Γράφει:

Η πολιορκία της ιστορίας

του Ανδρέα Παστελλά

 

Δεν είναι πράγμα ασύνηθες ή πρωτάκουστο η επανεξέταση και επαναξιολόγηση ιστορικών γεγονότων με σκοπό την αναθεώρηση πτυχών της Ιστορίας, που όμως διενεργείται κάτω από το αυστηρό βλέμμα της επιστημονικής έρευνας και κριτικής. Αλλά περί αυτού πρόκειται, όταν παρακολουθούμε την πρόσφατη αναθέρμανση του θέματος, λόγω της γνωστής συγκυρίας, προερχόμενη από μια συγκεκριμένη πολιτική παράταξη, της οποίας είναι ευρέως γνωστοί οι λόγοι αυτής της δραστηριότητας και φανερά τα ελατήρια; Έχουν προκύψει πράγματι τέτοια νέα αδιαμφι-σβήτητα στοιχεία, επιστημονικά τεκμηριωμένα, που να επιβάλλουν αυτή τη νέα προσέγγιση και επαναξιολόγηση, υπό τις προϋποθέσεις που προδιαγράψαμε; Εξάλλου ποιοι είναι αυτοί που αποφαίνονται σήμερα με τόσο μάλιστα κατηγορηματικό τρόπο γι” αυτή την αναγκαιότητα;

Εκείνο που μέχρι τούδε αποκομίσαμε είναι οι γενικόλογες ευκαιριακές δηλώσεις, που αναμασούν διάφορα πρόσωπα περιφερόμενα στο προσκήνιο της τρέχουσας πολιτικής ζωής, των οποίων το πολιτικό παράστημα (αν διαθέτουν τέτοιο) δεν είναι δυνατό να νομιμοποιεί αποφάνσεις που απαιτούν ειδικό βάρος επιστημονικής εγκυρότητας, που ούτε κατά διάνοια διαθέτουν. Και μόνο η παρουσία τους στην ανακίνηση του θέματος υπογραμμίζει τον κομματικό χαρακτήρα και τα πολιτικά ελατήρια που καθορίζουν τη στάση τους.

Χωρίς συγκροτημένη πρόταση

Οι εμμονές αυτές δεν είναι καινούργιες. Αν εξαιρέσουμε την περίοδο της Αγγλοκρατίας, όταν οι Άγγλοι αποικιοκράτες κατάφεραν να εξώσουν από τη Δημοτική Εκπαίδευση, την οποία ήλεγχαν, τα εγχειρίδια της Κυπριακής Ιστορίας και να τα αντικαταστήσουν με άλλα δικά τους, αυτό το ρεφραίν ή γιαλέλι επαναλαμβανόμενο από τους ίδιους αυτούς κύκλους, καθώς και εκείνους των επαναπροσεγγιστικών σεμιναρίων (για να μην τους ξεχνούμε και να μην τους αδικούμε…), ακούεται αδόμενο κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Φαντασθείτε ότι σε κάποια προ ετών έξαρσή του, κατά τη διάρκεια διάσκεψης Τύπου, που ακολούθησε την συνάντηση εκπαιδευτικών, υπό την προεδρία του τότε Προέδρου της Βουλής Αλέξη Γαλανού, μη υπάρχοντος άλλου στοιχείου που να μπορούσε να θεωρηθεί ως εθνικιστικού περιεχομένου, όπως εκείνοι το εννοούν, και να στρέφεται εναντίον των Τούρκων, οι συνεντευξια-ζόμενοι κατέφυγαν στον βυζαντινό αυτοκράτορα Βασίλειο Βουλγαροκτόνο!!

