Γράφει:

Η οικοδόμηση και το ξήλωμα της αμυντικής θωράκισης

του Λάζαρου Μαύρου

 

Mετά από την στρατιωτική ήττα, την εθνική ατίμωση και την καταστροφή που προκάλεσε το 1974 το δίδυμο κακούργημα του προδοτικού πραξικοπήματος της ανθελληνικής Χούντας των Αθηνών και της στρατιωτικής εισβολής-κατοχής της επεκτατικής Τουρκίας, όταν αποφασίστηκε ότι με ειρηνικά μέσα θα διεξαγόταν ο αγώνας της Κύπρου, ΔΕΝ ήσαν όλοι σύμφωνοι, σε Αθήνα και Λευκωσία ΟΥΤΕ και γνοιάστηκαν ότι:

Θα έπρεπε, παράλληλα, να ενισχυθεί με κάθε τρόπο η αμυντική θωράκιση των ελεύθερων περιοχών της Κύπρου,

-ΩΣΤΕ να μην είναι η Κυπριακή Δημοκρατία στο έλεος της στρατιωτικής ισχύος της Τουρκίας.

-ΟΥΤΕ και η πολιτική της Λευκωσίας έρμαιο και υπάκουο υποζύγιο της πολεμικής απειλής των κατακτητών.

Είχαν το 1977 την ψευδαίσθηση ότι, αποδεχόμενοι την τουρκική απαίτηση για διζωνική, δικοινοτική, ομοσπονδία, σε πολύ σύντομο διάστημα θα συμφωνείτο η διευθέτηση του Κυπριακού και ότι οι περισσότεροι βιαίως εκτοπισθέντες Έλληνες Κύπριοι θα εγκατέλειπαν τα αντίσκηνα των προσφυγικών καταυλισμών για να επιστρέψουν στα σπίτια και στις περιουσίες τους στις περιοχές από τις οποίες τους έδιωξε ο Αττίλας. Η κατάρρευση των ελπίδων, μαζί και η συνειδητοποίηση της απάτης με την οποία οι Αμερικανοί, διά του Κλαρκ Κλίφορντ παρέσυραν τη Λευκωσία στην αποδοχή της διζωνικής, οδήγησαν, 20η Ιουλίου του 1977, τον πρόεδρο Μακάριο στην εξαγγελία του Μακρο-χρόνιου Αγώνα. Από τα αντίσκηνα των καταυλισμών οι πρόσφυγες οδηγήθηκαν στους προσφυγικούς συνοικισμούς της «άνετης προσωρινότητας».

Όμως ούτε και τότε αποφασίστηκε η όρθωση της Αμυντικής Θωράκισης παράλληλα με την οικοδόμηση των συνοικισμών. Η «γραμμή» Λυσσαρίδη «Κάθε σπίτι και κάστρο, κάθε πατριώτης και στρατιώτης», χλευάστηκε, απαξιώθηκε, διαπομπεύθηκε. Πέρασαν και χάθηκαν και άλλα χρόνια μέχρι να γίνει κατανοητή και ν” αρχίσει να υιοθετείται η αντίληψη ότι:

Η ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης

Η διεξαγωγή, με ειρηνικά μέσα, του μακροχρόνιου αγώνα διεθνοποίησης, διπλωματίας και συνομιλιών, θα έπρεπε τουλάχιστον να στηρίζεται σε μια Αμυντική Θωράκιση ελληνική (ελλαδική και κυπριακή) στρατιωτική ισχύ στην Κύπρο και ΓΙΑ την Κύπρο ικανή να εξασφαλίζει:

(α) Αποτροπή του εχθρού από το να ασκήσει πολεμική βία, ή να απειλεί με χρήση πολεμικής βίας σε βάρος των ελεύθερων περιοχών, προκειμένου να πειθαναγκάσει την Λευκωσία και την Αθήνα να υποταχθούν στη βούληση της Άγκυρας. Αποτροπή ικανή να πείθει την Τουρκία ότι, όχι μόνο δεν θα “ναι «περίπατος» ένας νέος Αττίλας, αλλά θα κινδυνεύει να υποστεί κόστος μεγαλύτερο από τα οφέλη που η ίδια προσδοκεί, αν τυχόν «ρισκάρει» πολεμικές ενέργειες σε βάρος της Κύπρου.

