Γράφει:

Η γεωργία ως δημόσιο αγαθό

του Γιάννου Μαυρομμάτη

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική αποτελεί την πρώτη κοινή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσα από την πάροδο των δεκαετιών, συνεχώς αναθεωρείται, ώστε να εξυπηρετήσει καλύτερα τους στόχους της, όπως αυτοί καθορίζονται στην Ιδρυτική Συνθήκη. Προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω των κοινοτικών επιδοτήσεων στην γεωργία, είναι η εξυπηρέτηση συγκεκριμένων στόχων, όπως η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, η περιβαλλοντι-κή αναβάθμιση, η βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων, η υγιεινή των ζώων, καθώς και άλλοι επιμέρους στόχοι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να περιορίσει ενισχύσεις που δεν εξυπηρετούν συγκεκριμένους στόχους, αλλά στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό ή δημιουργούν άλλες επιπλοκές. Πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι υποχρεωμένη να τηρεί τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από την ιδιότητά της ως μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Η καταβολή κοινοτικών ενισχύσεων στους γεωργούς για την απώλεια του εισοδήματός τους λόγω φυσικών καταστροφών, στην προκειμένη περίπτωση από την ανομβρία, δεν αποτελεί ενέργεια την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει. Ωστόσο, δίνει την δυνατότητα στα κράτη- μέλη κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, να παρέχουν τέτοιες ενισχύσεις με κρατικά λεφτά, εφόσον δεν επηρεάζεται ο ανταγωνισμός. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το κράτος μέλος απευθύνεται όχι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά απευθείας στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας για έγκριση συγκεκριμένου αιτήματος παραχώρησης κρατικής ενίσχυσης, για εξυπηρέτηση συγκεκριμένων σκοπών που δεν μπορούν να καλυφθούν από κοινοτικούς πόρους. Σε αυτές τις περιπτώσεις εμπίπτει η έγκριση από το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, που πραγματοποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2008, του αιτήματος της Κύπρου για παραχώρηση κρατικής ενίσχυσης ύψους €67,5 εκ. στους Κύπριους γεωργούς και κτηνοτρόφους για μετριασμό των επιπτώσεων από την ανομβρία που πλήττει την Κύπρο τα τελευταία χρόνια.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο τίθεται το εξής ερώτημα: γιατί το κράτος θα πρέπει να παρέχει τέτοιου είδους κρατικές ενισχύσεις στους γεωργούς, την στιγμή που και άλλοι κλάδοι της οικονομίας αντιμετωπίζουν εξίσου σημαντικά προβλήματα επιβίωσης; Είναι γεγονός ότι η πρόσφατη διεθνής οικονομική κρίση αλλά και άλλοι εξωγενείς παράγοντες επηρεάζουν πολλούς άλλους κλάδους της οικονομίας, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη αντιμετώπιση. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που δικαιολογούν την στάση αυτή. Ένας από τους λόγους θεωρείται το γεγονός ότι σε ολόκληρη την Ευρώπη το αγροτικό κίνημα και ο αγροτικός συνδικαλισμός είναι περισσότερο οργανωμένος ως ομάδα πίεσης από άλλους κλάδους της οικονομίας. Παράλληλα, η κάθοδος των αγροτών στους δρόμους είναι μια εικόνα ανεπιθύμητη και εμπερικλείει πολιτικό κόστος για κάθε κυβέρνηση.

Υπάρχει όμως ακόμη μια οπτική γωνία. Ο ρόλος του αγρότη στην διαφύλαξη του αγροτικού τοπίου και της αγροτικής κληρονομιάς είναι αδιαμφισβήτητος. Οι αγρότες δημιουργούν δημόσια αγαθά και η κοινωνία οφείλει να καταβάλει ένα επιπλέον κόστος για τις υπηρεσίες αυτές. Ο αγροτικός κόσμος και γενικότερα οι κάτοικοι της υπαίθρου θεωρούνται ως οι θεματοφύλακες της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ιδιομορφίας του τοπίου. Μια κοινωνία θα πρέπει να είναι σε θέση να αποτιμήσει το όφελος που προκύπτει από τις θετικές εξωτερικότητες που προσφέρει ο αγροτικός κόσμος και, αντιστοίχως, να αποτιμήσει το κόστος που είναι διατεθειμένη να υποστεί για την διατήρησή του. Σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να απαντήσει ο καθένας από εμάς έχοντας πλήρη επίγνωση του πολυλειτουργικού αυτού ρόλου της γεωργίας.

Ο Γιάννος Μαυρομμάτης είναι Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Αγροτικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΙΑΠΑ)

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>