Μέχρι σήμερα δεν αντιληφθήκαμε να προβάλλεται από τους κύκλους αυτούς κάποια συγκροτημένη πρόταση που να περιέχει και να υποδεικνύει συγκεκριμένα σημεία της σύγχρονης ή και παλαιότερης Ιστορίας του νησιού μας που να χρήζουν «διόρθωσης», «συμπλήρωσης» ή «επαναδιατύπωσης», με την απαραίτητη, ασφαλώς, αιτιολόγηση για τις αναγκαίες αλλαγές, αν επιβάλλονται. Αντίθετα, ακούμε από τον Υπουργό Παιδείας για κάποια έκθεση κάποιας επιτροπής που συνεστήθη όχι από τον ίδιο, αλλά από τον κ. Συλικιώτη, Υπουργό Εσωτερικών! Αυτήν επικαλού-μενος και υιοθετώντας την ο Υπουργός Παιδείας κ. Δημητρίου στην συνέντευξη του στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» της 18.5.2008 μας πληροφορεί ότι η Επιτροπή απεφάνθη ότι τα εν χρήσει διδακτικά βιβλία της Ιστορίας της Κύπρου με δυο λόγια είναι απηρχαιωμένα. Γιατί; Ακούστε: «Η έκθεση της Επιτροπής χαρακτηρίζει τα συγγράμματα που έχουμε για την Κυπριακή ιστορία ως παλαιού τύπου βιβλία, εκτός της σύγχρονης εποχής τόσο ως προς την παρουσίαση της ύλης όσο και ως προς το πνεύμα. Προτείνει, λοιπόν, την αναθεώρηση τους». Ιδού, λοιπόν, το ψητό με συνοπτικές διαδικασίες. Καμιά όμως αναφορά ως προς το περιεχόμενο που να θεωρείται «εθνικιστικά» επιλήψιμο. Γιατί απλούστατα δεν ήταν δυνατό να βρεθούν τέτοια στοιχεία.

Μια σύντομη, αναγκαία παρένθεση: ο κ. Συλικιώτης, Υπουργός Εσωτερικών, ηγετικό στέλεχος του ΑΚΕΛ, κατά το συμπτωματικά ολιγοήμερο πέρασμα του από το Υπουργείο Παιδείας, αντικαθιστώντας τον οικείο Υπουργό, θεώρησε ιερό καθήκον του να μη χάσει την ευκαιρία και να δώσει σάρκα και οστά στον προαιώνιο πόθο του κόμματος του να «κανονίσει» την Ιστορία. Έτσι στο άψε σβήσε, χωρίς χρονοτριβή, έστησε επιτροπή για την μελέτη των σχολικών βιβλίων της Κυπριακής Ιστορίας. Η επιτροπή αυτή σε σύντομο χρονικό διάστημα εξέδωσε την προκαθορισμένη ετυμηγορία της. Αυτήν επικαλείται ο νυν Υπουργός προφασιζόμένος ότι αγνοεί τον πραγματικό ρόλο του γεννήτορά της και τα αγνά ελατήρια της ενέργειάς του. Δεν θεωρεί δεοντολογικά σκόπιμο ο κ. Υπουργός να δώσει στην δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της έκθεσης της επιτροπής αυτής, καθώς και τα ονόματα των μελών της;

Τι περιέχουν τα βιβλία

Μέχρις ότου, όμως, αποφασίσει ο κ. Υπουργός να δημοσιοποιήσει ή όχι τα πιο πάνω στοιχεία, επιβάλλεται να σημειωθούν τα ακόλουθα ενημερωτικά: Τα βιβλία, για τα οποία προφανώς γίνεται λόγος από τον κ. Υπουργό, ετοιμάστηκαν και εκδόθηκαν από την Υπηρεσία Αναπτύξεως Προγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας Κύπρου. Προορίζονταν για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου. Με τον γενικό τίτλο «Ιστορία της Κύπρου» εκδόθηκαν κατά σειρά τα τεύχη: Α’τάξης, καλύπτοντας την περίοδο «Από τη Νεολιθική μέχρι τη Ρωμαϊκή/(1990), Β’τάξης, «Βυζαντινή περίοδος/(1991) και Γ’τάξης, «Μεσαιωνική-Νεότερη» (1992). Στο τελευταίο, περιλαμβάνεται συμπλήρωμα το οποίο επιγράφεται «Συνοπτικό διάγραμμα σύγχρονης Ιστορίας της Κύπρου». Και υπότιτλο «Από την Ανεξαρτησία της Κύπρου ως το Πραξικόπημα και την Τουρκική Εισβολή (1960-1974)», καταλαμβά-νοντας τις σελίδες 269-303 του παραρτήματος. Σημειωτέον ότι συγγραφέας του Παραρτήματος ήταν ο κ. Κώστας Κατσώνης, φιλόλογος, ο οποίος και σήμερα υπηρετεί ως επιθεωρητής στο Υπουργείο Παιδείας.

