Γράφει: , ,

«Η Ρωσία δεν πρέπει να νιώθει απειλή»

στους Γιώργο Κέντα και Κωνσταντίνο Αδαμίδη

Gregory Macris,

Πρώτος Γραμματέας της Αμερικανικής Πρεσβείας

 

Η στάση των ΗΠΑ στην πρόσφατη κρίση στον Καύκασο είχε εκληφθεί από την Ρωσία ως παρέμβαση στα της γειτονιάς της και, συνεπώς, ως απειλή για την ασφάλειά της. Ο Αμερικανός διπλωμάτης κ. Gregory Macris απαντά σε αυτό, αλλά και σε μια σειρά άλλων ερωτημάτων που αφορούν τις αμερικανορωσικές σχέσεις.

Θεωρείτε ότι η κρίση στη Γεωργία επηρεάζει τις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας;

Οι ΗΠΑ και η Ρωσία μπορούν να συνεργαστούν για μια σειρά από ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος. Αυτή τη στιγμή, όμως, χρειάζεται να αναλογιστούμε την στάση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και να σκεφτούμε τα περιθώρια συνεργασίας που μας απομένουν. Τόσο η Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ όσο και οι εταίροι μας στο ΝΑΤΟ έκαναν ξεκάθαρο στην Ρωσία ότι η επέμβαση στην Γεωργία θα επηρεάσει τις διμερείς μας σχέσεις. Ήδη η συνεργασία ανάμεσα στην Ρωσία και το ΝΑΤΟ έχει παγώσει. Η συμπεριφορά που είδαμε δεν αρμόζει σε κράτος που θέλει να είναι μέλος της κοινωνίας των δυτικών-δημοκρατικών κρατών. Αναμφίβολα, η Ρωσία έκανε χρήση στρατιωτικής βίας ενάντια σε ένα γειτονικό κράτος, το οποίο είναι κράτος κυρίαρχο και δημοκρατικό. Αυτού του είδους η συμπεριφορά δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Κάποιοι αναλυτές υποστήριξαν ότι η ρωσική επέμβαση στη Γεωργία ήταν ένα είδος αντίδρασης σε πολιτικές ενέργειες της «ΔΥΣΗΣ» (π.χ. αντιπυραυλική ασπίδα, διεύρυνση του ΝΑΤΟ, εξοπλιστική βοήθεια στη Γεωργία).

Φυσικά δεν θα μπορούσα να μιλήσω εκ μέρους της ρωσικής κυβέρνησης. Φαίνεται, όμως, ότι η Ρωσία προσπαθεί να χαράξει κάποιες «κόκκινες γραμμές», να προβάλει στην διεθνή κοινότητα ένα προφίλ μιας μεγάλης δύναμης που επιστρέφει στο προσκήνιο, όμως δεν νομίζω ότι μπορεί να υπάρξει κάποια σύνδεση ανάμεσα στην επέμβαση στην Γεωργία και σε άλλα ζητήματα. Για παράδειγμα, η πρόθεση των ΗΠΑ και των δυτικών συμμάχων τους να οικοδομήσουν μια αντιπυραυλική ασπίδα που να έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και που στο μέλλον, ίσως, να ωφελέσει την Ρωσία σε κάποιο βαθμό, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την απόφαση για χρήση στρατιωτικής βίας εναντίον ενός τρίτου κράτους.

Θεωρείτε ότι οι ανησυχίες και οι ενστάσεις που προβάλλει η Ρωσία για κάποιες πολιτικές των ΗΠΑ είναι λογικές;

Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ προσπάθησαν να είναι σε συνεχή συνεννόηση με την Ρωσία, ιδιαίτερα στο ζήτημα της αντιπυραυλικής ασπίδας. Όλες μας οι ενέργειες ήταν διαφανείς από την αρχή. Δεν κρύψαμε κάτι ούτε προσπαθήσαμε να προκαλέσουμε. Αντίθετα, είχαμε συχνές συναντήσεις με Ρώσους αξιωματούχους και τους έχουμε παράσχει όλες τις αναγκαίες πληροφορίες.

Πού βρίσκεται κατά την άποψή σας η κύρια διαφωνία ανάμεσα στις θέσεις των δύο χωρών όσον αφορά την αντιπυραυλική ασπίδα;

Η θέση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους είναι ξεκάθαρη: Χρειαζόμαστε μία αντιπυραυλική ασπίδα για να αμυνθούμε σε περίπτωση που ένα κράτος, όπως για παράδειγμα το Ιράν, αποκτήσει την δυνατότητα να εκτοξεύει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που είναι δυνατόν να απειλήσουν είτε τις ΗΠΑ, είτε τους συμμάχους μας στην Ευρώπη. Η ρωσική θέση, όπως την αντιλαμβάνομαι, είναι πως αυτή η ασπίδα δεν αποτελεί ένα πραγματικό αμυντικό μέσο που αποσκοπεί στην απόκρουση επιθέσεων από κράτη όπως το Ιράν, αλλά ένα μέσο που θα εξουδετερώσει την δυνατότητα της Ρωσίας να έχει την ευχέρεια πρώτου-αιφνιδιαστικού κτυπήματος και, ως αποτέλεσμα, οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν ένα ισχυρό στρατηγικό πλεονέκτημα. Θεωρούμε ότι αυτή η θέση είναι λανθασμένη. Η τοποθέτηση μερικών ραντάρ και μερικών μέσων αναχαίτισης πυραύλων δεν μπορούν να εξουδετερώσουν τις στρατηγικές δυνατότητες της Ρωσίας.

