ΕΝ ΣΥΝΤΟΜΙΑ: Οικονομία

ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΣΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

Λόγω του γενικού κλίματος και των επιπτώσεων από τις αρνητικές εξελίξεις στην κυπριακή αγορά ακινήτων (μείωσης της ρευστότητας στην εγχώρια αγορά και σχετική μείωση της ζήτησης από το Ηνωμένο Βασίλειο), αυξάνονται ολοένα οι φήμες για μείωση στις τιμές των ακινήτων στην Κύπρο. Για χρόνια οι τιμές των εγχώριων ακινήτων αυξάνονταν με πολύ ψηλό ρυθμό και αυτό προκαλούσε στα κυπριακά νοικοκυριά μια αίσθηση υπερβάλλοντα πλούτου και οδηγούσε σε σχετική αύξηση στην κατανάλωση και στο ΑΕΠ.

Αν το φαινόμενο αυτό αντιστραφεί, εκτός από την μείωση της κατανάλωσης, θα προκαλέσει και προβλήματα στις εμπορικές τράπεζες που χρηματοδοτούν τις σχετικές συναλλαγές. Ο λόγος θα είναι ότι επηρεάζεται ο βαθμός εξασφάλισης των δανείων που χορηγούνται. Ως είναι φυσικό, προβλήματα θα δημιουργηθούν και σε όλους τους επαγγελματίες του τομέα, όπως τους κτηματομεσίτες και τους επιχειρηματίες ανάπτυξης γης, οι οποίοι χρηματοδοτούνται από τις εμπορικές τράπεζες.

Για ακριβώς αυτούς τους λόγους οι ανησυχίες όσον αφορά ενδεχόμενη μείωση των τιμών κρίνονται ως υπερβολικές. Ακόμα και αν υφίστανται λόγοι για τους οποίους οι τιμές μπορούν να κινηθούν προς τα κάτω (όπως η μείωση της εγχώριας και διεθνούς ζήτησης), είναι αμφίβολο αν οι εταιρείες ανάπτυξης γης θα προβούν σε αυτή την κίνηση, εφόσον αυτό θίγει τα συμφέροντα των εμπορικών τραπεζών, οι οποίες τις χρηματοδοτούν. Ένα πιο ρεαλιστικό σενάριο αποτελεί η μείωση του ρυθμού αύξησης των ακινήτων, κάτι που θα αποτελέσει διόρθωση στη συγκεκριμένη αγορά, όπου τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία υπέρμετρη αύξηση. Όπως αναφέρει και σχετική έρευνα του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών, κύριος παράγοντας της μεγάλης αύξησης στις τιμές των ακινήτων κατά την περίοδο 2002-2007 αποτελούσε η αύξηση του πληθυσμού και της ζήτησης στην αγορά. Επιπρόσθετοι παράγοντες που πιθανόν να ώθησαν τις τιμές προς τα πάνω ήταν η μακρά περίοδος χαμηλών επιτοκίων, η φιλελευθεροποίηση των χρηματαγορών που επέτρεψε την επιτάχυνση της πιστωτικής επέκτασης, η πτώση του ΧΑΚ που εξανάγκασε τους επενδυτές να ψάξουν εναλλακτικές μορφές επενδύσεων των κεφαλαίων τους, το αυξημένο κόστος στα υλικά οικοδομής και η αύξηση του ΑΕΠ.

Την εικόνα της μείωσης της επιτάχυνσης στη γενική αύξηση των τιμών υποστηρίζουν και οι τελευταίες παρατηρήσεις του δείκτη Buy-Sell, ο οποίος κατέγραψε τον Σεπτέμβριο του 2008 αύξηση ύψους 9% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του περασμένου έτους. Δηλαδή εμφανίζεται κατά 3.3 ποσοστιαίες μονάδες μειωμένος σε σχέση με την τιμή της αντίστοιχης περσινής περιόδου. Ο δείκτης Buy-Sell δημιουργήθηκε από την MAP S. Platis και απεικονίζει τις κινήσεις των τιμών πώλησης των ιδιόκτητων κατοικιών στην Κύπρο, βασιζόμενοι σε μια εκτενή βάση δεδομένων.

ΩΦΕΛΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ;

Μετά από την παρατηρούμενη μείωση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) προέβη στις 6 Νοεμβρίου σε μείωση των βασικών επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης, σε συνέχεια της προηγούμενης συντονισμένης μείωσης της 8ης Οκτωβρίου 2008. Επιπρόσθετοι λόγοι για αυτή την κίνηση, όπως ξεκάθαρα αποτυπώνεται και στο εισαγωγικό σημείωμα της συνέντευξης τύπου του Προέδρου της ΕΚΤ, ήταν ότι ο πληθωρισμός στην ζώνη του Ευρώ αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται και κατά τους προσεχείς μήνες. Κύριο λόγο για αυτή την εξέλιξη αποτελεί η εντατικοποίηση και διεύρυνση της αναταραχής στις χρηματοοικονομικές αγορές, που αναμένεται να προκαλέσει σημαντικές μειώσεις στις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, ως επίσης και πιέσεις στις τιμές, στο κόστος και στους μισθούς στη ζώνη του Ευρώ.

Η μείωση στα επιτόκια αναμένεται να δώσει στήριξη και ώθηση στην κυπριακή οικονομία, εφόσον στην Κύπρο (όπως και στην υπόλοιπη ζώνη του Ευρώ), οι τράπεζες αντιμετωπίζουν κατά τους τελευταίους μήνες σημαντικές αυξήσεις στα επιτόκια της διατραπεζικής αγοράς, λόγω της έκρυθμης διεθνούς κατάστασης και της σχετικής έλλειψης εμπιστοσύνης. Η νέα μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ αναμένεται ότι θα μετριάσει και την ένταση που παρατηρείται τον τελευταίο καιρό στις διεθνείς αγορές, κάτι που θα έχει θετικές επιπτώσεις και στην Κύπρο.

Όσον αφορά τους Κύπριους δανειολήπτες, η μείωση αυτή αναμένεται να ωφελήσει ιδιαίτερα όσους έχουν δάνειο το οποίο είναι συνδεδεμένο με το βασικό επιτόκιο του Ευρώ. Ωστόσο, αν σημειωθεί περαιτέρω αύξηση του περιθωρίου από τις εμπορικές τράπεζες στα επιχειρηματικά και στεγαστικά δάνεια θα λειτουργήσει αρνητικά για τους δανειολήπτες και αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα η μείωση των επιτοκίων από μόνη της να μην προσφέρει κανένα όφελος στους καταναλωτές. Κατά ορισμένους οικονομολόγους, ο μόνος τρόπος για να ενισχυθεί ο Κύπριος καταναλωτής και η ευρωστία του κυπριακού χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι μια αποτελεσματικότερη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου και μια συνετή τιμολογιακή πολιτική των εμπορικών τραπεζών.

ΚΕΡΔΟΦΟΡIΑ ΑΠO ΤΗΝ ΤΡAΠΕΖΑ ΚYΠΡΟΥ

Ο Όμιλος της Τράπεζας Κύπρου ανακοίνωσε πρόσφατα ότι παρουσιάζει μεγάλα επίπεδα κερδοφορίας και απόδοσης κεφαλαίου και ότι τα στρατηγικά της σχέδια εφαρμόζονται με θετικά αποτελέσματα, παρά την απαισιοδοξία που επικρατεί στο διεθνές περιβάλλον. Συγκεκριμένα, τα κέρδη μετά την φορολόγηση για τους πρώτους εννέα μήνες του 2008 έφτασαν τα 375 εκ. Ευρώ, επιτυγχάνοντας απόδοση κεφαλαίου ίση με 24.4%.

