Γράφει:

Αθήνα και Λευκωσία επιμένουν με πολιτικές της δεκαετίας του ’90: Τακτική με ημερομηνία λήξης

Το σκηνικό το οποίο διαμορφώνεται για την αξιολόγηση της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση το Δεκέμβριο έχει επαναληφθεί και στο παρελθόν: Να περάσει χωρίς προβλήματα τώρα η Τουρκία. Μια λογική που εξυπηρετεί τόσο εκείνους, εντός της Ένωσης, που θέλουν την Τουρκία στην ΕΕ, όσο κι αυτούς που ευνοούν μια πιο χαλαρή σχέση. Η διαφορά είναι πως αυτή την φορά, τα δεδομένα δεν είναι τα ίδια και εάν οι Ευρωπαίοι κλείσουν τα μάτια και αφήσουν την Τουρκία να προχωρήσει, χωρίς επιπτώσεις, η συγκυρία θα χαθεί. Στην προσπάθεια να «μην συγκρουσθούν τα τρένα», να μην υπάρξει «σιδηροδρομικό ατύχημα», θα χαθεί μια ευκαιρία και για το κυπριακό και για την εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας με Ελλάδα και Κύπρο.

Σε αυτό το σκηνικό, στην Αθήνα και στην Λευκωσία μοιάζουν να είναι χαμένοι. Δεν ευνοούν μια ειδική σχέση της ΕΕ με την Τουρκία, ούτε και την άνευ όρων ένταξή της. Από την τακτική που ακολουθείται ενόψει Δεκεμβρίου, απουσιάζει το δια ταύτα. «Να μην περάσει αλώβητη η Τουρκία, αλλά δεν υπάρχουν συγκεκριμένες εισηγήσεις για τις επιπτώσεις».

Ο χρόνος και οι εξελίξεις έχουν επιβεβαιώσει πως η στρατηγική Αθηνών και Λευκωσίας στα ευρωτουρκικά έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της. Η πολιτική της εξημέρωσης του θηρίου όχι μόνο δεν απέδωσε αλλά οδήγησε στην αποθράσυνσή του. Η Άγκυρα κρίνεται σε κάθε σταθμό έχοντας στο χέρι το διαβατήριο για την επόμενη αξιολόγηση, χωρίς ουσιαστικά να εκπληρώνει υποχρεώσεις και δεσμεύσεις έναντι της ΕΕ. Παράλληλα, η διαχείριση των ευρωτουρκικών από πλευράς της Άγκυρας περνά μέσα από την διασφάλιση «κεκτημένων» και εφαρμογή σχεδιασμών. Οι συνεχείς αμφισβητήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδος και Κύπρου, οι γκρίζες ζώνες, αλλά και οι συστηματικές παραβιάσεις και παραβάσεις επιβεβαιώνουν ότι η Τουρκία δεν απεμπολεί τις επεκτατικές βλέψεις και επιδιώξεις της. Αλλά και δεν εγκαταλείπει και την ενταξιακή της πορεία.

Κι αυτό είναι αποτέλεσμα και της τακτικής που υιοθετούν Αθήνα και Λευκωσία από την δεκαετία του ΄90. Αυτή η τακτική προσφέρει χώρο και χρόνο στην Τουρκία για την εφαρμογή των στρατηγικών της επιδιώξεων. Εάν αυτή η πολιτική μπορεί να λειτούργησε μέχρι ενός βαθμού μέχρι την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ, τα δεδομένα έχουν εκ των πραγμάτων διαφοροποιηθεί. Αυτό, όμως, δεν φαίνεται εκ του αποτελέσματος να έχει απασχολήσει τις δύο κυβερνήσεις. Είναι, όμως, προφανές ότι αυτή η τακτική είναι αδιέξοδη και εν πολλοίς επι-κίνδυνη.

Η αναθεώρηση της στρατηγικής των κυβερνήσεων Ελλάδος και Κύπρου περνά μέσα από τον καθορισμό στόχων που θα εξυπηρετούν τα εθνικά συμφέροντα αλλά και τα ευρωπαϊκά. Ελλάδα και Κύπρος θα πρέπει, αξιοποιώντας το γεγονός ότι είναι Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να λειτουργήσουν ως κριτές της Τουρκίας και όχι να συμπεριφέρονται με τρόπο ως αυτές να κρίνονταν. Ως εκ τούτου χρειάζεται ο καθορισμός μιας πιο αυστηρής και σκληρής πολιτικής και άσκηση όλων των δικαιωμάτων που προσφέρει η ιδιότητα του μέλους όταν κρίνεται ένα υποψήφιο για ένταξη κράτος. Επίσης αυστηρός έλεγχος της Τουρκίας και εμμονή στην εφαρμογή των αυτονόητων. Είναι δυνατό να συζητείται σήμερα ακόμη εάν η Τουρκία θα αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία ή όχι; Ή κατά πόσο θα ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμια σε κυπριακά πλοία ή αεροπλάνα; Το θέμα, βέβαια, δεν είναι τα λιμάνια και τα αεροδρόμια, καθώς αυτό μπορεί να γίνει και να πιστωθεί στην Άγκυρα ως «μια γενναιόδωρη κίνηση». Το ζητούμενο είναι ότι η Τουρκία κρίνεται για μια σειρά από μεταρρυθμίσεις που έχει κάνει ή δεν έκανε, ενώ διατηρεί κατοχικά στρατεύματα στην Κύπρο.

Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν «κολλήσει» σε μια στρατηγική που δεν φαίνεται να οδηγεί πουθενά καθώς αντιμετωπίζουν φοβικά και αμυντικά την Τουρκία. Το πεδίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσφέρει σημαντικές δυνατότητες και ευκαιρίες, προϋποθέτει ωστόσο σωστή και συστηματική αξιοποίησή τους.

Υπαλλακτική πορεία για τις δύο κυβερνήσεις δεν υπάρχει, παρόλο που όσο περνά ο καιρός τόσο πιο πολύ απομακρύνεται η προοπτική πλήρους ένταξης της Τουρκίας. Και αυτό γιατί από την μια υπάρχει μια ομάδα ισχυρών Κρατών Μελών, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, οι οποίες ευνοούν ένα καθεστώς ειδικής σχέσης με την Τουρκία. Και από την άλλη, η ίδια η Τουρκία αντιμετωπίζει τόσα εσωτερικά προβλήματα, που δεν της επιτρέπουν να προχωρήσει απρόσκοπτα. Η Τουρκία αλλάζει μεν, όχι όμως στα μεγάλα ζητήματα. Ούτε και είναι έτοιμη να προβεί σε υπερβάσεις για να ενταχθεί στην ΕΕ.

Η Ελλάδα και η Κύπρος θα κριθούν τον Δεκέμβριο για ένα και μοναδικό λόγο: Εάν θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν το ορόσημο της αξιολόγησης της Τουρκίας από την ΕΕ και να χρησιμοποιήσουν την συγκυρία αυτή προς όφελος των δικών τους σχεδιασμών. Επί της ουσίας είναι η Τουρκία που θα κριθεί για την πορεία ένταξής της και οι δύο κυβερνήσεις θα είναι στην πλευρά εκείνων που θα αξιολογούν.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>