Εκδοτικό Σημείωμα

Πρόσφατα κυκλοφόρησε δημοσκόπηση, σύμφωνα με την οποία η κοινή γνώμη κατά συντριπτική πλειοψηφία δεν εγκρίνει τις προθέσεις αναθεώρησης των βιβλίων της ιστορίας, ενώ εκφράζει ανησυχίες για το μέλλον της εθνικής μας ταυτότητας (Πολίτης, 02/11/2008). Ίσως αυτό το γεγονός να εξηγεί το φαινόμενο που περιγράφεται πιο κάτω:

Ο Υπουργός Παιδείας δημοσίευσε ένα άρθρο στην Σημερινή, στις 03/11/2008, την επομένη της δημοσίευσης της προαναφερθείσας δημοσκόπησης. Το άρθρο αυτό είναι απόσπασμα από ένα χαιρετισμό του Υπουργού σε μαθητικό συνέδριο με θέμα «Διαπολιτισμικός Διάλογος: Από το Σχολείο στην Κοινωνία», που διεξήχθη την Παρασκευή, 24/10/2008 στην Λευκωσία. Εν τούτοις, μία απλή αντιπαραβολή του χαιρετισμού με το άρθρο είναι αρκετή για να γίνουν αντιληπτές οι διαφορές που διακρίνουν τα δύο κείμενα. Φυσικό είναι να υπάρχει αφαίρεση αποσπασμάτων από το αρχικό κείμενο λόγω του περιορισμένου χώρου της εφημερίδας. Ορισμένες από τις αφαιρέσεις όμως δεν φαίνεται να εξυπηρετούν αποτελεσματικά στην μείωση της έκτασης του κειμένου. Τροποποιούν όμως σημαντικά το περιεχόμενό του. Συγκεκριμένα:

1) Στην πρώτη παράγραφο του άρθρου του στην Σημερινή, λέει ο Υπουργός: «Τον πολιτισμό μας έχουμε χρέος, όλοι οι Έλληνες, όπου κι αν βρισκόμαστε, να κρατούμε, να τιμούμε και να λαμπρύνουμε». Από τον χαιρετισμό στο συνέδριο, ο οποίος προοριζόταν για τα αφτιά των μαθητών και των εκπαιδευτικών, λείπουν τρεις λέξεις από την εν λόγω πρόταση: «Όλοι οι Έλληνες».

2) Στο άρθρο, η τρίτη παράγραφος ξεκινά ως εξής: «Η παιδεία μας δεν μπορεί φυσικά να είναι οτιδήποτε άλλο από ελληνική. Οφείλει να μας δείχνει το παρελθόν μας, τις ρίζες μας, να καλλιεργεί τη γλώσσα μας και να διασφαλίζει ότι θα παραμείνουμε στη συνείδηση, στις συνήθειες και στις παραδόσεις, και φυσικά στην γλώσσα Ελληνοκύπριοι, δεμένοι με τους δεσμούς της μνήμης και της συνείδησης, με τους όπου γης άλλους Έλληνες. Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η παιδεία οφείλει να μας καταστήσει ικανούς να διαφυλάξουμε με σοφία και σωφροσύνη την παρουσία μας εδώ, χωρίς άλλες υποχωρήσεις, χωρίς άλλες αναδιπλώσεις». Από το αντίστοιχο χωρίο στον χαιρετισμό του Υπουργού, λέιπουν οι φράσεις «δεμένοι με τους δεσμούς της μνήμης και της συνείδησης, με τους όπου γης άλλους Έλληνες» και «χωρίς άλλες υποχωρήσεις και χωρίς άλλες αναδιπλώσεις».

3) Τέλος, η καταληκτήρια πρόταση του άρθρου είναι η εξής: «Ας αφήσουμε τις νέες γενιές που δεν έχουν χρέη στο παρελθόν να κτίσουν ένα μέλλον ειρήνης και ευτυχίας, για τα παιδιά και τα εγγόνια όλων των Κυπρίων». Η αντίστοιχη καταληκτήρια φράση στον χαιρετισμό, είναι η εξής: «Από τους παλαιότερους, που τους τιμούμε για τις προθέσεις τους αλλά θα μπορούσαμε να συζητήσουμε τις πολιτικές επιλογές και τις πράξεις τους, αναμένουμε ότι θα αφήσουν τις γενιές που δεν έχουν χρέη στο παρελθόν να κτίσουν ένα μέλλον ειρήνης και ευτυχίας για τα παιδιά και τα εγγόνια όλων των Κυπρίων». Τεράστια διαφορά στο περιεχόμενο!

Είναι φανερή, λοιπόν, η πρόθεση του Υπουργού να μιλήσει σε δύο διαφορετικές γλώσσες μέσω του ιδίου κειμένου. Εάν το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι στο διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ του χαιρετισμού και της δημοσίευσης του άρθρου είδε το φως της δημοσιότητας η προαναφερθείσα δημοσκόπηση, τότε αυτό συνιστά μια συνήθη πολιτική πρακτική. Αν όμως η αναδίπλωση αυτή οφείλεται στην επιθυμία του Υπουργού να καθησυχάσει την κοινή γνώμη ότι δεν θα προχωρήσει σε αναθεώρηση του ελληνοκεντρικού προσανατολισμού της παιδείας, την στιγμή που στους μαθητές και στους δασκάλους λέει άλλα, τότε τίθεται σοβαρό θέμα ηθικής τάξης.