Γράφει:

7ο Παγκόσμιο Συνέδριο για την ελληνική γλώσσα

της Σοφίας Πατσέλλη

 

Είναι προφανές ότι το μέλλον της Ενωμένης Ευρώπης πρέπει να αναζητηθεί στην πολυπολιτισμικότητα και, κατ” επέκταση, στην πολυγλωσσία. Έχουν μάλιστα υπογραφεί δεσμευτικά κείμενα όπως “Ο ευρωπαϊκός χάρτης περιφερειακών ή μειονοτικών γλωσσών” και “Η σύμβαση-πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων”, που σκοπό έχουν να προστατέψουν τους μειονοτικούς λαούς και τις γλώσσες τους. Ωστόσο, το πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσεται και ο λόγος υπέρ της ευρωπαϊκής πολυγλωσσίας είναι η παγκοσμιοποιημένη ελεύθερη αγορά και ο ελεύθερος ανταγωνισμός, πράγμα που καθιστά αναπόφευκτη την επικράτηση του ισχυρού. Οι “ισχυρότερες” γλώσσες θα υπερισχύσουν, ενώ οι “ασθενέστερες” θα περιοριστούν σ” ένα αξιοπρεπές περιθώριο που ονομάζεται “σεβασμός στην πολιτισμική ιδιαιτερότητα”, σύμφωνα με την καίρια παρατήρηση του καθηγητή Α. Φ. Χριστίδη.

Ανάμεσα στις προσπάθειες για την διατήρηση και την διάδοση των “ασθενών” γλωσσών εντάσσεται και το 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο για την διάδοση της ελληνικής γλώσσας, με θέμα: «Η διδασκαλία των νέων ελληνικών στον κόσμο. Σχολεία, Μέθοδοι, Βιβλία, Εξετάσεις» που διοργάνωσε ο Οργανισμός για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας (ΟΔΕΓ), υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, στο Μεσολόγγι, 18-20 Σεπτεμβρίου 2008. Συγκίνηση προκάλεσε η παρουσία και η συμμετοχή στο συνέδριο καθηγητών, όπως της κ. Σ. Πορομάνσκα, τακτικής καθηγήτριας στο νέο Βουλγαρικό Πανεπιστήμιο, του κ. Μπαλαμπάνωφ, Πρύτανη του Κρατικού Πανεπιστημίου Ανθρωπιστικών Σπουδών Μαριούπολης και Επίτιμου Προξένου της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Μαριούπολη και του κ. Π. Κοντού, Γενικού Γραμματέα του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι τιμήθηκαν για την προσφορά τους στην ελληνική γλώσσα.

Στο Συνεδριακό Κέντρο της Νομαρχίας της Αιτωλοακαρνανίας, με την συμμετοχή εβδομήντα ομιλητών, λειτουργών της Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης από είκοσι χώρες του κόσμου, συζητήθηκαν θέματα που σχετίζονται με τις συνθήκες και τους τρόπους διάδοσης της ελληνικής γλώσσας, καθώς και την διδασκαλία της σε αλλογενείς και ομογενείς, γνώστες ή μη της αρχαίας ελληνικής, ενήλικες και παιδιά. Προκαλεί πραγματικά έκπληξη ότι η ελληνική γλώσσα διδάσκεται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης σχεδόν σε όλο τον κόσμο: σε Γερμανία, Κροατία, Ουκρανία, Τσεχία, Ρωσία, Βραζιλία, Αυστραλία, Ισπανία, Βουλγαρία, Τουρκία, Ρουμανία, Ταϋλάνδη, Λιβύη. Τί να είναι αυτό που καθιστά την ελληνική γλώσσα άξια διδασκαλίας σε όλες αυτές τις χώρες; Και πού να έγκειται το τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για την εκμάθηση και την μελέτη της; Ως ομιλητές της ελληνικής γλώσσας νιώθουμε ότι “η Γλώσσα είναι η έκφρασή μας, η πραγματικότητά μας, είναι η ιστορία μας, η ζωή μας με κάποιο τρόπο, είναι η νοοτροπία μας, είναι η ταυτότητά μας”, σύμφωνα με την επισήμανση του καθηγητή κ. Γεωργίου Μπαμπινιώτη. Τι είναι όμως αυτό που ωθεί τους αλλόγλωσσους να διδάσκονται, να μελετούν και να ασχολούνται με την γλώσσα μιας τόσο μικρής και ανίσχυρης οικονομικά χώρας;

Δεν θεωρείται βασικό προνόμιο στο βιογραφικό των νέων που ετοιμάζουν την επαγγελματική τους σταδιοδρομία, όμως η εκμάθησή της μπορεί να συμβάλει στην διαμόρφωση ενός ορθολογικού, κριτικού και ταυτόχρονα ελεύθερου τρόπου σκέψης. Δεν μιλιέται σε πολλές χώρες, όμως τα ίχνη της είναι παρόντα σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Ρίζες της ελληνικής είναι οι βάσεις αναρίθμητων επιστημονικών, ιατρικών και τεχνολογικών ορολογιών. Δεν αντιπροσωπεύει μόνο τον ελληνικό πολιτισμό, αλλά συνιστά την βάση για την εννοιολογική έκφραση όλου του δυτικού πολιτισμού. Δεν θέλουμε να ισχυριστούμε βέβαια ότι η ελληνική γλώσσα είναι η περιούσια γλώσσα του κόσμου, υπήρξε όμως το μέσον έκφρασης του ανθρώπινου πνεύματος στις πιο μεγάλες του στιγμές.

