Γράφει:

S -300: Από την πολιτική του ενεργού ηφαιστείου στο Σχέδιο Ανάν

του Κορνήλιου Χατζηκώστα

Η παραγγελία του πυραυλικού συστήματος S-300, που έγινε επί διακυβερνήσεως του Γλαύκου Κληρίδη το 1996, ήταν αποτέλεσμα της πολιτικής του ενεργού ηφαιστείου που εφάρμοσε ο τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Σύμφωνα με την πολιτική αυτή, όταν μία πολιτική κατάσταση είναι εκρηκτική, τότε το ενδιαφέρον για την αντιμετώπισή της από τον διεθνή παράγοντα είναι ζωηρότερο και προκειμένου να μην εκραγεί το… ηφαίστειο, λαμβάνονται μέτρα προς το συμφέρον εκείνου που ασκεί την πολιτική αυτή.

S-300 και πολιτικές παρενέργειες

Η εισήγηση για την αγορά του πυραυλικού αυτού συστήματος έγινε προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας από τον τότε αρχηγό της Εθνικής Φρουράς, Νικόλαο Βορβολάκο, και η ενέργεια αυτή εντασσόταν στο πλαίσιο του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας Κύπρου, το οποίο τότε βρισκόταν στην κορύφωσή του.

Το ρωσικό πυραυλικό σύστημα S-300 μπορούσε να αντιμετωπίσει σε μεγάλο βαθμό την τουρκική αεροπορία καθώς η εμβέλεια του ραντάρ του εκτεινόταν μέχρι τα 300 χιλιόμετρα και ως εκ τούτου μπορούσε να εντοπίσει τα τουρκικά αεροσκάφη από τη στιγμή της απογείωσής τους από τα τουρκικά αεροδρόμια.

Η αγορά του συστήματος δεν ήταν εύκολη υπόθεση, κυρίως επειδή οι αντιδράσεις των ξένων, Αμερικανών, Βρετανών και Τούρκων ήταν τόσο πιεστική, που ήταν αμφίβολο κατά πόσο η Κυπριακή Κυβέρνηση θα μπορούσε να την αντέξει. Ωστόσο, ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας εμφανιζόταν τόσο αποφασιστικός για την αγορά τους, στο βαθμό που έκανε τον κυπριακό ελληνισμό να αισθάνεται υπερήφανος που ο πρόεδρός του αντιστεκόταν εις πείσμα των ξένων πιέσεων.

Με δεδομένο τον ενθουσιασμό που υπήρχε ανάμεσα στο λαό, τόσο το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου όσο και η αγορά του ρωσικού πυραυλικού συστήματος δεν μπορούσαν να μην χρησιμο-ποιηθούν στην προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές του 1988 ως το «υπερόπλο» του Γλαύκου Κληρίδη, έναντι του κυριότερου ανθυποψηφίου του Γιώργου Ιακώβου, ο οποίος υποστηριζόταν από το ΑΚΕΛ.

Ο Πρόεδρος Κληρίδης εμφανιζόταν ιδιαίτερα πειστικός για τις εξαγγελίες του, υποσχόμενος ότι οι πύραυλοι S-300 θα έλθουν στην Κύπρο, κάτι για το οποίο αμφέβαλλε ο ανθυποψήφιός του Γιώργος Ιακώβου. Ο Γλαύκος Κληρίδης, έγινε ακόμα πιο πειστικός προς το λαό, επαναλαμβάνοντας την υπόσχεσή του λέγοντας το περιβόητο «ο λόος του αδρώπου».

Με όλο αυτό το παιγνίδι της πυραυλολογίας ο Γλαύκος Κληρίδης επανεξελέγη στην Προεδρία, εξασφαλίζοντας, μάλιστα και την συνεργασία της ΕΔΕΚ στην Κυβέρνηση, αλλά οι υποσχέσεις του για τους πυραύλους δεν είχαν υλοποιηθεί!