(β) Χειροπιαστό αίσθημα ένοπλης ασφάλειας του λαού στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου, απέναντι στην διαρκώς παρούσα απειλή που συνιστούν τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής και η επιθετική πολιτική της επεκτατικής Τουρκίας, ώστε ν” αντέξει ο λαός στον μακροχρόνιο αγώνα της, με ειρηνικά μέσα, διεθνοποίησης, διπλωματίας και συνομιλιών.

(γ) Στρατηγική παρουσία της Ελλάδας και της Κύπρου, στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, ικανή να καθιστά και την Αθήνα και τη Λευκωσία, στοιχειωδώς αξιόπιστους συνομιλητές, απα-ραίτητους συμβαλλόμενους και υπολογίσιμους ενδιαφερόμενους, για όσες μεγάλες δυνάμεις, άλλα γειτονικά κράτη, διεθνείς συμμαχίες και οργανισμούς, προωθούν τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή.

Όλα αυτά, όμως, τα απλά, στοιχειώδη και αυτονόητα, πέρα από τις κατά καιρούς κενές περιεχομένου μεγαλοστομίες των πολιτικών ηγεσιών, συνθλίβονταν:

-στην ανυπαρξία έμπρακτης μεταποίησης των λόγων σε έργα,

-στην αναποφασιστικότητα και τη δειλία Αθηνών και Λευκωσίας και

-στις ψευδαισθήσεις και αυταπάτες γύρω από τις περιλάλητες διαδικασίες των «διακοινοτικών συνομιλιών προς εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτής λύσης». Μέσα στις οποίες παγιδεύτηκε και εθελο-αιχμαλωτίστηκε η πολιτική ηγεσία Κύπρου και Ελλάδος, υπονομεύοντας ακόμα και τους στόχους του ειρηνικού αγώνα διεθνοποίησης και διπλωματίας.

Στην πραγματικότητα ο χειρισμός του Αμυντικού Προβλήματος της Κύπρου, για μία και πλέον δεκαετία από την τουρκική εισβολή του 1974, υπήρξε, με τις επιεικέστερες εκτιμήσεις, αξιο-θρήνητος. Αρκεί απλώς να υπομνησθεί ότι τα πρώτα ελάχιστα ερπυστριοφόρα άρματα μάχης, τα γαλλικά ΑΜΧ-30Β2 και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού «Λεωνίδας», τ” απέκτησαν οι ένοπλες δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας το φθινόπωρο του… 1987. Δεκατρία χρόνια μετά την τουρκική εισβολή! Η διάσταση του χρόνου σε άλλες εποχές παρήγαγε διαφορετικά αποτελέσματα: Δεκαπέντε χρόνια μετά την ήττα στον «ατυχή» ελλαδο-τουρκικό πόλεμο του 1897, η Ελλάς του Ελευθερίου Βενιζέλου ήταν στρατιωτικά πανέτοιμη τον Οκτώβριο του 1912 να εξορμήσει στους Βαλκανικούς απελευθερωτικούς πολέμους που υπερδι-πλασίασαν τα εδάφη της. Και, δεκαοκτώ χρόνια μετά την ανεπούλωτη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, η Ελλάς του Ιωάννη Μεταξά ήταν έτοιμη το 1940 να συντρίψει στην Ήπειρο την εισβολή των Ιταλικών φασιστικών δυνάμεων. Κλείνει η παρένθεση.

