Γράφει: ,

ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΑ: Ο κατεχόμενος ναός της Παναγίας της Χρυσοτριμιθιώτισσας

Σήμερα αρχιτεκτονικό γραφείο και γκαλερί!

των Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου και Ελένης Προκοπίου

 

Ο ναός βρίσκεται βόρεια του χωριού Τριμίθι. Πρόκειται για ένα σταυροειδή εγγεγραμμένο ναό με τρούλλο, με νεώτερη καμαροσκεπή προσθήκη του 1906, η οποία καταλαμβάνει και το καταστραμμένο δυτικό τμήμα του ναού. Η στέγη του ναού καλύπτεται με παραδοσιακά κεραμίδια, ημικυκλικής διατομής. Ο ναός είναι ασβεστωμένος εξωτερικά και εσωτερικά και είναι άγνωστο αν υπήρχαν παλαιότερα τοιχογραφίες.

Παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν, λόγω της κατάστασης του μνημείου, είναι σχεδόν σίγουρο ότι αυτό είναι το αποτέλεσμα εκτεταμένων ανακα-τασκευών ενός παλαιότερου μεσοβυζαντινού, σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού, με αρχαϊκά στοιχεία.

Οι ανακατασκευές αυτές έγιναν, κατά πάσαν πιθανότητα, το 1906 και παράλληλα με την προσκόλληση σε αυτό της δυτικής καμαροσκεπούς προσθήκης, η οποία αποτέλεσε πλέον τον κυρίως ναό. Το Ιερό Βήμα, κατά την νέα αυτή φάση, κατέλαβε όλο το παλαιότερο τμήμα του ναού, το οποίο έκλεισε με ξύλινο τέμπλο.

Ο ναός φαίνεται να έχει ανακαινιστεί το 1906, αφού τότε έγιναν οι δεσποτικές εικόνες του Χριστού, της Παναγίας, και του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Από τον ναό αυτό προέρχεται μια εικόνα της Παναγίας του 19ου αιώνα, που φυλάσσεται στο προσωρινό επισκοπικό μέγαρο Κυρηνείας στην Λευκωσία. Σύμφωνα με την Δήλωση εγκαταλειφθέντων ή απολεσθέντων ιερών σκευών κ.λπ. του ιερού ναού Παναγίας Χρυσοτριμιθιωτίσσης, ημερομηνίας 20-10-1975, που έγινε από τον τελευταίο ιερέα του ναού πρεσβ. Ιωάννη Νικολάου, η εικόνα της Αναστάσεως έφερε την χρονολογία 1875 και, πολύ πιθανόν, να είχε μεταφερθεί εκεί από τον κεντρικό ναό του Αγίου Χαραλάμπους. Η εικόνα του αγίου Σπυρίδωνος έφερε την χρονολογία 1898, του Αρχαγγέλου Μιχαήλ 1902, του αγίου Νεκταρίου 1972 και εκείνες της Κοίμησης της Θεοτόκου και της Αναστάσεως το έτος 1973.

Σήμερα ο ναός έχει μετατραπεί σε αρχιτεκτονικό γραφείο και γκαλερί που “ανήκουν” σε ζεύγος Άγγλων, με την ανοχή του ψευδοκράτους.

 

Βιβλιογραφία

Χατζηχριστοδούλου Χρ. (επιμ.),Οδοιπορικό στα Χριστιανικά Μνημεία της Μητροπολιτικής Περιφέρειας Κυρηνείας, Λευκωσία, 2006.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>