Το εγκώμιο της ελληνικής δεν είναι ο σκοπός του παρόντος άρθρου. Εναύσματα μόνο για στοχασμό δίνουμε και επικεντρωνόμαστε αμέσως στο συνέδριο που έγινε γι” αυτήν.

Τα θέματα των ανακοινώσεων ήταν:

α. Προγράμματα διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας κατά χώρες και πανεπιστήμια.

β. Ελληνόγλωσση εκπαίδευση σε ομογενείς και σε ελληνόφωνες μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

γ. Εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιείται για την διδασκαλία της γλώσσας.

δ. Μεθοδολογία και προβλήματα που ανακύπτουν κατά την διδασκαλία.

ε. Διδασκαλία της νέας ελληνικής σε γνώστες της αρχαίας ελληνικής.

Στ. Πιστοποίηση Ελληνομάθειας.

Ιδιαίτερα κατατοπιστικές ήταν οι ανακοινώσεις που αφορούσαν στην Κορέα και στην Ταϋλάνδη. Οι καθηγητές της Ελληνικής Γλώσσας Jaewon Aggelos και Korntaptim Usa, στα Πανεπιστημία HUFS της Σεούλ στην Κορέα και Ramkhamhaeng στην Ταϋλάνδη μίλησαν για τα Πανεπιστήμιά τους και την διδασκαλία της γλώσσας μας σε αυτά, προκαλώντας την συγκίνηση και τον θαυμασμό όλων των συνέδρων. Εντύπωση προκάλεσε και η ανακοίνωση του Αργύρη Ήργη, ο οποίος μίλησε για τα δεδομένα της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στη Λιβύη και τις προοπτικές ενίσχυσης του ενδιαφέροντος των Λιβύων. Παρόλο που η πολιτική του ελληνικού κράτους για την υποστήριξη της διάδοσης της ελληνικής γλώσσας είναι σχεδόν ανύπαρκτη και μολονότι καμιά κεντρική οργάνωση δεν υπάρχει, η δύναμη και η αξία της γλώσσας μας και οι μόχθοι των λειτουργών της μπορούν να την φέρουν σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Κάποιες εισηγήσεις που αφορούσαν στην μεθοδολογία διδασκαλίας και στο εκπαιδευτικό υλικό για την διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας προκάλεσαν αντιδράσεις και ακούστηκαν απόψεις αντίθετες και αποκλίνουσες. Οι τόνοι οξύνθηκαν και πήραν τη μορφή συγκρούσεων. Ωστόσο οι διαφορετικές απόψεις, όπως και να διατυπώνονται, διευρύνουν την οπτική και ενισχύουν οπωσδήποτε την ανάπτυξη της επιστήμης.

Φτάνοντας στα συμπεράσματα του συνεδρίου, σημειώνουμε ότι έγινε πλήρης χαρτογράφηση των προγραμμάτων διδασκαλίας της ελληνικής σε όλο τον κόσμο. Παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι τρόποι διδασκαλίας, το εκπαιδευτικό υλικό και έγιναν προτάσεις για διαφορετικές μεθοδολογίες (παραδοσιακή, επικοινωνιακή). Αναφέρθηκαν διάφορες περιοχές άντλησης εκπαιδευτικού υλικού και επισημάνθηκε η αξία του οπτικοακουστικού υλικού, όπως τα τραγούδια και τα βίντεο. Δόθηκαν παραδείγματα αξιοποίησης των ιδιαιτεροτήτων της γλώσσας μας κατά την διδασκαλία. Δίνουμε ενδεικτικά το παράδειγμα των θηλυκών επαγγελματικών ονομάτων με τις συνυποδηλώσεις που εμπεριέχονται στην χρήση των διαφόρων καταλήξεων (δικηγόρος και δικηγορίνα, γιατρός και γιατρέσα). Έγιναν προτάσεις για οικονομική, πρακτική και ηθική ενίσχυση των προγραμμάτων διδασκαλίας, με οργάνωση σεμιναρίων επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, πραγματοποίηση εκδηλώσεων και εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών. Ας ελπίζουμε ότι θα αποδειχθεί γόνιμη και αξιοποιήσιμη από τους αρμόδιους η επαφή, η επικοινωνία και η ανταλλαγή απόψεων όλων όσοι έχουν ταχθεί στην υπηρέτηση της γλώσσας μας.

Γιατί γι” αυτήν αξίζει να παλέψουμε, όπως καλά το νιώθει και ο ποιητής μας, Οδ. Ελύτης: «Την γλώσσα μού έδωσαν ελληνική. Το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου…Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου…Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου με τα πρώτα Δόξα Σοι… Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου με τα πρώτα λόγια του Ύμνου».

 

Η Σοφία Πατσέλλη είναι φιλόλογος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>