Γράφει: ,

Συνέντευξη Νίκου Μούδουρου: “Η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας περνά από την Κύπρο”

Νίκος Μούδουρος, Ειδικός Σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας σε θέματα τουρκικής πολιτικής

στον Μιχάλη Κοντό

Η ιδιότητα του κ. Νίκου Μούδουρου ως συμβούλου του Προέδρου της Δημοκρατίας σε θέματα Τουρκίας μας οδήγησε σε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση μαζί του για την τουρκική ενταξιακή πορεία και ζητήματα που αφορούν στην στάση της Κύπρου έναντί της.

Πιστεύετε ότι η Τουρκία ανήκει πραγματικά στην Ευρώπη; Πώς αξιολογείτε τις ανησυχίες διαφόρων Κρατών Μελών της ΕΕ σχετικά με την προοπτική ένταξης της Τουρκίας;

Σε πρώτο στάδιο, είναι σημαντικό να διαχωρίζουμε την Ευρώπη ως ένα γεωγραφικό χώρο με τα δικά του πολιτισμικά, οικονομικά και πολιτικά χαρακτηριστικά, από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πάνω από όλα ένας χώρος οικονομικής και ως εκ τούτου πολιτικής ενοποίησης. Η πολιτική ηγεσία του τόπου μας, εδώ και χρόνια, έχει διακηρύξει την πολιτική θέση ότι ως Κυπριακή Δημοκρατία επιθυμούμε η Τουρκία να γίνει πλήρες μέλος της ΕΕ. Η εκτίμηση που έγινε, βασίζεται στο ότι η Τουρκία για να γίνει μέλος της ΕΕ, θα πρέπει να περάσει μέσα από μια διαδικασία εναρμόνισης, όπως και όλα τα υποψήφια προς ένταξη κράτη. Η συγκεκριμένη διαδικασία διακρίνεται για τα πολιτικά κριτήρια που θέτει, διαμέσου της υλοποίησης των οποίων η Τουρκία μπορεί να απομακρυνθεί από τις νόρμες προηγούμενων αιώνων και να λειτουργήσει προς όφελος της σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής.

Αυτή ακριβώς είναι η διαδικασία την οποία ονομάζουμε καταλύτη για την επίλυση του κυπριακού. Λύση συγκεκριμένη και συμφωνημένη, με την μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας από ενιαίο κράτος σε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, με μία διεθνή προσωπικότητα, μια ιθαγένεια και μια κυριαρχία, που να διασφαλίζει την πολιτική ισότητα των δύο κοινοτήτων, όπως αυτή περιγράφεται στα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Συνεπώς τασσόμαστε υπέρ της πλήρους ένταξης της Τουρκίας, εάν και εφόσον έχει υλοποιήσει τις πραγματικές της υποχρεώσεις, εάν και εφόσον έχει πραγματικά εναρμονιστεί με όλα τα κριτήρια. Η ίδια η Τουρκία μπορεί να απομακρύνει την προοπτική ένταξής της εφόσον δεν υλοποιεί τα πιο πάνω. Οι ανησυχίες πολλών Κρατών Μελών δεν έχουν φυσικά «μονολιθικό» περιεχόμενο. Εκφράζονται είτε με πολιτικούς και οικονομικούς άξονες, είτε με πολιτισμικούς. Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι οι προβληματισμοί περί της διαφορετικότητας των πολιτισμών αφορά περισσότερο στις κοινωνίες και όχι στις κυβερνήσεις. Από το σύνολο των «ανησυχιών», σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να παραγνωρίζονται και οι δικές μας, αφού το πιο σημαντικό είναι η υλοποίηση των πολιτικών κριτηρίων που θέτει η Ένωση.

Πώς αντιμετωπίζει η Τουρκία το ορόσημο του Δεκεμβρίου;

Είναι ξεκάθαρο, πέραν των δημόσιων «διθυραμβικών» παρεμβάσεων αξιωματούχων της τουρκικής κυβέρνησης, ότι η Τουρκία προβληματίζεται σοβαρά για όλα τα σενάρια που προκύπτουν από την αξιολόγηση του ερχόμενου Δεκέμβρη. Υπάρχει μια σοβαρή συνειδητοποίηση από πλευράς της κυβέρνησης Ερντογάν ότι η ενταξιακή διαδικασία της χώρας βρίσκεται σε οριακά σημεία, τόσο λόγω του κυπριακού, όσο και για την οπισθοδρόμηση των τελευταίων χρόνων στην μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, οι κινήσεις της Κυβέρνησης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, οικοδομούνται σε ένα άξονα προβολής του γεωστρατηγικού βάθους της Τουρκίας. Η δυνατότητες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και ο ρόλος της στην ευρύτερη περιοχή, παρουσιάζονται ως «αναγκαία στοιχεία» εάν η ΕΕ επιθυμεί πραγματικά να έχει παγκόσμιο ρόλο. Μπορούμε να πούμε, ότι όσο εμποδίζεται η μεταρρυθμιστική προσπάθεια στο εσωτερικό, η Τουρκία κινείται πιο δραστήρια στην εξωτερική της πολιτική με απώτερο στόχο να κατοχυρώσει τον ρόλο της ως «κοσμικό κράτος-παράδειγμα» προς τον Μουσουλμανικό κόσμο, με φιλοδοξίες στην Μέση Ανατολή, την Κεντρική Ασία και Καύκασο.

Ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί, ότι η τουρκική πολιτική «μηδενικών προβλημάτων», μέχρι στιγμής δεν έχει πετύχει απόλυτα τον στόχο της. Τόσο η ομαλοποίηση σχέσεων με την Αρμενία, όσο και το «κουρδικό άνοιγμα» αντιμετωπίζουν μια σειρά από προβλήματα στο παρόν στάδιο. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι εάν η Τουρκία επιθυμεί να γίνει πομπός μιας πολιτικής «μηδενικών προβλημάτων», θα πρέπει να καθαρίσει το δικό της ιστορικό μητρώο από παραβιάσεις διεθνούς δικαίου, όπως είναι το τραγικό παράδειγμα της πατρίδας μας.

Πώς θα μπορούσε να επηρεάσει τις συνομιλίες για λύση του κυπριακού μια ενδεχόμενη πλήρης εφαρμογή του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου στην Συμφωνία της Άγκυρας από μέρους της Τουρκίας;

Η ολοκληρωτική υλοποίηση των υποχρεώσεων της Άγκυρας, είναι σαφώς ένας βοηθητικός παράγοντας. Λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη το γεγονός ότι κορυφαία υποχρέωση της Τουρκίας είναι η θετική της συμβολή στην επίλυση του κυπριακού προβλήματος, τότε η σημασία του ζητήματος πολλαπλασιάζεται. Αναμφίβολα, η δυναμική που ενυπάρχει σε μια διαδικασία υλοποίησης υποχρεώσεων της Τουρκίας, τόσο προς την ΕΕ, όσο και προς την Κυπριακή Δημοκρατία, είναι τεράστια. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως αποφάσισε πρόσφατα και το Εθνικό Συμβούλιο, πρώτιστή μας έγνοια είναι η λύση του κυπριακού και η επιδίωξη μεταφοράς πιέσεων που θα αναγκάζουν την Άγκυρα να εκλογικεύσει τις θέσεις της, δηλαδή να απομακρυνθεί οριστικά από χωριστικές λογικές. Τα πιο πάνω αποκτούν πολυσύνθετη σημασία εάν συνυπολογιστεί το γεγονός ότι επαναλαμβάνονται ρητά τόσο στην πρόσφατη Έκθεση Προόδου, όσο και στο Έγγραφο Στρατηγικής (14 Οκτωβρίου 2009).

Ποια θα πρέπει να είναι η αντίδραση της Κύπρου έναντι μιας πρότασης για αναβολή της αξιολόγησης της Τουρκίας;

Είναι ξεκάθαρο ότι η Κυπριακή Δημοκρατία συζητά και διεκδικεί την υλοποίηση των υποχρεώσεων της Τουρκίας. Αυτή ήταν και η ξεκάθαρη απόφαση της τελευταίας συνεδρίας του Εθνικού Συμβουλίου. Η Τουρκία δεν μπορεί να συνεχίζει χωρίς κυρώσεις την ενταξιακή της διαδικασία, εάν δεν υλοποιεί τις υποχρεώσεις της. Με αυτό το σκεπτικό, η πολιτική ηγεσία του τόπου, ορθά, κρατά ανοιχτές όλες τις προοπτικές για το θέμα των περαιτέρω κυρώσεων. “Αλλωστε το Εθνικό Συμβούλιο συμφώνησε ότι χωρίς την εξάντληση όλων των περιθωρίων, δε θα πρέπει να ληφθούν οριστικές αποφάσεις. Στρατηγικός μας στόχος παραμένει η λύση του κυπριακού, η επανένωση του τόπου και του λαού μας και όχι απλά και μόνο, η τιμωρία της Τουρκίας.

Η Κύπρος και η Ελλάδα θα παρουσιαστούν με κοινή θέση τον Δεκέμβριο;

Η αξιοποίηση όλων των ευκαιριών για άσκηση πιέσεων στην Τουρκία, με στόχο να αλλάξει τις θέσεις της επί του κυπριακού είναι παραπάνω από χρήσιμη. Κύπρος και Ελλάδα είχαν και έχουν κοινές θέσεις και κοινές δραστηριότητες προς αυτή την κατεύθυνση. Επιβάλλεται να συνεχίσουν. Μια μικρή χώρα όπως η Κύπρος, θα πρέπει να στηρίζει την πολιτική της σε αρχές και σε όσο το δυνατό ευρύτερες συμμαχίες. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάνουμε φίλους.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>