Γράφει:

Απίστευτο και όμως αληθινό: Δύο διαφορετικές αποφάσεις του Ανωτάτου για την ίδια πράξη

Απορίες και ερωτηματικά προκάλεσε στον νομικό κόσμο η δημοσίευση των αποφάσεων στις υποθέσεις Χριστίνα Καλαθά v. Δημοκρατίας. Η δημοσίευση του 10ου τεύχους του νομικού περιοδικού Επιθεώρηση Κυπριακού και Ευρωπαϊκού Δικαίου προκάλεσε απορίες και ερωτηματικά στον νομικό κόσμο. Στο περιοδικό γίνεται σχολιασμός δύο πρόσφατων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι οποίες αφορούν στο ίδιο ακριβώς αντικείμενο και στην ίδια πράξη, εκδόθηκαν από διαφορετικούς δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αλλά με διαφορετικό αποτέλεσμα.

Το ιστορικό της υπόθεσης έχει ως ακολούθως: Η Αιτήτρια προσλήφθηκε στον στρατό της Δημοκρατίας ως εθελόντρια υπαξιωματικός, με τον βαθμό του λοχία με σύμβαση τριετούς διάρκειας. Με την προσφυγή ζητήθηκε η ακύρωση της απόφασης του Διοικητή της ΙΙΙ Ταξιαρχίας Υποστηρίξεως, με την οποία αύξησε σε δέκα ημέρες φυλάκιση την πειθαρχική ποινή της πενθήμερης φυλάκισης, που της είχε επιβάλει ο Διευθυντής Επιστρατεύσεως της ΙΙΙ Ταξιαρχίας. Ο Διοικητής της ΙΙΙ Ταξιαρχίας αύξησε την ποινή πενθήμερης φυλάκισης που είχε επιβάλει προς την Αιτήτρια ο άμεσα προϊστάμενος Διευθυντής του Τμήματος Επιστράτευσης της ΙΙΙ Ταξιαρχίας, με το ακόλουθο σκεπτικό: «Επαυξάνω σε 10ήμερη φυλάκιση, λόγω της σοβαρότητας του παραπτώματος, διότι ενώ βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια από 16 μέχρι 23 Αυγ.07, πήγε στο εξωτερικό (Ελλάδα), χωρίς να έχει εγκεκριμένη άδεια εξωτερικού και παρά το ότι σχετικό αίτημα της είχε απορριφθεί από την Ταξιαρχία».

Η Αιτήτρια καταχώρησε κατά της ίδιας πράξης δύο διαφορετικές προσφυγές, οι οποίες επιδικάστηκαν από δύο διαφορετικούς δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα καταχώρησε την προσφυγή αρ. 1588/2007 ενώπιον του Δικαστή Γιώργου Ερωτοκρίτου και την προσφυγή αρ. 1589/2007 ενώπιον του Δικαστή Κώστα Παμπαλλή.

Στις 10 Σεπτεμβρίου 2009 εκδόθηκε η απόφαση του Δικαστή Παμπαλλή στην προσφυγή 1589/2007. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδέχθηκε την προσφυγή σημειώνοντας τα ακόλουθα: «Μελετώντας το κείμενο της προσβαλλόμενης απόφασης είναι πρόδηλο ότι στερείται αιτιολογίας. Η απλή αναφορά στο αδίκημα που υπέπεσε η Αιτήτρια, δεν μπορεί να ξεπεράσει το ύψος της απαίτησης της νομικής αρχής, για ικανοποιητική αιτιολογία. Σε κανένα σημείο δεν παρατίθενται τα κριτήρια βάσει των οποίων άσκησε τη διακριτική του ευχέρεια ο προϊστάμενος. Βεβαίως, γίνεται αναφορά επιγραμματικά στα γεγονότα της υπόθεσης, όπως και στην απολογία της Αιτήτριας, που ενδεχομένως να απέληγαν, δίδοντας εξήγηση στην ακολουθηθείσα επιλογή. Κατά τη γνώμη μου αυτό δεν είναι αρκετό ιδιαιτέρως, όταν γίνεται σαφής αναφορά στον Καν.11Α(7). Περαιτέρω, ως γενική αρχή που κωδικοποιήθηκε και στο άρθρο 26(1)(α) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν.158(Ι)/99, πράξεις δυσμενείς για το διοικούμενο «πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένες». Στην περίπτωση δε επαύξησης της ποινής, όπως στην προκείμενη περίπτωση, δημιουργείται επιπρόσθετο δικαίωμα στον τιμωρηθέντα να γνωρίζει τον λόγο. Βλ. Μαραθεύτης ν. Δημοκρατίας Α.Ε.2/2006 ημερ. 14.01.2008».

