Γράφει:

Δημοψηφίσματα ή Κοινοβουλευτική Επικυρώση των Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

του Αντώνη Στ. Στυλιανού

Από την δημιουργία, ίσως, του ανθρώπου, υπάρχει η απορία αν η κότα γέννησε το αυγό ή το αυγό την κότα. Η απορία αυτή εκφράζεται, κάποιες φορές με έντονο τρόπο σε διάφορες απλές αλλά σημαντικές καθημερινές συζητήσεις, και ενίοτε με πιο ήπιο τρόπο και μορφή, σε μεγάλα σαλόνια κυριών κατά την διάρκεια του απογευματινού τους τσαγιού.

Πολύς λόγος γίνεται σε ευρωπαϊκούς κύκλους ανάμεσα σε πολιτικούς, ακαδημαϊκούς, την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών και στους απλούς πολίτες αναφορικά με το ουσιαστικό (και σημαντικό, φυσικά) ερώτημα αν οι Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να ψηφίζονται σε δημοψηφίσματα σε κάθε κράτος-μέλος ξεχωριστά, ή πρέπει απλά να επικυρώνονται από τα Κοινοβούλια των χωρών, ίσως και από την Εκτελεστική εξουσία σε μια απλούστερη (ή κατ” άλλους πολυπλοκότερη) έκφανση της άποψης αυτής.

Υπάρχουν, δηλαδή, δυο ουσιαστικές θεωρίες ή φιλοσοφικές ανησυχίες (σε κάποιες περιπτώσεις και ανωμαλίες) οι οποίες διέπουν, εν μέρει, το ζήτημα επικύρωσης των Συνθηκών της ΕΕ (αναφέρομαι αποκλειστικά και μόνο στις Συνθήκες της ΕΕ και όχι γενικότερα στην αναγκαιότητα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων για άλλα θέματα-κεφάλαιο που είναι παντελώς διαφορετικό από το υπό εξέταση ζήτημα).

Η πρώτη θεωρία ή φιλοσοφική ανησυχία, την οποία αποκαλώ η «δημοκρατική του πολίτη θέληση», απορρίπτει την διαδικασία επικύρωσης μέσω Κοινοβουλίων (ή δια μέσου της εκτελεστικής εξουσίας στην ακραία της έκφανση) ως ο διάβολος το λιβάνι ορισμένες φορές, για τον λόγο ότι αυτό που μετρά και αξίζει πραγματικά ως προς την επικύρωση μιας Συνθήκης της ΕΕ είναι η γνώμη του απλού πολίτη. Τα Κοινοβούλια των χωρών, σύμφωνα με την θεωρία αυτή, δεν μπορούν ή δεν πρέπει να παίρνουν αποφάσεις για την επικύρωση ή μη μιας Συνθήκης της ΕΕ.

Η δεύτερη θεωρία, την οποία αποκαλώ η «δημοκρατική των αντιπροσώπων θέληση», αναπτύσσεται σε ακριβώς αντίθετες ατραπούς από την πρώτη και τονίζει τις εγγενείς της αδυναμίες, όπως η άγνοια των πολιτών, ορισμένες φορές, σε διάφορα θέματα που αφορούν την ΕΕ κ.α.

Η διχοτόμηση στις απόψεις και στις συζητήσεις για την αναγκαιότητα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων ως προς την επικύρωση Συνθηκών της ΕΕ ή όχι, ξεφεύγει, κατά την ταπεινή μου άποψη, από την ουσία του αντικειμένου.

Η πραγματική μας έγνοια πρέπει να είναι, και πρωταρχικός μας στόχος πρέπει να παραμείνει, η ευημερία και η πρόοδος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα από την εύρυθμη λειτουργία της όπως ορίζεται από τις Συνθήκες που την διέπουν. Η ευημερία αυτή αντανακλάται και “εξαργυρώνεται” με την επακόλουθη ευημερία των κρατών-μελών και, συνεπώς, την ευημερία των πολιτών, οι απόψεις των οποίων φυσικά και πρέπει να εισακούονται και οι εισηγήσεις τους να υλοποιούνται.

Παραμένει λοιπόν το ερώτημα: Ποια θεωρία ή φιλοσοφική αναζήτηση είναι ορθή και πρέπει να ακολουθείται στην διαδικασία επικύρωσης μιας Συνθήκης της ΕΕ;

Η δική μου αντίληψη είναι ότι το ερώτημα αυτό δεν έχει ουσιαστική σημασία, όπως δεν έχει ουσιαστική σημασία το ερώτημα αν η κότα γέννησε το αυγό ή το αυγό την κότα. Αυτό που έχει σημασία, στο δεύτερο ερώτημα, είναι ότι, στο τέλος της ημέρας, έχουμε και κότες να γεννούν αυγά (ή αυγά να κάνουν κότες) και επικαρπούμαστε ως άνθρωποι, και τα δύο. Όσον αφορά στο πρώτο ερώτημα, σημασία έχει να έχουμε μια λειτουργική, δημοκρατική, εύρωστη και εύρυθμη Ευρώπη των πολιτών της. Το πώς το επιτυγχάνουμε αυτό με δημοψηφίσματα ή με κοινοβουλευτικό τρόπο δεν πρέπει να μας απασχολεί, αν πραγματικά μέριμνα και στόχος μας είναι μια τέτοια Ευρώπη.

Ο Αντώνης Στ. Στυλιανού είναι Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>