Έτσι, η υπόσχεση της ΕΔΕΚ ότι αν δεν αφιχθούν οι πύραυλοι στην Κύπρο, τότε θα αποχωρούσε από την Κυβέρνηση, υλοποιήθηκε αμέσως μετά που αποφασίστηκε να μην έλθουν οι πύραυλοι στην Κύπρο. Ο τότε υπουργός Άμυνας Γιαννάκης Ομήρου, τότε αναπληρωτής Πρόεδρος της ΕΔΕΚ, παραιτήθηκε από το αξίωμά του. Η αγορά, ωστόσο, των πυραύλων είχε γινει και αποφασίστηκε αντί να έλθουν στην Κύπρο, να μεταφερθούν στην Κρήτη, η δε Ελλάδα, εις αντάλλαγμα των πυραύλων S-300 παραχώρησε στην Κύπρο τους αντιαεροπορικούς πυραύλους ΤOR M1.

Το παρασκήνιο

Ποιο ήταν, όμως, το παρασκήνιο για τη ματαίωση της έλευσης των πυραύλων S-300 στην Κύπρο και ποιο ήταν οι κυριώτεροι λόγοι που έκαναν την Κύπρο και την Ελλάδα να ενδώσουν, ακυρώνοντας την απόφαση αυτή;

Ο πρώτος λόγος ήταν το γεγονός ότι ο τότε Πρόεδρος της Γαλλίας Ζακ Σιράκ διεμήνυσε στην Λευκωσία ότι σε περίπτωση που η Κύπρος εγκαταστήσει στο έδαφός της τους πυραύλους S-300, τότε θα διακόπτονταν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Κύπρου με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο δεύτερος λόγος ήταν η αντίθεση της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία θεωρούσε ότι η εγκατάσταση των πυραύλων θα δημιουργούσε προβλήματα και η ίδια δεν ήταν σε θέση να καλύψει στρατιωτικά την Κύπρο σε περίπτωση επεισοδίων.

Αυτά είχαν τονιστεί στη διάρκεια δύο συνεδριών του Εθνικού Συμβουλίου στις 24 και στις 29 Δεκεμβρίου 1998.

Κατά την δεύτερη από αυτές, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Γλαύκος Κληρίδης ανέγνωσε επιστολή την οποία επρόκειτο να αποστείλει στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Κώστα Σημίτη. Ο τότε υπουργός εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης διαβίβασε επίσης τη θέση του Υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδος Θεόδωρου Πάγκαλου, ο οποίος αμφισβητούσε την αξία του πυραυλικού συστήματος και κατέστησε σαφές στον Κύπριο ομόλογό του ότι η προτεραιότητα της Ελλάδας ήταν η ομαλή ένταξη στην ΟΝΕ και πως η ασφάλεια της Κύπρου θα διασφαλιζόταν από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Γλαύκος Κληρίδης στην επιστολή του προς το Σημίτη, την οποία ουδέποτε επέδωσε, έγραφε ότι η αγορά των S-300 έγινε με την σύμφωνο γνώμη του Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Ελλάδος Γεράσιμου Αρσένη, και ότι αυτή αποτελούσε υποχρέωση που αναλήφθηκε από κοινού με τον Ανδρέα Παπανδρέου. Ο κ. Κληρίδης δεν υιοθετούσε την άποψη περί προβλημάτων στην ενταξιακή πορεία που επικαλείτο ο Θεόδωρος Πάγκαλος, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασιλειο δεν θα επέτρεπαν την σύγκρουση.

Έντονη ήταν η άποψη του Βάσου Λυσσαρίδη, ο οποίος απέρριπτε κατηγορηματικά τις θέσεις του Πάγκαλου, σημειώνοντας ότι η θέση του Άκη Τσοχατζόπουλου, τότε υπουργού Έθνικής Άμυνας, ήταν ότι οι πύραυλοι πρέπει να έλθουν στο νησί. Αν ακυρωθεί η απόφαση, έλεγε ο κ. Λυσσαρίδης, οι επιπτώσεις θα είναι οδυνηρές.