Την επομένη ημέρα, δηλαδή στις 11 Σεπτεμβρίου 2009, εκδόθηκε η απόφαση του Δικαστή Ερωτοκρίτου στην προσφυγή 1588/2007, μια προσφυγή που, επαναλαμβάνουμε, αφορούσε στην ίδια πράξη και στην οποία προβλήθηκαν οι ίδιοι λόγοι ακύρωσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή σημειώνοντας ότι: «Ο Διοικητής στη λακωνική του απόφαση προσδιορίζει ένα συγκεκριμένο παράγοντα, από αυτούς που περιέχονται στον Κανονισμό 11Α(7), στον οποίο και στηρίζει την αιτιολογία του για επαύξηση της ποινής. Ο λόγος αφορά στην σοβαρότητα του παραπτώματος που συνδέεται άμεσα με τη φύση του. Δεν χρειαζόταν κατά την κρίση μου να λεχθεί οτιδήποτε περαιτέρω. Η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Διοικητή, μπορεί να ελεγχθεί από το Δικαστήριο στην βάση του συγκεκριμένου κριτηρίου στο οποίο στήριξε την επαύξηση της ποινής».

Και τώρα τι ισχύει;

Οι δύο εξεταζόμενες υποθέσεις αφορούν ουσιαστικά την ίδια πράξη, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ερωτηματικά ως προς τους λόγους για τους οποίους αυτές εκδικάστηκαν σε χωριστές προσφυγές και εκδόθηκαν διαφορετικές αποφάσεις από διαφορετικούς δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Με δεδομένο ότι την Αιτήτρια εκπροσωπούσε ο ίδιος δικηγόρος, γιατί καταχωρήθηκαν δύο διαφορετικές προσφυγές την ίδια ημέρα; Και γιατί ο δικηγόρος της Δημοκρατίας άφησε να εκδικαστούν δύο διαφορετικές προσφυγές ενώπιον διαφορετικών δικαστών; Όπως πληροφορούμαστε, ακόμα και αν προσφυγές διαφορετικών αιτητών αφορούν στην ίδια πράξη, η Δημοκρατία αιτείται την συνεκδίκασή τους. Πολύ περισσότερο δε όταν οι προσφυγές αφορούν στην ίδια πράξη της ίδιας Αιτήτριας, στην οποία περίπτωση κανονικά η δεύτερη προσφυγή θα έπρεπε να απορριφθεί.

Όπως προκύπτει ξεκάθαρα από το λεκτικό των προσβαλλόμενων πράξεων, αυτές αφορούσαν στην ίδια πράξη, δηλαδή στην απόφαση του Διοικητή της ΙΙΙ Ταξιαρχίας να επαυξήσει την ποινή φυλάκισης που είχε επιβληθεί προς την Αιτήτρια από πέντε ημέρες σε δέκα, διότι ενώ βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια από τις 16 μέχρι τις 23 Αυγούστου 2007, πήγε στο εξωτερικό χωρίς να έχει εγκεκριμένη άδεια εξωτερικού και παρά το ότι το σχετικό αίτημά της είχε απορριφθεί από την Ταξιαρχία.

Ως εκ τούτου δεν υπήρχαν χωριστές πράξεις, ούτως ώστε να υπάρχει ανάγκη έστω συνεκδίκασης. Θα έπρεπε να παραμείνει μόνο μια προσφυγή. Αντί αυτού όμως αμφότερες οι προσφυγές εκδικάστηκαν από διαφορετικούς δικαστές και εκδόθηκαν χωριστές αποφάσεις με μια ημέρα διαφορά, οι οποίες οδηγούν σε εντελώς διαφορετικό αποτέλεσμα. Ενώ δηλαδή η πρώτη απόφαση του δικαστή Παμπαλλή ακυρώνει την προσβαλλόμενη πράξη λόγω έλλειψης αιτιολογίας, η δεύτερη απόφαση του δικαστή Ερωτοκρίτου απορρίπτει την προσφυγή που αφορούσε εν τέλει την ίδια πράξη που είχε ακυρωθεί μια ημέρα προηγουμένως.

Είναι γνωστό ότι η δικαιοσύνη είναι τυφλή. Τώρα όμως τι γίνεται; Ποια από τις δύο αποφάσεις ισχύει; Νομικοί κύκλοι μας πληροφόρησαν ότι δεν υπάρχει κάποια απάντηση στο ερώτημα, με δεδομένο ότι είναι πρωτάκουστο να δικαστεί η ίδια πράξη με ίδιο Αιτητή από δύο διαφορετικούς δικαστές και να εκδοθούν δύο εξίσου δεσμευτικές αποφάσεις με μια ημέρα διαφορά. Δικηγόροι πάντως που ασκούν την δικηγορία για περισσότερα από τριάντα χρόνια μας είπαν ότι δεν έχουν ξανασυναντήσει παρόμοια υπόθεση.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>