Γράφει:

Κριτικές με ΑΠΟΨΗ: Εθνικό Θέατρο (Λονδίνο) Οιδίποδας

της Κατερίνας Γκότση

 

Η φετινή παράσταση του Οιδίποδα από το Εθνικό Θέατρο του Λονδίνου τράβηξε τα φώτα της δημοσιότητας αρκετό καιρό προτού ανέβει, λόγω του ηχηρού ονόματος του Ρέιφ Φάινς (Ralph Fiennes) στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Μπορεί αυτό να ήταν αρκετό για να προσελκύσει εξαρχής μεγάλο μέρος του κοινού, οι ιδιαίτερα ευνοϊκές-τουλάχιστον στην πλειοψηφία τους-κριτικές του Βρετανικού τύπου, όμως, που ακολούθησαν έκαναν όλα τα εισιτήρια να εξαντληθούν σύντομα.

Ο έμπειρος Τζόναθαν Κεντ (Jonathan Kent) σκηνοθετεί μια παράσταση με σύγχρονα κουστούμια σε ένα εντυ-πωσιακό, αν και ιδιαίτερα λιτό, σκηνικό. Το κεντρικό, στρογγυλό τμήμα της σκηνής δεν είναι επίπεδο, αλλά ελαφρά θολωτό και κατά την διάρκεια του έργου κινείται δεξιόστροφα. Η κίνηση αυτή είναι τόσο ανεπαίσθητη που δύσκολα θα γινόταν αντιληπτή αν δεν υπήρχε η τεράστια δίφυλλη μπρούτζινη πόρτα στο βάθος που σταδιακά αλλάζει θέση. Παράλληλα με την σκηνή όμως κινείται και η μοίρα: Από την βασιλικών διαστάσεων πόρτα βγαίνει στην σκηνή ο Οιδίποδας στην αρχή του έργου με το ατσαλάκωτο κουστούμι του και την αυτοπεποίθηση ενός αξιοσέβαστου, επιτυχημένου και αυτοδημιούργητου άντρα και από αυτήν θα βγει στο τέλος τυφλωμένος, καταματωμένος, αποδιωγμένος και μόνος. Σαν σύζυγος φιλάει στην αρχή την Ιοκάστη στο στόμα, σαν γιος αργότερα κρύβεται στην αγκαλιά της, σαν παιδί κλαίει στην αγκαλιά του Τειρεσία και ξαπλώνει στο πάτωμα σε εμβρυακή στάση. Σταθερός σε όλη την διάρκεια του έργου μένει μόνο ο πάγκος στα αριστερά της σκηνής, όπου στο μεγαλύτερο μέρος του έργου κάθεται ο Χορός.

Σε αυτό τον πάγκο επίσης κάθεται με νεανική ανεμελιά και ανάλαφρη διάθεση, παρά τα χρόνια της, η εξαιρετική Κλερ Χίγκινς (Clare Higgins) ως Ιοκάστη, σε μια από τις κορυφαίες στιγμές της παράστασης. Προτού ο Οιδίποδας λύσει το γρίφο της καταγωγής του, η Ιοκάστη συνθέτει όλα τα κομμάτια του παζλ και συνειδητοποιεί την διπλή ιδιότητα του ως συζύγου της αλλά και γιου της. Το χαμόγελο της αισιοδοξίας ξαφνικά παγώνει, το πρόσωπό της σκοτεινιάζει, το χέρι της τρέμει. Χωρίς καμία επιτήδευση ή δόση υπερβολής η Χίγκινς αποδίδει με τον πλέον δραματικό τρόπο το πέρασμα από την άγνοια στη γνώση, ύστερα από το οποίο τίποτα πια δεν θα είναι το ίδιο. Από τις πολύ ενδιαφέρουσες ερμηνείες επίσης αυτή του βοσκού (Alfred Burke), αλλά και του Τειρεσία (Alan Howard) ο οποίος σημειωτέον είχε υποδυθεί τον Οιδίποδα το 1996 στο ίδιο θέατρο, υπο τη σκηνική καθοδήγηση του Πήτερ Χωλ (Peter Hall).

Επιτυχημένη και αποτελεσματική είναι τέλος και η απόδοση των χορικών, που συνήθως αποτελούν ένα από τα προβληματικότερα σημεία του αρχαίου δράματος για τον σύγχρονο σκηνοθέτη. Ο Κεντ χρησιμοποιεί δεκατετραμελή Χορό που συνδυάζει το τραγούδι-βασικό συστατικό των χορικών στην τραγωδία-με την πρόζα, με την οποία είναι πιο εξοικειωμένος ο σύγχρονος θεατής. Άλλωστε, αυτή η παράσταση επιχειρεί να γεννήσει δυνατά συναισθήματα, όπως και η πρώτη παράσταση του Σοφοκλή, χωρίς όμως να είναι αρχαιοπρεπής καθώς μία αντίστοιχη τραγωδία θα μπορούσε να εκτυλίσσεται και στις μέρες μας. Γίνεται μάλιστα ακόμη πιο επίκαιρη εν μέσω παγκόσμιας κρίσης (συχνά οι κριτικοί παραλληλίζουν την εμφάνιση του Χορού με ομάδα τραπεζιτών ή χρηματιστών που αναζητά έξοδο από την κρίση), μόνο που μέχρι τώρα δεν έχουμε δει κανέναν σύγχρονο άρχοντα να φτάνει στα άκρα προκειμένου να βρει την βαθύτερη αιτία του προβλήματος που μαστίζει τον τόπο του πολλώ δε μάλλον να αυτοτυφλωθεί και να εξοριστεί αν, ψάχνοντας για τον φταίχτη, ανακαλύψει μόνο τον εαυτό του.

Η Κατερίνα Γκότση είναι θεατρολόγος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>