Γράφει:

Βαθύ ρήγμα στο κεφάλαιο Ασφάλεια

του Φοίβου Κλόκκαρη

 

Γενικά

Τα κράτη στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας έχουν υιοθετήσει θεσμικό σύστημα που καλύπτει όλο το φάσμα της σχεδίασης και υλοποίησης της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας. Αυτό περιλαμβάνει όργανα, όπως το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής (ΚΥΣΕΑ) στην Ελλάδα (προΐσταται ο πρωθυπουργός) ή το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (ΣΕΑ) στην Τουρκία (προΐσταται ο Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας). Τα εν λόγω όργανα καθορίζουν και εφαρμόζουν την Πολιτική Εθνικής Ασφάλειας που συντάσσεται σε θεσμικό κείμενο και αναπροσαρμόζεται σε τακτική βάση. Το ΣΕΑ της Τουρκίας καθόρισε για το Αιγαίο casus belli, αν η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά ύδατά της σε 12 ναυτικά μίλια (ν.μ.) και για την Κύπρο διατήρηση επεμβατικών δικαιωμάτων και στρατευμάτων για την ασφάλεια της Τουρκίας. Στην Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ), αρμοδιότητα για τέτοιας φύσεως θέματα έχει το Υπουργικό Συμβούλιο κατόπιν εισηγήσεως του Υπουργείου Άμυνας.

Η πολιτική εθνικής ασφάλειας και ειδικότερα η αμυντική στρατηγική ή πολιτική είναι το αρχιτεκτο-νικό σχέδιο βάσει του οποίου κτίζεται η άμυνα. Λαμβάνει υπόψη της τα εθνικά συμφέροντα και προσδιορίζει με βάση κυρίως την εκτίμηση των απειλών και την αξιολόγηση της στρατιωτικής κατάστασης, τους στόχους της αμυντικής στρατηγικής. Οι στόχοι της αμυντικής στρατηγικής αποτελούν τον φάρο που καθοδηγεί την δομή των δυνάμεων και τους προϋπολογισμούς άμυνας. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει αμυντική ικανότητα του κράτους να αντιμετωπίζει με επάρκεια τις απειλές κατά της ασφάλειάς του, να προστατεύει τα εθνικά του συμφέροντα και να ασκεί κυριαρχία στην επικράτειά του.

Το κεφάλαιο «Ασφάλεια» στις συνομιλίες για λύση του Κυπριακού

Αντιμετωπίζονται σοβαρά προβλήματα για τους παρακάτω λόγους:

Η Τουρκία εμμένει στην διατήρηση των συνθηκών εγγυήσεως και συμμαχίας του 1960 (επεμβατικά δικαιώματα, διατήρηση στρατευμάτων στην Κύπρο) που εξυπηρετούν τον στρατηγικό στόχο της για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου για λόγους που σχετίζονται με την ασφάλειά της και τον πρωταγωνιστικό ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι Τ/Κ συνομιλητές που τελούν υπό τον πλήρη έλεγχο της Τουρκίας (στρατιωτική, πολιτική, οικονομική εξάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία, πλειοψηφία εποίκων) υποστηρίζουν θέσεις που εξυπηρετούν τα εθνικά συμφέροντα της Τουρκίας σε βάρος εκείνων της Κύπρου. Παραδείγματα από το σχέδιο Ανάν είναι οι θέσεις τους στις συνομιλίες που ήσαν αντίθετες προς τις δικές μας και προς τα συμφέροντα της Κύπρου ως σύνολο:

- Διατήρηση επεμβατικών δικαιωμάτων και στρατευμάτων των εγγυητριών Δυνάμεων (περιορίζει την ανεξαρτησία και κυριαρχία της Κύπρου).

- Εμμονή στην συμπερίληψη διμερών συμφωνιών του ψευδοκράτους με την Τουρκία για την έρευνα-διάσωση και ασφάλεια ακτών που παρείχαν το δικαίωμα αεροναυτικής παρουσίας της Τουρκίας στον χώρο της Κύπρου, χωρίς την έγκριση του Κοινού Κράτους (επέκταση κυριαρχικών δικαιω-μάτων τους Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου).