Ο Όμιλος ανέφερε επίσης ότι έχει διατηρηθεί η αποτε-λεσματικότητά του σε ψηλά επίπεδα, με τον λόγο κόστους/εσόδων να παραμένει χαμηλός (43.9%) και αυτό να σημειώνεται την περίοδο που γίνεται η περαιτέρω επέκταση του δικτύου εργασίας στην Ελλάδα και η ανάπτυξη των εργασιών στην Ρωσία, την Ρουμανία και την Ουκρανία. Το μερίδιο μη-αποδοτικών δανείων του Ομίλου στα συνολικά δάνεια μειώθηκε από 4.3% την περσινή περίοδο σε 3.4%, ενώ τα δάνεια και οι καταθέσεις του αυξήθηκαν με ετήσιους ρυθμούς 29% και 15%, αντίστοιχα.

Ο Όμιλος επίσης ανακοίνωσε ότι τα έξοδα προσωπικού ανήλθαν σε 234 εκ. Ευρώ, καταγράφοντας ετήσια αύξηση της τάξης του 10%. Αυτό οφείλεται κυρίως στις επεκτάσεις στην Ελλάδα, την Ρωσία, την Ρουμανία και την Ουκρανία. Τα υπόλοιπα λειτουργικά έξοδά του σημείωσαν συνολική αύξηση 3% και ανήλθαν έτσι σε 142 εκ. Ευρώ.

ΕΠΙΦΥΛAΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝEΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟY ΑΠO ΤΟ ECOFIN

Θετικές ήταν οι δηλώσεις του Υπουργού Οικονομικών κου Χαρίλαου Σταυράκη για την Κυπριακή οικονομία, μετά από την συμμετοχή του στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECOFIN) στις 3 Νοεμβρίου και από την συνεδρίαση των χωρών της ευρωζώνης EUROGROUP την προηγούμενη μέρα.

Οι δηλώσεις που έγιναν και τα αναθεωρημένα στοιχεία που παρουσιάστηκαν θέλουν την Ευρώπη να συμμετέχει στην γενική οικονομική ύφεση, με μηδενικούς ρυθμούς αύξησης για το 2009 και με μεγάλη αύξηση στην ανεργία. Σύμφωνα με τις υπόλοιπες αναθεωρημένες προβλέψεις για το 2008-10, ο ρυθμός ανάπτυξης θα μειωθεί σημαντικά στο 0.1% το 2009 σε σύγκριση με 1.2% το 2008, ενώ ο πληθωρισμός θα μειωθεί στο 2.2% το 2009 σε σύγκριση με 3.5% για το 2008.

Ο Υπουργός υπογράμμισε ωστόσο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να δίδει τα εύσημα στην κυπριακή οικονομία, η οποία εξακολουθεί να έχει σημαντικές οικονομικές επιδόσεις, παρόλη την παγκόσμια οικονομική κρίση. Ακόμη πιο ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι η Επιτροπή προβλέπει για την Κύπρο ρυθμούς ανάπτυξης 2.9% το 2009 και 3.2% το 2010, εκτιμήσεις που συγκλίνουν με τις εγχώριες προβλέψεις. Παράλληλα, προβλέπεται αισθητή μείωση του πληθωρισμού το 2009 και ότι δεν πρόκειται να υπάρξει στην Κύπρο σημαντική αύξηση της ανεργίας.

Ωστόσο, σε όλες τις συζητήσεις υπογραμμίστηκε η μεγάλη αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει αυτές τις προβλέψεις, με τους κινδύνους για τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ για το 2009 να είναι καθαρά προς τα κάτω. Περαιτέρω, εγχώριοι οικονομολόγοι αναφέρουν ότι παρά την ικανοποίηση του Υπουργείου Οικονομικών από τα θετικά αυτά στοιχεία «δεν επιτρέπεται εφησυχασμός ούτε επανάπαυση» και «εξακολουθούμε να τονίζουμε ότι η κατάσταση είναι ρευστή και ευμετάβλητη και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την ανοικτή οικονομία της Κύπρου».

Θετικά σχολιάζεται από όλους τους κύκλους το γεγονός ότι το Υπουργείο Οικονομικών παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην οικονομία και καταρτίζει σχέδιο έκτακτης οικονομικής δράσης για στήριξη κάποιων τομέων της οικονομίας, οι οποίοι ενδεχομένως να επηρεαστούν.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>