείται να διαδοθεί σε σχέση με ζητήματα όπως η παιδεία και η εθνική ταυτότητα. Είναι φανερό, και αυτό εξάγεται περισσότερο από κατά καιρούς δηλώσεις και λιγότερο από την εγκύκλιο, ότι η πολιτικοϊδεολογική ομάδα που ανέκαθεν υποστήριζε αναθεωρητικές απόψεις σε σχέση με την παιδεία και την εθνική ταυτότητα αισθάνεται πλέον να κατέχει την πολιτική δύναμη για να μετουσιώσει τις ιδέες της σε πολιτική πράξη. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια προσπάθεια άνωθεν μετατροπής της εθνικής ταυτότητας των Ελληνοκυπρίων, χωρίς αυτό να έχει προκύψει ως ανάγκη, ως αποτέλεσμα κοινωνικοπολιτικών διεργασιών στην βάση της κοινωνίας.

Πρόκειται για μια προκρούστεια λογική, η οποία φυσιολογικά συναντά σφοδρές αντιδράσεις. Και την χαρακτηρίζουμε έτσι διότι η ανάγκη η οποία καλείται να υπηρετήσει είναι αυτή της ομαλής χώνευσης των κατοχικών δεδομένων, με απώτερο σκοπό την φυσική μετεξέλιξη των πραγμάτων προς μια λύση του κυπριακού που δεν θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές δίκαιο και το κοινοτικό κεκτημένο. Και ο συνδετικός κρίκος της παιδείας και της εθνικής ταυτότητας με το κυπριακό είναι φυσικά η ιστορία. Πιο συγκεκριμένα, η αναθεωρητική αυτή τάση επιδιώκει να καταργήσει την επικρατούσα ιστορική ερμηνεία, ως επίσης και το πρίσμα μέσα από το οποίο αντικρίζουμε την κυπριακή ιστορία, κυρίως του δευτέρου μισού του 20ου αιώνα. Αντί αυτής, στοχεύει στην καθιέρωση μιας νέας κυρίαρχης ιδεολογίας της ιστορίας, η οποία να μην αφήνει περιθώρια επικράτησης αισθήματος αδικίας μεταξύ των Ελληνοκυπρίων για τα όσα συνέβησαν το 1974, αλλά και στην απάλειψη της κυρίαρχης αντίληψης περί ελληνικής εθνικής ταυτότητας. Για την τελευταία, ως πλέον προσφερόμενο μέσον προβάλλει η αναθεώρηση των αντιλήψεών μας για τον αγώνα της ΕΟΚΑ, των στόχων, των μέσων και των ενεργειών της Οργάνωσης.

Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Κύπρο δεν συνιστά μια αναπάντεχη εξέλιξη. Ήταν εξ αρχής γνωστό ότι η σημερινή διακυβέρνηση θα έθετε ψηλά στις προτεραιότητές της το ζήτημα της αναθεώρησης της κυρίαρχης ιδεολογίας της ιστορίας. Πέραν τούτου όμως, σήμερα πληρώνουμε το τίμημα της πολιτικοποίησης της ιστορίας μας: Τόσο η αριστερά, όσο και η δεξιά, χρησιμοποίησαν μετά το 1974 αντίστοιχες ιστορικές ερμηνείες για το 1972-1974 και για το 1955-59, με στόχο την συσπείρωση των εκλογικών τους μαζών. Ο συναισθηματισμός που προκαλεί η αναπώληση των γεγονότων των εν λόγω ιστορικών περιόδων, σε αντιδιαστολή με τις αντιλήψεις του “άλλου”, υπήρξε διαχρονικά το ισχυρότερο προεκλογικό χαρτί για τις δύο μεγάλες πολιτικές παρατάξεις. Ως αποτέλεσμα, καλλιεργήθηκε μεταξύ των Ελληνοκυπρίων μία μπλε και μία κόκκινη εκδοχή της ιστορίας, αλλά και της εθνικής ταυτότητας, με μία “ζώνη καταπαύσεως του πυρός” στον ενδιάμεσο χώρο που εκφραζόταν από τους υποστηρικτές των κομμάτων του κέντρου, αλλά και από τις παρυφές των δύο μεγάλων παρατάξεων. Όλα αυτά τα χρόνια στην ελεύθερη Κύπρο ζήσαμε σε δύο διαφορετικούς κόσμους. Αυτό δε που βιώνουμε σήμερα δεν είναι τίποτε άλλο από την προσπάθεια της κόκκινης ιστορίας να επιβληθεί ως νικήτρια, με την θεσμική ηγεσία της άλλης παράταξης να έχει απωλέσει τις αντιστάσεις της, παραδεχόμενη στην ουσία την ιδεολογική της χρεωκοπία. Με αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, σχεδιάζεται το πέρασμά μας στην εποχή της νέας οπτικής της ιστορίας, με την πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων να αισθάνονται ξένοι, αφού θα κληθούν να ζήσουν σε μια νέα πατρίδα, με μια νέα ιστορία και, ενδεχομένως, με μια νέα εθνική ταυτότητα. Μπορείτε να φανταστείτε τί μπορεί να σημαίνει αυτό για το μέλλον μας και σε τί είναι δυνατό να μας οδηγήσει;

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>