Γράφει:

Ιστορικός σχετικισμός, ξένοι φορείς και ντόπιοι ξενιστές

του Αντρέα Παστελλά

 

Η Ιστορία στα χέρια επιτηδείων και αδίστακτων εκμαυλιστών των μαζών, από όργανο υπηρετικό της όσο το δυνατό πιο αντικειμενικής γνώσης του παρελθόντος, μετατρέπεται σε ένα ευτελές εργαλείο διαστροφής της ιστορικής μνήμης, προορισμένο να υπηρετήσει τα ταπεινά κομματικά ή πολιτικά συμφέροντα, εφήμερες σκοπιμότητες και καιροσκοπισμούς του συγκεκριμένου συστήματος εξουσίας.

Είναι γνωστές οι σχέσεις των καθεστώτων του πάλαι ποτέ «υπαρκτού σοσιαλισμού» με την Ιστορία. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Σταλινικής κυριαρχίας. Του πόσο δηλαδή κακοπάθησε στα χέρια τους. Κλασικό παράδειγμα η μέθοδος συγγραφής της Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας, που κατάντησε ανέκδοτο. Μετά την παταγώδη αποτυχία τους εκεί, της τακτικής και των μεθόδων τους, φαίνεται πως επιχειρείται σήμερα εδώ από κάποιους αργο-πορημένους τυμβωρύχους νεκρανάσταση (ή βρυκολάκιασμά τους) σε ό,τι απέμεινε από την δύσμοιρη πατρίδα.

Την επιχείρηση αυτή μιας κομματικής παράταξης, που βρέθηκε, κάτω από τις γνωστές συνθήκες, να διαχειρίζεται την κρατική εξουσία, πολύ καλά γνωρίζουμε ότι επικροτεί και συνεπικουρεί ο εξωκυπριακός παράγων, του οποίου η θέση έναντι της Κυπριακής Ιστορίας πάντοτε υπήρξε εκείνη του ένθερμου θιασώτη της ριζικής αναθεώρησης, άν όχι της πλήρους κατάργησής της, αν είναι δυνατό. Συμπλέει με τους κύκλους εκείνους που έχουν στο στόχαστρό τους «το ιστορικό αφήγημα των Ελληνοκυπρίων στην Παιδεία και στα Μ.Μ.Ε.», όπως αποκαλείται σε ειδική αναφορά η Κυπριακή Ιστορία σε έκθεση της International Crisis Group, που ως γνωστό αποτελεί μια καλοστημένη παραφυάδα της αμερικανόπνευστης προπαγάνδας για την προαγωγή των νεοταξικών στόχων τους. Γι” αυτούς, λοιπόν, η εθνική ιστορία κάθε λαού δεν είναι τίποτε άλλο από ένα «αφήγημα» (προσφιλής τους, υιοθετημένος όρος), ένα δηλ. παραμύθι, χωρίς καμμιά ουσιαστική αξία, με το οποίο, κατά την αυθεντία τους, αποκοιμίζονται ή παροξύνονται εθνικιστικά οι λαοί. Αφήνεται να εννοηθεί ότι μόνοι κάτοχοι και δικαιούχοι διαχειριστές της «αλήθειας» είναι αυτοί, οι μόνοι που γνωρίζουν το πραγματικό συμφέρον των λαών και οι μόνοι που δικαιούνται να υπαγορεύουν το περιεχόμενο των ιστορικών δρωμένων κατά το δοκούν και το συμφέρον. Το δικό τους, φυσικά.

