Γράφει:

Η θεωρία του Je m’en fous*

της Εβίτας Παπαδοπούλου

 

Πολύ συχνά με διάφορες αφορμές, που εκτείνονται από πολιτικά μέχρι περιβαλλοντικά θέματα, δηλώνουμε με πικρία και σατιρική διάθεση ότι η Κύπρος δεν είναι Ευρώπη: Το πολιτισμικό (με την ευρεία έννοια) επίπεδο της κυπριακής κοινωνίας βρίσκεται πολύ χαμηλά κυρίως σε σχέση με αυτό των χωρών της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης.

Με αυτή την διαπίστωση τίθεται το ερώτημα ποιοι δημιουργούν, αναπτύσσουν ή φθείρουν τον πολιτισμό της κοινωνίας μας και με ποιον τρόπο. Ίσως ο καθείς εξ ημών να ψάξει τους υπεύθυνους πίσω από κάποια γραφεία ή θέσεις εξουσίας και να ρίξει την ευθύνη στον αρμόδιο και στις αποφάσεις που παίρνει ή δεν παίρνει. Πριν να αποδώσουμε, όμως, ευθύνες θα ήταν καλά να ανιχνεύσουμε την σχέση των εννοιών που εμπλέκονται, δηλαδή την σχέση του πολιτισμού και της κοινωνίας. Αφού ο πολιτισμός είναι το σύνολο των στοιχείων, πνευματικών και υλικών, που χαρακτηρίζουν μια κοινωνία, τότε η κοινωνία, την οποία απαρτίζουμε ο κάθε ένας από εμάς ξεχωριστά και όλοι μαζί, είναι ο δημιουργός και ο φορέας του πολιτισμού. Αυτός ο συλλογισμός μάς οδηγεί στο γεγονός ότι ο πολιτισμός είναι άμεσα συνδεδεμένος με τους πολίτες της κοινωνίας, επομένως αυτοί οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την δημιουργία, την ανάπτυξη και την φθορά του είμαστε εμείς, οι πολίτες της κυπριακής κοινωνίας.

Δυστυχώς καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες συμπεριφορών που δεν μας τιμούν ως κοινωνία: Αυτοκίνητα σταθμευμένα σε σημεία που παρακωλύουν την κυκλοφορία, επεισόδια βίας σε ποδοσφαιρικούς αγώνες, καταστροφές δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, ρουσφέτι, παρανομίες, και άλλα πολλά αναρίθμητα επεισόδια μας δημιουργούν δυσφορία και αγανάκτηση για τον «Κυπραίο». Γιατί, όμως, όλα αυτά τα φαινόμενα επαναλαμβάνονται χωρίς τελειωμό; Τι είναι αυτό που ωθεί τους Κύπριους να γίνονται κατά συρροήν παραβάτες γραπτών και άγραφων κανόνων με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η ποιότητα του πολιτισμού μας;

Νομίζω η απάντηση βρίσκεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο της νοοτροπίας μας και αυτό είναι το σημείο «δεν με νοιάζει». Δεν μας νοιάζει αν αυτό που κάνουμε θα επηρεάσει κάποιους άλλους φτάνει να κάνουμε εμείς αυτό που θέλουμε. Το «εγώ» υπερισχύει του «εμείς». Έχουμε αναγάγει τον εαυτό μας στην υπέρτατη αξία, ενώ ό,τι έχει να κάνει με το κοινό συμφέρον δεν μας νοιάζει ούτε μας αφορά και γι” αυτό η συμπεριφορά μας εκπορεύεται και στοχεύει στο ίδιον όφελος. Ακόμα και όταν είμαστε εμείς τα θύματα μιας τέτοιας συμπεριφοράς, τις περισσότερες φορές την αντιμετωπίζουμε με απάθεια, επειδή αναγνωρίζουμε σ” αυτήν δικές μας ενέργειες. Έτσι, η κοινωνία γενικά δεν αντιδρά στα κακώς κείμενα πολιτισμικά στοιχεία, με αποτέλεσμα αυτά να διαιωνίζονται και να περνούν από γενιά σε γενιά σαν να είναι ανίατες νοσηρές μοριακές ενώσεις του γενετικού μας υλικού.

Η πολιτισμική μας «αποκατάσταση» είναι επιτακτική πλην όμως δεν είναι κάτι που μπορεί να επιβληθεί εκ των έξω. Δεν έχουμε τα περιθώρια να περιμένουμε τους άλλους να κάνουν το πρώτο βήμα για να κάνουμε κι εμείς το δικό μας. Η συμπεριφορά μας δε θα αλλάξει με μια παρατήρηση ή με ένα πρόστιμο. Είναι μια χρονοβόρα εσωτερική διαδικασία, η οποία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή και να ενισχύεται σταδιακά από μικρή ηλικία.

 

Η Εβίτα Παπαδοπούλου είναι εκπαιδευτικός

* γαλλική φράση ισοδύναμη της κυπριακής

«εμ με κόφτει»

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>