Παρ’όλον ότι, όπως αναγράφεται στον τίτλο, καλύπτεται η περίοδος 1960-1974, εντούτοις γίνεται αναφορά ή περιγράφονται γεγονότα εκδήλως μεταγενέστερα, όπως π.χ. η συμφωνία Μακαρίου Ντενκτάς (1977) και ακόμα η ανακήρυξη του τουκοκυπριακού ψευδο-κράτους (1983). Σημειωτέον ότι η αναφορά για το Πραξικόπημα καταλαμβάνει περίπου 4 σελίδες (294-297) και για την Τουρκική Εισβολή και τις συνέπειες της διατίθενται άλλες περίπου 4 σελίδες (297-301). Επομένως ο ισχυρισμός από κάποιους ότι δεν καλύπτεται το Πραξικόπημα, αν δεν αποτελεί σκόπιμη παραποίηση της πραγματικότητας, αναμφίβολα πρόκειται για αδικαιολόγητη άγνοια πρώτου μεγέθους που αφορά όσους ασχολούνται με το αντικείμενο αυτό, του Υπουργού μη εξαιρουμένου. Ο αντικειμενικός και απροκα-τάληπτος αναγνώστης θα δυσκολευόταν πολύ να συμφωνήσει με τις κρίσεις της επιτροπής και πολύ περισσότερο να δεχθεί τα αφοριστικά και κατεδαφιστικά συμπεράσματα στα οποία καταλήγει, και τα οποία επαναλαμβάνει, ακρίτως υιοθετώντας τα ο κ. Υπουργός. Αντίθετα, ο αμερόληπτος αναγνώστης θα εντυπωσιασθεί από την προηγμένη τυπογραφική εργασία που χαρακτηρίζει την έκδοση, την έγχρωμη εικονογρά-φηση και τον εποπτικό εμπλουτισμό των κειμένων, τις πλούσιες αυθεντικές πηγές, τις οποίες παραθέτουν οι συγγραφείς, αλλά και τις πολύ επιτυχείς ασκήσεις και ερωτήσεις που ολοκλη-ρώνουν κάθε κεφάλαιο και αποβλέπουν στο να διεγείρουν την κριτική σκέψη των μαθητών. Εκτός φυσικά από την ψύχραιμη φειδώ λόγου στην έκθεση των γεγονότων. Όσον αφορά δε στον υπουργικό ισχυρισμό ότι υπάρχει έκτοτε κενό 40 χρόνων από το 1974 (και τούτο, όπως δείξαμε, όχι ακριβές), αντίθετα με τη συνταγή που φαίνεται να υιοθετεί ο κ.Υπουργός του «πονεί δόντι, κόβει κεφάλι», θα μπορούσε κάλλιστα να ανατεθεί σε μια συγγραφική ομάδα να καλύψει το όσο απομένει κενό, εφ’όσον κρίνεται τόσο σημαντικό, έστω κι αν πρόκειται για πρόσφατο αδιαμόρφωτο υλικό, προσθέτοντας ένα δεύτερο λιγοσέλιδο παράρτημα, συμπλήρωμα σε μια νέα έκδοση του Τρίτου Τεύχους της Ιστορίας της Γ’τάξης. Και όχι να προβαίνει στην συνολική εξαφάνιση και των τριών τευχών ή βιβλίων. Και μόνο το περιστατικό αυτό καταδεικνύει περίτρανα ότι πρόθεση και στόχος δεν είναι η συμπλήρωση ή διόρθωση κάποιων πτυχών των βιβλίων της Ιστορίας, όπως θα υπέθετε κανείς, αλλά η γενική και συνολική αντικατάστασή τους από άλλα προσαρμο-σμένα στις γραμμές που έχουν ήδη διακηρύξει και αποκαλύψει οι άρχοντες της Ακελικής ηγεσίας. Τούτο εξάλλου επιβεβαιώνεται από την Έκθεση της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης («Μανιφέστο διαμορφωτικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, Σύνοψη της Φιλοσοφίας και των Προτάσεων. Λευκωσία, 31 Αυγούστου 2004»), που υιοθετήθηκε από την προηγούμενη Κυβέρνηση, στην οποία, ως γνωστό, ισχυρός συνέταιρος ήταν το ΑΚΕΛ, και στην οποία αναφέρεται ρητά ως ένα από τα βασικά μέτρα: «Συγκρότηση ομάδας επιστημόνων, αποτελούμενης από Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, για αναθεώρηση των βιβλίων της Ιστορίας» (σ. 16). Να πρόκειται άραγε για αποκύημα φαντασίας; Αυτά τα λέει, δηλαδή τα γράφει (scripta manent), χωρίς περιστροφές ο εξ Ουισκόνσιν των ΗΠΑ κ. Ανδρέας Καζαμίας στην έκθεσή του, αυτοχειροτονούμένος «σοφός», διεκδικώντας την θέση γκουρού σε θέματα Παιδείας του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Η αποστείρωση της αλήθειας