Η άποψη αυτή, αν την ονομάσουμε έτσι, έχει και την θεωρητική υποστήριξή της. Όσοι υποψιασμένοι απλοί αναγνώστες ή συστηματικοί παρατηρητές, παρακολουθούν τα πράγματα, τα σύγχρονα ρεύματα σκέψης, ολοένα συνειδητοποιούν ότι βρισκόμαστε στην πολύ κρίσιμη φάση της μεταοργουελικής εποχής, ζώντας την υπό διαμόρφωση Νέα Τάξη πραγμάτων. Την οριοθετεί και την εμπνέει ο πέραν του Ατλαντικού προς ημάς διαχεόμενος και καταλλήλως καλλιεργούμενος νέος φιλοσοφικός σχετικισμός, ο οποίος καλύπτει και τον χώρο της Ιστορίας. Έτσι συνέβη να διαβάσουμε σε αθηναϊκό περιοδικό τα πιο κάτω άκρως διαφωτιστικά σε παρουσίαση του βιβλίου «Πολιτισμική θεωρία» του P.Smith: «Από την στιγμή όμως που δεν μπορούμε να έχουμε αντικειμενική γνώση του κόσμου, παρά μόνο τις πολλαπλές κειμενικές του εκδοχές και αναπαραστάσεις, η πίστη μας στην αυθεντικότητα και πρωτοκαθεδρία της επιστήμης κλονίζεται. Και τι μένει; Η πολλαπλότητα των ερμηνειών»… «Οι διανοούμενοι της μετανεωτερικής μας εποχής, λέει ο Smith, δεν είναι πλέον νομοθέτες, δηλαδή κάτοχοι και εκφραστές της αλήθειας, αλλά ερμηνευτές, γνήσια τέκνα ενός άκρατου σχετικισμού» (Popular Science, Ιανουάριος 2008, σ.62). Τώρα πώς μεταφράζεται ο «άκρατος» αυτός «σχετικισμός» σε σχέση με την αντικειμενική γνώση του ιστορικού παρελθόντος, μπορούμε να παρακολουθήσουμε έχοντας υπόψη μας το περιεχόμενο πινακίδας αναρτημένης στην είσοδο σύγχρονου ελληνικού μουσείου, με το οποίο προϊδεάζεται ο επισκέπτης, υπό το κράτος βεβαίως των σύγχρονων αυτών «νεωτερικών» αντιλήψεων:

«Το παρελθόν είναι μια ξένη χώρα τα χαρα-κτηριστικά της οποίας διαμορφώνονται σύμφωνα με τις δικές μας προσλήψεις και προτιμήσεις». Όπου, φυσικά, προσθέτουμε εμείς, απουσιάζει εντελώς το αντικειμενικά υπαρκτό και αληθές. Και όπου η Ιστορία καταντά ένα παιχνίδι ρουλέτας, στο οποίο καλείται ο «ειδικός» (ας πούμε ο επικεφαλής των επανα-προσεγγιστικών σεμιναρίων του Όσλο ή του «Λήδρα Πάλας») να την «κανονίσει».

Η αταξία, την οποία ευαγγελίζεται ο φιλοσοφικός, άκρατος ή μη, σχετικισμός, ο οποίος εκπορεύεται από την Δύση και ο οποίος τείνει στην απαξίωση κάθε αξιακού συστήματος, ευλογεί και καταξιώνει κάθε αυθαιρεσία στην περιοχή των επιτευγμάτων του ανθρωπίνου πνεύματος και στην αμοραλιστική άσκηση της πολιτικής δραστηριότητας υπό οποιαδήποτε μορφή. Έτσι δικαιολογείται κάθε αντιεπιστημονική και αντιανθρώπινη αυθαιρεσία.

Η σύμπλευση στο θέμα αντίκρυσης της Ιστορίας των φαινομενικά διαφορετικών ιδεολογικοπολιτικών άκρων του τόπου μας οφείλεται στον υλιστικό ρεαλισμό των πραγματικοτήτων, τον οποίο ασπάζονται και από τον οποίο αμφότερα εμφορούνται και με τον οποίο από μακρού έχουν εξοικειωθεί, απεμπολώντας αρχές και αξίες ζωής. Υπάρχουν και εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η στάση των ντόπιων ηγετών υπαγορεύεται και από την υστερόβουλη επιδίωξη να αποενοχοποιηθεί η Ακελική ηγεσία εδώ και τώρα με κρατική βούλα για την υπό κατηγορία στάση της σε κρίσιμες φάσεις της νεώτερης Κυπριακής Ιστορίας.

Μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε ένα εν εξελίξει βαναυσούργημα τύπου Ρεπούση, με όλη την αναστάτωση που προκάλεσε, ή τελικά θα εξελιχθεί σε μπούμερανγκ εναντίον εκείνων που εκίνησαν την όλη ιστορία της «αναθεώρησης»;

Ο Ανδρέας Παστελλάς είναι φιλόλογος

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>