Ουσιώδης καμπή στην ιστορία του ζωτικότατου ζητήματος της άμυνας των ελεύθερων περιοχών της Κύπρου μετά το 1974 και της πολιτικής των Αθηνών απέναντι στην τουρκική απειλή, υπήρξε, για πρώτη φορά μετά την τουρκική εισβολή, η διακήρυξη του CASUS BELLI, εναντίον της Τουρκίας, από τον πρωθυπουργό της Ελλάδας Ανδρέα Παπανδρέου το 1987. Ότι, δηλαδή, οποιαδήποτε νέα τουρκική στρατιωτική επιχείρηση της Τουρκίας στην Κύπρο, θ” αποτελούσε ΑΙΤΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ Ελλάδας-Τουρκίας. Στο ελλαδικό κοινοβούλιο ο Ανδρέας Παπανδρέου εξήγησε επίσης ότι η απόφαση για το Casus Belli λήφθηκε διότι «εάν χαθεί η Κύπρος, τελικά θα χαθεί και η Ελλάδα» (23.1.1987).

Η οικοδόμηση του ΔΕΑΧ

Το επόμενο αναγκαίο βήμα, χρειάστηκε, άλλα… έξι χρόνια να τεχθεί. Και πάλι από τον πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου: Το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας Κύπρου, τον Νοέμβριο του 1993 στην εν Αθήναις συνάντησή του με τον Κύπριο Πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη. Ο Παπανδρέου είχε ήδη στο ενεργητικό του την επίδειξη ετοιμότητας και αποφασιστικότητας πολέμου στην «κρίση του Μαρτίου 1987» που δημιούργησε ο επεκτατισμός της Τουρκίας στο Αιγαίο, όταν η έξοδος ετοιμοπόλεμου του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, εξανάγκασε την Άγκυρα (του Οζάλ) σε οπισθοχώρηση.

Στην διάρκεια της εξαετίας, από το Casus Belli ως το Δόγμα του ΕΑΧ, δηλαδή από το τέλος του 1987 μέχρι το 1993, υπήρξε, πάντως, στην Κύπρο και η πρώτη ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ αναβάθμιση της αμυντικής θωράκισης. Άρχισε στην εκπνοή της δεκαετούς προεδρίας Σπύρου Κυπριανού και συνεχίστηκε επί της προεδρίας Γιώργου Βασιλείου, με ικανό υπουργό Άμυνας τον Ανδρέα Αλωνεύτη. Αυξήθηκε η πρόσκτηση νέων οπλικών συστημάτων της Εθνικής Φρουράς και κυρίως άρχισε η εφαρμογή ενός σχεδίου που επάξια θα μπορούσε να ονομαστεί ως η Παλλαϊκή Άμυνα των Κυπρίων: Το 1989-1990 ξεκίνησε στις περιοχές που γειτνιάζουν με τη Γραμμή Κατάπαυσης του Πυρός, απέναντι από τον Αττίλα, η συγκρότηση των Λόχων Κατοικημένων Τόπων, της Εθνοφυλακής και η «ατομική χρέωση» οπλισμού και πυρομαχικών στους Εθνοφύλακες 40-55 ετών, για κατ” οίκον φύλαξη. Ώστε να είναι, ανά πάσα στιγμή έτοιμοι, εκπαιδευμένοι, εξοπλισμένοι και ικανοί ν” αντιτάξουν οργανωμένα πυρά άμυνας σε οποιαδήποτε αιφνιδιαστική πολεμική ενέργεια των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής. Κατά τρόπο, χώρο και χρόνο που θα μπορούσε να δώσει τα περιθώρια στις μονάδες της Εθνικής Φρουράς να συμπληρώσουν την επιστράτευση των εφέδρων τους για να έχουν την ικανότητα να αναλάβουν πολεμική αποστολή απέναντι στις πλήρους πολεμικής συνθέσεως (107%) μονάδες των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής οι οποίες διέθεταν πάντοτε το πλεονέκτημα της δυνατότητας του αιφνιδιασμού.