Η πιο πάνω πρόταση δεν είναι άσχετη προς τον κεντρικό στόχο όπως τον θέτει η Έκθεση (δηλ.ο κ. Καζαμίας) με την ακόλουθη θεμελιώδη στόχευση, στην οποία την πρώτη και ουσιώδη προτεραιότητα έχει η Ιστορία και η οποία διατυπώνεται με τα εξής πολυσήμαντα: «την απάλειψη των στενά εθνοκεντρικών και μονοπολιτισμικών και κατ’επέκταση εθνοδυϊστικών στοιχείων» (σ.4). Η στόχευση αυτή συνάπτεται με την σκοτεινή αρνητική εικόνα της Κυπριακής Εκπαίδευσης, και κατ” επέκταση της Κυπριακής κοινωνίας, με τους αρνητικούς χαρακτηρισμούς με τους οποίους τη φορτώνει, όπως την έχει σχηματίσει μέσα από τα σκούρα του γυαλιά από το γραφείο του εκεί στο μακρυνό Ουισκόνσιν, νομίζοντας έτσι ότι ικανοποιεί πλήρως τους εντολείς και εργοδότες του. «Το ιδεολογικοπολιτικό πλαίσιο της σύγχρονης Κυπριακής εκπαίδευσης» -σημειώνει στην Έκθεση του, σελ. 4- «παραμένει ελληνοκυπριακο-κεντρικό, στενά εθνοκεντρικό και πολιτιστικά μονολιθικό. Το σημερινό ιδεολογικό πλαίσιο αγνοεί την διαπολιτισμικότητα της κυπριακής κοινωνίας, καθώς και τον εξευρωπαϊσμό και την διεθνοποίηση της κυπριακής εκπαίδευσης». Βεβαίως για όλα αυτά ευθύνεται η εξάρτησή μας από την Ελλάδα. Γι’αυτό, ιδού η ρηζικέλευθος ρύθμιση, την οποία καλείται το Κυπριακό Υπουργείο να πραγματοποιήσει: «Σταδιακή μείωση της εξάρτησης της Κύπρου από την Ελλάδα» (σ. 10). Πράγμα το οποίο επιβεβαιώνει και ο κ. Υπουργός στην συνέντευξη του στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος» (18/5/2008) σε σχετική ερώτηση της δημοσιογράφου. (Είναι και αυτό αποκύημα φαντασίας;)

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι όσοι εκστρατεύουν σήμερα με τόσο μένος εναντίον της Κυπριακής Παιδείας, με πρώτο στόχο τα βιβλία της Ιστορίας, αποβλέπουν αποκλειστικά και μόνο σε μιαν εξ υπαρχής και εκ βάθρων νέα συγγραφή της Ιστορίας της Κύπρου εθνικά αποστειρωμένης, τέτοια που να μην ενοχλεί οποιουσδήποτε άχρωμους και ασπόνδυλους χαμαιλέοντες και να μην προκαλεί ερυθρά εξανθήματα ιλαράς η αναφορά σε ελληνικές ρίζες και ελληνικό πολιτιστικό παρελθόν του τόπου αυτού. Σε ποιον άραγε τύπο σύγχρονου νεο-Κύπριου πολίτη αποβλέπουν, προβάλλοντας ως ιδεώδες το «διεθνιστικό» μοντέλο εκπαιδευτικής πολιτικής, και φιλοδοξώντας να τον παράγουν, υπό την προστατευτική ομπρέλα των 40 χιλιάδων κατοχικού τουρκικού στρατού, οι όψιμοι «επαναστάτες» επαναπροσεγγιστές (μετά την κατάληψη, ασφαλώς, των θερινών ανακτόρων του Τσάρου). Ο απλός ανυποψίαστος πολίτης καλείται να αναζητήσει τον τύπον αυτόν στο βιβλίο του Πρέσβη κ. Χρήστου Ζαχαράκι «Άκρως απόρρητο. Ειδικού χειρισμού. Κατάθεση μνήμης και στοχασμών 1979-2004». Και συγκεκριμένα στη σελίδα 343 και θα τον έχει ζωντανό, απτά σκιτσαρισμένο μπροστά του.

 

Ο Ανδρέας Παστελλάς είναι φιλόλογος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>