Γράφει:

Γεωθερμικές εφαρμογές στην Κύπρο

Η γεωθερμία αποτελεί σήμερα μία από τις πλέον υποσχόμενες ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές ενέργειας. Οι εφαρμογές εκμετάλλευσής της χρονολογούνται από τις αρχές του 20ου αιώνα, αν και η γνώση της ύπαρξης θερμικών πεδίων στα κατώτερα στρώματα του γήινου φλοιού σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη είχε παρατηρηθεί εδώ και αρκετούς αιώνες. Ιδιαίτερα ο ελληνικός χώρος έχει να παρουσιάσει αρκετά μέρη όπου η γεωθερμική δραστηριότητα υπήρξε αρκετά έντονη, η δε συνήθης πρακτική στην ονοματολογία των περιοχών αυτών συμπεριελάμβανε κατά κόρο συνθετικά της λέξης θερμότητα: Θερμοπύλες, Θέρμη, είναι από τις περιπτώσεις όπου μέρη του ελληνικού χώρου πήραν την ονομασία τους λόγω του γεωθερμικού τους δυναμικού. Στις μέρες μας, η συζήτηση για την ανάπτυξη και προώθηση της γεωθερμίας έχει ενταθεί λόγω της ανάγκης προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κυρίως για οικονομικούς αλλά και περιβαλλοντικούς λόγους. Οι πρώτες γεωθερμικές εφαρμογές έκαναν την εμφάνισή τους εδώ και μερικά χρόνια στην Κύπρο, με την αποτελεσματικότητά τους να τίθεται στις πλείστες περιπτώσεις σε αμφιβολία. Ποια είναι αλήθεια τα γεωθερμικά δεδομένα και ποια η δυνατότητα προώθησης της γεωθερμίας στην Κύπρο;

Τα γεωθερμικά πεδία σχηματίζονται στον φλοιό της γης, σε βάθη που ποικίλουν από 5 μέχρι εκατοντάδες μέτρα. Ανάλογα με τον χαρακτήρα και την θερμοκρασία τους, διακρίνονται σε πεδία υψηλού, μέσου και χαμηλού ενθαλπικού περιεχομένου, εκ των οποίων όλα είναι ενεργειακά αξιοποιήσιμα και με αυτά της χαμηλής ενθαλπίας να παρουσιάζουν θερμοκρασίες χαμηλότερες των 25 °C. Επίσης, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, η εκμετάλλευση των γεωθερμικών πεδίων συνιστάται για συγκεκριμένες εφαρμογές, όπως π.χ. για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην περίπτωση των πολύ υψηλών θερμοκρασιών, πρακτικά > 100°C ή ακόμα και για παραγωγή θερμότητας χώρου στις χαμηλότερες θερμοκρασίες. Υπάρχουν περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στην Ισλανδία, όπου τα γεωθερμικά πεδία υψηλού ενεργειακού δυναμικού καλύπτουν το 30%, περίπου, των ενεργειακών αναγκών.

Στην Κύπρο, οι πρώτες αναλυτικές μελέτες για καταγραφή του γεωθερμικού δυναμικού δημοσιεύτηκαν μόλις το 2007 (βλ. G. Florides, S. Kalogirou / Renewable Energy 32 (2007) pp. 24612478). Συγκεκριμένα οι μετρήσεις έδειξαν ότι οι θερμοκρασίες του εδάφους στην Κύπρο για βάθη άνω των 5 μέτρων παραμένουν σταθερές στους 21 °C καθ όλη τη διάρκεια του έτους, δεν επηρεάζονται δηλαδή από τις θερμοκρασιακές μεταβολές στο περιβάλλον. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο μηχανικός ο οποίος θα διαστασιολογήσει μια ενεργειακή διάταξη παραγωγής θερμότητας χώρου, μπορεί να θέσει ως δεδομένο την παρουσία στο σύστημα ενός τεράστιου εναλλάκτη θερμότητας, ο οποίος μπορεί σε σταθερή βάση να παρέχει ρευστό στους 21°C. Η συνήθης πρακτική που ακολουθείται στα συστήματα θέρμανσης χώρου είναι η παρουσία στο σύστημα μιας αντλίας θερμότητας, η οποία λειτουργεί στην λογική του ψυκτικού κύκλου και δύναται να παρέχει την απαραίτητη ενέργεια θέρμανσης υποβοηθούμενη από μία εφεδρική πηγή. Σίγουρα όμως τα υφιστάμενα ενεργειακά χαρακτηριστικά του γεωθερμικού δυναμικού το καθιστούν εκμεταλλεύσιμο σε ικανοποιητικό βαθμό. Τα πρώτα δεδομένα σε σχέση με το γεωθερμικό δυναμικό της Κύπρο υπόκεινται σε επαλήθευση για διάφορες περιοχές, καθώς οι πρώτες γεωτρήσεις έγιναν όχι σε περισσότερα από τρία σημεία στο νησί. Σε κάθε περίπτωση η οικονομική βιωσιμότητα των εγκαταστάσεων γεωθερμίας για παροχή θέρμανσης χώρου στον οικιακό τομέα δύναται με αυτά τα δεδομένα να θεωρηθεί ως ικανοποιητική.

Τροχοπέδη στην ανάπτυξη των εφαρμογών γεωθερμικών στην Κύπρο αποτελεί κατά βάση η έλλειψη τεχνογνωσίας και πεπειραμένων εταιρειών στον τομέα, οι οποίες θα πείσουν τον κατασκευα-στικό τομέα ότι προτείνουν αξιόπιστες λύσεις. Παράλληλα, αποτρεπτικό παράγοντα αποτελεί το υψηλό κόστος αρχικής επένδυσης, το οποίο σε αρκετές περιπτώσεις κρίνεται ως αδικαιολόγητα υπερτιμημένο λόγω της χαμηλής προσφοράς στην αγορά. Εντούτοις, η λογική της δυνατότητας χρήσης της γης ως ενός τεράστιου θερμικού γεωεναλλάκτη για θέρμανση και ψύξη εμπεδώνεται όλο και περισσότερο στη συνείδηση της κυπριακής κοινωνίας, με αποτέλεσμα να αναμένεται στο εγγύς μέλλον η ραγδαία αύξηση του αριθμού των γεωθερμικών εγκαταστάσεων.

One Comment

  1. Aenaos-sa
    22 Οκτωβρίου 2015 10:50

    Πολύ ωραίο το άρθρο σας!

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>