Το θεμελιώδες στον υλοποιούμενο σχεδιασμό ήταν ότι, ο Ένοπλος Λαός στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου, οι υπηρετούντες στρατιωτική θητεία νέοι 18-20 ετών, οι έφεδροι 21-40 ετών και οι εθνοφύλακες 41-55 ετών, μπορούσαν να συγκροτήσουν, πλέον, ΙΚΑΝΗ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΧΥ έναντι των τουρκικών κατοχικών δυνάμεων, παρέχοντας στις ελλαδικές ένοπλες δυνάμεις τα περιθώρια υλοποίησης του διακηρυχθέντος Casus Belli. Τέτοιου περιεχομένου αμυντική θωράκιση, κρίθηκε ικανή να ΠΕΙΘΕΙ την Τουρκία πως δεν θα πρέπει να είναι βέβαιη ότι το κόστος οποιασδήποτε πολεμικής της ενέργειας θα είναι λιγότερο από τα… οφέλη της. Προσπάθεια του ίδιου Κύπριου υπουργού Άμυνας, Ανδρέα Αλωνεύτη, το 1990, να επιτύχει και τη στρατιωτική θητεία των 18-20 ετών γυναικών, που θα μπορούσε να μειώσει και κατά τι την διάρκεια θητείας των ομηλίκων αρρένων, προσέκρουσε στην… παγκομματική φρενίτιδα προστασίας της… «παρθενίας των κοριτσιών»!

Η υλοποίηση του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας Κύπρου, πήρε σάρκα και οστά από τον Οκτώβριο του 1994 όταν για πρώτη φορά, στην άσκηση «Νικηφόρος» της ΕΦ συμμετείχε η ελληνική Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό. Έκτοτε και μέχρι το 2000 ο συνδυασμός των ετήσιων ασκήσεων «Νικηφόρος» της Κύπρου και «Τοξότης» της Ελλάδας, διαρκώς αναβαθμιζομένων, καθιστούσε τους τρεις κύριους στόχους της Αμυντικής Θωράκισης πραγματικότητα:

-Αποτροπή του εχθρού,

-Χειροπιαστή ένοπλη ασφάλεια του κυπριακού λαού και

-Αξιόπιστη στρατηγική παρουσία του ελληνισμού (Ελλάδας και Κύπρου) στην ανατολική Μεσόγειο.