Αν θεωρήσουμε ότι η Ρωσία αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να χάσει τα στρατηγικά της πλεονεκτήματα τόσο εύκολα, τότε γιατί αντιδρά τόσο έντονα;

Δεν μπορώ να το γνωρίζω αυτό. Ο τρόπος με τον οποίο η Ρωσία αντιλαμβάνεται τα συμφέροντά της ίσως, να την οδηγεί σε μια έντονη αντίδραση. Ίσως επιδιώκει να στείλει κάποια μηνύματα σε κάποια κράτη, ίσως επιδιώκει να διαβεβαιώσει τους πολίτες της ότι θα αντιμετωπίσει με αποφασιστικότητα ζητήματα που άπτονται της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Ο καθένας μπορεί να κάνει τις εκτιμήσεις του.

Αν οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι η αντιπυραυλική ασπίδα μπορεί να είναι επωφελής και για την Ρωσία, τότε γιατί δεν προσπαθείτε να πείσετε την ρωσική κυβέρνηση να συνεργαστεί μαζί σας;

Οι ΗΠΑ έχουν προτείνει στο παρελθόν ένα πλαίσιο συνεργασίας για την οικοδόμηση αυτού του συστήματος. Η Ρωσία είχε τις δικές της θέσεις και έτσι δεν κατέστη ποτέ δυνατή μια τέτοια συνεργασία.

Κάποιοι αναλυτές υποστήριξαν ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχουν κάποια κοινά συμφέροντα (π.χ. τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και της Β. Κορέας, την ενεργειακή ασφάλεια, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας) και αντί να γίνεται προσπάθεια εμπέδωσης ενός πλαισίου συνεργασίας, γίνονται ενέργειες που οδηγούν σταδιακά σε μια έντονη αντιπαράθεση.

Αν κρίνετε από την αντίδρασή μας στο ζήτημα της Γεωργίας, οι ΗΠΑ δεν πήραν δραστικά μέτρα, όπως για παράδειγμα την εκδίωξη της Ρωσίας από διεθνή φόρα ή συνεργασίες. Προσπαθούμε να βρούμε εποικοδομητικούς τρόπους για να στείλουμε κάποια μηνύματα στην Ρωσία, χωρίς να καταφεύγουμε σε δραστικά μέτρα που πιθανόν να οδηγήσουν σε σύγκρουση. Αυτή η αντίδραση των ΗΠΑ δείχνει ότι δεν θέλουμε να κλείσουμε τους διαύλους επικοινωνίας με την Ρωσία. Αντίθετα, θέλουμε να συνεχίσουμε την συνεργασία στο πλαίσιο, όμως, κάποιων αρχών.

Θεωρείτε ότι η ρωσική επέμβαση στην Γεωργία στηρίχθηκε στο πλαίσιο της νομιμότητας;

Υπήρχαν προκλήσεις και από τις δύο πλευρές. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πώς ακριβώς ξεκίνησε αυτή η κρίση. Αυτό που παρατηρήσαμε, όμως, είναι ότι η Ρωσία έκανε υπερβολική και αχρείαστη χρήση βίας εναντίον ενός ανεξάρτητου κράτους, βία η οποία δεν περιορίστηκε μόνο στην περιοχή της Ν. Οσετίας, αλλά επεκτάθηκε σε ολόκληρη την επικράτεια της χώρας.

Η Ν. Οσετία και η Αμπχαζία έχουν ανακηρύξει μονομερώς ανεξαρτησία. Θεωρείτε ότι υπάρχει δυνατότητα επαναφοράς του status quo ante;

Πολλά θα εξαρτηθούν από την στάση που θα τηρήσουν τα δυτικά κράτη και οι ΗΠΑ. Αν η πίεση συνεχιστεί τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από την ΕΕ, αν επιδειχθεί αποφασιστικότητα από όλους, ίσως η Ρωσία να συνειδητοποιήσει ότι η απόφασή της να προχωρήσει στην αναγνώριση της μονομερούς ενέργειας αυτών των δύο περιοχών ήταν λανθασμένη. Είναι δύσκολο να προβλέψει κάποιος το μέλλον αυτών των περιοχών και, σίγουρα, θα περάσει κάποιο διάστημα για να είμαστε σε θέση να μιλήσουμε για αυτό. Η δική μας θέση, όμως, παραμένει σταθερή.

Έχουν ακουστεί και γραφτεί διάφορες απόψεις για ένα πιθανό συσχετισμό ανάμεσα στην τρέχουσα κατάσταση στον Καύκασο και το κυπριακό. Ποια είναι η δική σας θέση;

Σίγουρα, όπως και στην περίπτωση του Κοσόβου, δεν θα μπορούσε να γίνει οποιαδήποτε σύνδεση της κατάστασης στον Καύκασο με το κυπριακό. Πρέπει, όμως, να σημειώσουμε ότι η κυπριακή κυβέρνηση δεν φαίνεται να έχει καταδικάσει ξεκάθαρα την ρωσική επέμβαση στην Γεωργία. Υπήρξαν κάποιες δηλώσεις για την προστασία των συνόρων και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, αλλά καμία ξεκάθαρη δήλωση καταδίκης της επέμβασης.

One Comment

  1. Pingback

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>