Το ΑΚΕΛ υποστήριξε στην συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου ότι το θέμα της άφιξης ή μη των πυραύλων δημιουργεί το δίλημμα πόλεμος ή ειρήνη, θωρώντας ότι σε περίπτωση σύγκρουσης θα μας απομείνει η ζημιά, διότι οι ξένοι θα εμποδίσουν την Ελλάδα να παρέμβει. Ανάλογη ήταν και η στάση του Δημοκρατικού Συναγερμού, ο πρόεδρος του οποίου, Νίκος Αναστασιάδης, έκανε λόγο για εξευτελισμό, σε περίπτωση που η Κύπρος κτυπηθεί, αφού, όπως ανέφερε, δεν θα μπορούμε να αντιδράσουμε.

Η λογική των επιχειρημάτων που επικράτησε στη συνεδρία εκείνη ήταν αυτή που συνεχίστηκε έκτοτε και μας οδήγησε στο σχέδιο Ανάν και στη σημερινή δραματική κατάσταση.

Μπορεί βεβαίως, να ακούγονται για κάποιους λογικά τα επιχειρήματα για την ακύρωση της απόφασης, αλλά όλες αυτές οι εκτιμήσεις έπρεπε να γίνουν πριν από τη λήψη της απόφασης. Όλοι οι κίνδυνοι για τους οποίους έκαναν λόγο εκείνοι που διαφώνησαν με την έλευση των πυραύλων ήταν υπαρκτοί και δεν εμφανίστηκαν σαν κεραυνός εν αιθρία. Οι ίδιοι που έλαβαν την απόφαση όφειλαν να την υπεραμυνθούν και αν δεν μπορούσαν να προχωρήσουν, λόγω υπαναχώρησης της Ελλάδας, όπως έλεγαν, τότε όφειλαν να παραιτηθούν, διότι εξαιτίας αυτής της υπόσχεσής τους ο λαός τους ανανέωσε την εντολή για να κυβερνήσουν και πάλι.

Όσο για τους πυραύλους TOR M1 που εξασφάλισε η Κύπρος αντί των S-300 αυτοί δεν κατάφεραν να ανυψώσουν το καταρρακωμένο ηθικό του λαού, παρά την αποτελεσματικότητά τους. Το ηθικό του λαού, ωστόσο, θα αναπτερωνόταν εξίσου όπως και με τους S-300, αν αντί του ρωσικού πυραυλικού συστήματος παραγγέλλονταν εξ αρχής οι TOR M1.

Σε μια τέτοια περίπτωση η αξιοπιστία της Κυβέρνησης θα βρισκόταν ψηλά και ο Γλαύκος Κληρίδης θα μπορούσε και πάλι να κερδίσει τις εκλογές. Το πιο σημαντικό, βεβαίως, ήταν το ότι θα αποφεύγαμε τον εξευτελισμό…

One Comment

  1. Σάββας
    3 Αυγούστου 2013 23:17

    Χθες οι έλληνες της Κύπρου ποθούσαν την Ένωση και την Ελλάδα ως μάνα με κόμματα σαν το δήσυ εδυσαν τα πάντα αφανιστικε ο ελληνισμός καταστράφηκε ο εθνικισμός που ακουστικά η άκρα Δεξια να ταυτίστηκε με την άκρα αριστερά και μάλιστα στην φίλο τουρκική ταύτιση αυτών των δυο μήπως τώρα που δεν υπάρχει εξαλληστίριον θύματα αγνοί ιδεολογοι θα κατασκευάσουν κανένα τουρκικό κατασκεύασμα της φιλίας που έχουν
    ΦΤΑΙΜΕ. ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΨΗΦΙΖΟΥΜΕΝ ΚΑΙ ΕΤΣΙ ΕΧΟΥΝ ΤΟ ΑΛΟΘΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ..Που καντατησε ο ελληνισμός της Κύπρου από αυτούς …σκεφτήκατε αν ο μακαριος δεν καλούσε τους Τούρκους και φώναζε για μητριά και έκανε εκείνα που μας κατέστρεψαν σκεφτήκατε αν ο κλήρωσης δεν κατέστρεφε την ενωτική και Γριβικος παράταξη …

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>