Η παλλαϊκή άμυνα

Στο κυπριακό «μερτικό» του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, στο ίδιο διάστημα 1994-2000, υπήρξε σημαντική ενδυνάμωση της ισχύος της ΕΦ και της ΕΛΔΥΚ. Όχι μόνο με την πρόσκτηση νέων οπλικών συστημάτων, κυρίως από την Ρωσία, αλλά και στο πλαίσιο της Παλλαϊκής Άμυνας με κατ” οίκον εξοπλισμό και των εφέδρων και επιπρόσθετη ανάπτυξη της οργάνωσης, εκπαίδευσης και ουσιαστικής συμμετοχής των Λόχων Κατοικημένων Τόπων της Εθνοφυλακής στην συνολική προσπάθεια. Από τους Εθνοφύλακες και την επιτυχή οργάνωση των Λόχων Κατοικημένων Τόπων ξεκίνησε και στους Εφέδρους επεκτάθηκε η καθιέρωση της νυχτερινής υπηρεσίας ενίσχυσης των επανδρωμένων με κληρωτούς φυλακίων στην πρώτη γραμμή απέναντι στον Αττίλα και από τους Εθνοφύλακες άρχισε και σε όλη την ΕΦ επεκτάθηκαν ακόμα και οι ετήσιοι διαγωνισμοί βολής. Όλες οι ένοπλες ηλικίες 18-55 ετών, ακόμα και οι επιμένοντες εθελοντές 60χρονοι, υλοποιούσαν ένα πρωτοφανές στην ιστορία λαϊκό επίτευγμα, έμπρακτης εθνικής και λαϊκής συμφιλίωσης, ενότητας και πατριωτικής προσπάθειας, απόλυτης ένοπλης νομιμοφροσύνης: Τον Ένοπλο Δημοκρατικό Λαό. Είναι σημαντικό να υπογραμμισθεί ότι το σύνολο του τεράστιου εγχειρήματος, αυτού του είδους της Παλλαϊκής Άμυνας, ήταν εντελώς πρωτόγνωρο ακόμα και για τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων, επαγγελματίες αξιωματικούς της ΕΦ, που είχαν την ευθύνη υλοποίησής του. Σε καμιά Σχολή Ευελπίδων και σε κανέναν από τους κανονισμούς και τα εγχειρίδια σπουδών των αξιωματικών δεν υπήρχε και δεν διδάχθηκε πως διοικείται, οργανώνεται, εκπαιδεύεται και καθίσταται πανέτοιμο και αξιόμαχο ένα στράτευμα καθημερινών πολιτών, οικογενειαρχών, όλων των διαφορετικών επαγγελμάτων, ασχολιών και μορφωτικών επιπέδων, που δεν διαμένουν σε στρατώνες και δεν τους είναι καθημερινά οικείο να «παλλουκώνουν» σε στάση «προσοχή ημιανά-παυση» και ν” αναφωνούν το «διατάξτε» για την εκτέλεση στρατιωτικών εντολών. Η ευσυνείδητη προθυμία, η σοβαρότητα και η αξιοζήλευτη αυτοπειθαρχία των πολιτώνοπλιτών, με επικεφαλής των διμοιριών και των λόχων τους, ομήλικους εθνοφύλακες και εφέδρους αξιωματικούς, δημιούργησε το πρωτοφανές επίτευγμα για το οποίο ένας τουλάχιστον υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας ο Άκης Τσοχατζόπουλος δημοσίως και οι εξ Ελλάδος αρχηγοί της Εθνικής Φρουράς, διοικητές της ΕΛΔΥΚ και άλλοι ανώτατοι αξιωματικοί, χαρακτήριζαν ως στράτευμα υπό-δειγμα, άξιο να μελετηθεί για να υιοθετηθεί και στην Ελλάδα.

Στην πράξη και επί του εδάφους βρισκόταν σε ανάπτυξη, διαρκή βελτίωση και συνεχή ενδυνάμωση η τοπική άμυνα των ελεύθερων περιοχών της Κύπρου. Ικανή να ΑΠΟΤΡΕΠΕΙ τα όποια σχέδια και διαθέσεις της Τουρκίας για πολεμικές ενέργειες, ή για απειλές χρήσης της πολεμικής βίας εναντίον της Κύπρου. Επειδή θα έπρεπε πλέον το τουρκικό Γενικό Επιτελείο να υπολογίζει σοβαρά ότι τα στρατεύματά του στην Κύπρο θα είχαν να αντιμετωπίσουν «μια κάννη αυτομάτου τυφεκίου σε κάθε παράθυρο, ένα πολυβόλο σε κάθε δρόμο κι ένα αντιαρματικό σε κάθε γωνιά» απ” άκρου εις άκρο της γραμμής Αττίλα, σε κάθε κατοικημένο χώρο στα πρόσω και στα μετόπισθεν. Και ότι η ελλαδική Πολεμική Αεροπορία και το Ναυτικό, αναπτύσσοντας στην πράξη το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, μπορούσαν να αποτρέψουν τον τουρκικό αεροπορικό και θαλάσσιο αποκλεισμό της Κύπρου σε περίπτωση πολεμικών απειλών. Η προθυμία του κυπριακού λαού και οι διαθέσεις του για περισσότερες οικονομικές θυσίες υπέρ της ενίσχυσης της Αμυντικής Θωράκισης, καταγράφηκαν εκείνα τα χρόνια και σε αλλεπάλληλες εξειδικευμένες δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας.