- Μη αποδοχή συμπερίληψης στο σχέδιο διατάξεων που εξυπηρετούσαν εθνικά συμφέροντα της Κύπρου (Ε/Κ και Τ/Κ), όπως:

Της συμφωνίας αποκλειστικής οικονομικής ζώνης Κύπρου-Αιγύπτου.

Της νομοθεσίας της ΚΔ για τις θαλάσσιες ζώνες και υφαλοκρηπίδα.

Της συνθήκης του Μοντρέ για την ναυσιπλοΐα.

Ενός Κέντρου Έρευνας και Διάσωσης (απαιτούσαν δύο).

Της ταύτισης του εναέριου με τον θαλάσσιο χώρο για την έρευνα-διάσωση (απαιτούσαν ο θαλάσσιος χώρος να περιορίζεται εντός του μικρού χώρου των χωρικών υδάτων).

Συμπεράσματα

Το σοβαρό πρόβλημα, σε ό,τι αφορά στην ασφάλεια, που αντιμετωπίζεται στις συνομιλίες για λύση ομόσπονδου κράτους στην Κύπρο, είναι ότι οι Τ/Κ έχουν διαφορετική αντίληψη (ταυτίζονται οι απόψεις τους με εκείνες της Τουρκίας) για τα εθνικά συμφέροντα της Κύπρου και τις απειλές κατά της ασφάλειάς της, από ότι η δική μας πλευρά. Αυτό αποτελεί σοβαρό πρόβλημα που δυσχεραίνει τον καθορισμό της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας του ομόσπονδου κράτους που θα πρέπει να έχει μία κυριαρχία και μία Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας (στο σχέδιο Ανάν “Defence Policy”).

Ο καθορισμός της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας προϋποθέτει συμφωνία των Ε/Κ και Τ/Κ σε δύο βασικούς παράγοντες: 1) Ποια είναι τα εθνικά συμφέροντα της Κύπρου και οι απειλές κατά της ασφάλειάς της μετά την λύση; 2) Με ποιο τρόπο θα προστατεύονται τα εθνικά συμφέροντα της Κύπρου και θα αντιμετωπίζονται οι απειλές κατά της ασφάλειάς της; Με διάθεση ιδίων Ενόπλων Δυνάμεων (μικτών); Άλλες χώρες ή οργανισμοί να μας προσφέρουν ασφάλεια; Με συμμαχίες; Με συμμετοχή σε οργανισμούς συλλογικής ασφάλειας; Με συνδυασμό των εν λόγω επιλογών;

Η σύγκλιση των Ε/Κ και Τ/Κ στους όρους «Εθνικά Συμφέροντα» και «απειλές» (στις οποίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν και οι ασύμμετρες) προσκρούει στο γεγονός ότι οι Τ/Κ είναι δέσμιοι των επιταγών της Άγκυρας που ενδιαφέρεται για τα δικά της εθνικά συμφέροντα σε βάρος εκείνων της Κύπρου. Η στάση της Τ/Κ πλευράς είναι συνέπεια της δραματικής δημογραφικής αλλοίωσης που η Τουρκία επέβαλε παράνομα μετά την εισβολή και η συνεχιζόμενη για 34 χρόνια στρατιωτική κατοχή εδάφους, ενός ανεξάρτητου κράτους μέλους της ΕΕ. Δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν εποικοδομητικές συνομιλίες για λύση δίκαιη και βιώσιμη με εποικισμό και κατοχή, που εγκλωβίζουν τους Τ/Κ στην στρατηγική των επεκτατικών βλέψεων της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου.

Ο Φοίβος Κλόκκαρης είναι Αντιστράτηγος ε.α., πρώην Υπουργός Άμυνας και Υπαρχηγός της Εθνικής Φρουράς

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>