Η πρώτη ήττα και η αποδόμηση

Η πρώτη ήττα που βιώθηκε ως οδυνηρή εθνική ταπείνωση, προκλήθηκε στις 29.12.1998 με την απόφαση των κυβερνήσεων Σημίτη-Κληρίδη να υποταχθούν στη βούληση της Τουρκίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας κ.ά. για την ακύρωση του προγράμματος ενδυνάμωσης της αντιαεροπορικής άμυνας της Κύπρου, με την «εξορία» των αγορασθέντων ρωσικών αντιαε-ροπορικών πυραύλων S-300 στην Κρήτη.

Τα χειρότερα θ” ακολουθούσαν: Τον Οκτώβριο 2001 η κυβέρνηση Σημίτη καταργεί και την άσκηση «Τοξότης» της αεροναυτικής σύζευξης του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας Κύπρου. Είχε προηγηθεί στις 19 Μαΐου 2000 η πρώτη στην ιστορία, μετά την κατάρρευση της Χούντας των Αθηνών, «επίσκεψη προσγείωση» 12 τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών F-16 και τριών μεταγωγικών C-160, με επικεφαλής τον Σμήναρχο Ακίν Οζτούρκ στην αεροπορική βάση της 111 Πτέρυγας Μάχης της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στη Νέα Αγχίαλο, στην… Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Τον Οκτώβριο του 2002 η κυβέρνηση Κληρίδη κατήργησε και την άσκηση «Νικηφόρος» της Εθνικής Φρουράς. Τον Νοέμβριο υποβλήθηκε και έγινε δεκτό «προς διαπραγμάτευση» το «Σχέδιο Ανάν» του ΓΓ του ΟΗΕ για την διάλυση και της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο απέρριψε στο Δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004, με ποσοστό 76% ο κυπριακός λαός.

Έκτοτε το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας-Κύπρου παραμένει νεκρό, ενώ, όχι μόνο δεν υπήρξε ανάκαμψη της Εθνικής Φρουράς, αλλά και περαιτέρω αποδυνάμωσή της. Παρά το γεγονός ότι επί προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου διεξήχθη η άσκηση «Νικηφόρος» το 2005, 2006 και 2007, η άμυνα της Κύπρου στερήθηκε ακόμα και στα στοιχειώδη κονδύλια συντήρησης της ισχύος της. Επί υπουργίας Κούλλη Μαυρονικόλα (της ΕΔΕΚ, του πάλαι ποτέ «κάθε σπίτι και κάστρο»…) άρχισε και το ξήλωμα των Λόχων Κατοικημένων Τόπων. Ακολούθησε η επέλαση του ΔηΣυ με τις υποσχέσεις Χάσικου για 14μηνη θητεία και η επέλαση του ΑΚΕΛ με τη 19μηνη θητεία και την περιλάλητη «αναδιοργάνωση» που υλοποιείται με συστηματικό ξεχαρβάλωμα όσης αμυντικής θωράκισης χρειάστηκαν πολλά χρόνια, τεράστιες οικονομικές δαπάνες, ανθρώπινες θυσίες (ανάμεσα στις οποίες και του Αρχηγού της ΕΦ στρατηγού Ευάγγελου Φλωράκη) και πολλά εκατομμύρια «δωρεάν εργατοώρες» δεκάδων χιλιάδων εφέδρων και εθνοφυλάκων για να επιτευχθούν. Η Κύπρος και η Ελλάδα οδηγούνται στην προ της πρωθυπουργίας Παπανδρέου κατάσταση, με την Τουρκία όμως, πολλαπλασίως ισχυρότερη και πολύ πιο αγέρωχη στην επιδίωξη των στρατηγικών της στόχων.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>