Γράφει:

50 χρόνια Α’ Εθνική

Πέντε δεκαετίες συμπλήρωσε η «Α΄ Εθνική», δηλαδή το Εθνικό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου της Ελλάδας. Αν και πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου διοργανώνεται από την περίοδο 1927-1928, εντούτοις η πρώτη σεζόν στην οποία δημιουργείται μόνιμη κατηγορία Α΄ Εθνική, είναι η περίοδος 1959-1960. Είκοσι χρόνια αργότερα (1979-1980), το πρωτάθλημα γίνεται επαγγελματικό, ενώ την περίοδο 2006-2007 ιδρύεται η Super League. Η επέτειος δεν πέρασε απαρατήρητη, εφόσον η SuperLeague, σε συνεργασία με την τηλεόραση του Σκάι, έδωσαν την ευκαιρία στους Έλληνες φιλάθλους να αναδείξουν τις χρυσές ενδεκάδες κάθε δεκαετίας του ελληνικού ποδοσφαίρου. Στις 3 Φεβρουαρίου, οι πέντε χρυσές ενδεκάδες βραβεύθηκαν σε μια πανηγυρική τελετή.

Ο τρόπος με τον οποίο έγινε η επιλογή των χρυσών ενδεκάδων, ανά δεκαετία και ανά θέση (με σύστημα 4-4-2, δηλαδή 1 τερματοφύλακας, 4 αμυντικοί, 4 μέσοι και 2 επιθετικοί), βοήθησε ώστε η επιλογή που έγινε να ανταποκρίνεται, σε μεγάλο βαθμό, στην επιθυμία για ανάδειξη των κορυφαίων μορφών που ανέδειξε το ελληνικό ποδόσφαιρο. Σίγουρα μπορεί κάποιος να επιχειρηματολογήσει ότι ορισμένοι από τους απόντες θα δικαιούνταν θέση στις χρυσές ενδεκάδες. Πιο κραυγαλέες απουσίες είναι μάλλον αυτές του θρυλικού «ευρωπαίου» κανονιέρη, Αντώνη Αντωνιάδη και του Καίσαρα του ΠΑΟΚ Σταύρου Σαράφη, ενώ προσωπικότητες όπως ο Φουλίδης, ο Μποτίνος, ο Τερζανίδης, ο Σκαρτάδος, ο Κασάπης, ο Γιαννακόπουλος, ο Ζάετς πιθανώς να είχαν θέση στους κορυφαίους. Εντούτοις, σε γενικές γραμμές οι χρυσές ενδεκάδες είναι όντως χρυσές.

Στην δεκαετία του 1960, ο Παναθηναϊκός κατέκτησε έξι πρωταθλήματα (1960-1962, 1964-1965, 1969), ενώ Ολυμπιακός (1966-1967) και ΑΕΚ (1963, 1968) από δύο. Αδιαμφισβήτητος άσος ο Τάκης Οικονομόπουλος, βασικός τερματοφύλακας του Παναθηναϊκού, ο οποίος κράτησε, μεταξύ άλλων, ανέπαφη την εστία του για 1088 συνεχή λεπτά. Μαζί του στην άμυνα ο Αριστείδης Καμάρας και ο Τάκης Λουκανίδης, επίσης του Παναθηναϊκού, καθώς και δύο παίκτες του Ολυμπιακού, ο Γιάννης Γκαϊτατζής και ο Κώστας Πολυχρονίου που μάρκαρε τον Πελέ το 1961 στο φιλικό με την Σάντος. Μέσοι, ο «έμπαινε Γιούτσο», παίκτης του Ολυμπιακού Νίκος Γιούτσος, ο Θανάσης Σαραβάκος που οδήγησε τον Πανιώνιο στον τελικό του κυπέλλου Ελλάδας το 1961 και δύο ακόμα ποδοσφαιριστές του Παναθηναϊκού, ο Ανδρέας Παπαεμμανουήλ και ο αρχηγός της ομάδας και ζωντανός θρύλος του ελληνικού ποδοσφαίρου, Μίμης Δομάζος. Ο στρατηγός που οδήγησε το 1971 τον Παναθηναϊκό στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών στο Γουέμπλεϊ απέναντι στον Άγιαξ. Στην επίθεση, ο πέντε φορές πρώτος σκόρερ με την φανέλα της ΑΕΚ, Κώστας Νεστορίδης και ο τρεις φορές πρώτος σκόρερ με την φανέλα του Ολυμπιακού, Γιώργος Σιδέρης. Προπονητής, ο κόουτς του χρυσού Παναθηναϊκού, Στέφαν Μπόμπεκ.

Στην δεκαετία του 1970, Ολυμπιακός (1973, 1974, 1975), Παναθηναϊκός (1970, 1972, 1977) και ΑΕΚ (1971, 1978, 1979) κατέκτησαν από τρία πρωτα-θλήματα, ενώ το πρωτάθλημα του 1976 κατέκτησε ο ΠΑΟΚ. Από τον ΠΑΟΚ προέρχεται ο αρχηγός της ομάδας, ο Μεγαλέξανδρος Γιώργος Κούδας. Μαζί του ως μέσοι επιλέγηκαν ο ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού Γιώργος Δεληκάρης και οι παίκτες της ΑΕΚ Μίμης Παπαϊωάννου και Χρήστος Αρδιζόγλου. Δύο ακόμα ποδοσφαιριστές της ΑΕΚ επιλέχθηκαν ως επιθετικοί, ο Ντούσαν Μπάγεβιτς που σε 106 αγώνες σκόραρε 65 φορές και ο τέσσερις φορές πρώτος σκόρερ και πρώτος σκόρερ στην ιστορία του ελληνικού πρωταθλήματος, Θωμάς Μαύρος. Από την ΑΕΚ προέρχεται και ένας αμυντικός, ο Λάκης Γούναρης, ενώ δύο συμπαίκτες του Γιώργου Κούδα, οι Γιάννης Γούναρης και Κώστας Ιωσηφίδης και ένας του Παναθηναϊκού, ο Άνθιμος Καψής, συμπληρώνουν την αμυντική γραμμή. Τερματοφύλακας επιλέχθηκε ο γκολκίπερ του Ολυμπιακού Παναγιώτης Κελεσίδης. Κόουτς της ομάδας επιλέχθηκε και πάλι προπονητής του Παναθηναϊκού, ο Λάκης Πετρόπουλος.

Στην δεκαετία του 1980 ο Ολυμπιακός κυριάρχησε με 5 πρωταθλήματα (1980-1983, 1987), δύο κατέκτησε ο Παναθηναϊκός (1984, 1986), και από ένα οι ΑΕΚ (1989), ΠΑΟΚ (1985) και Λάρισα (1988). Ο αρχηγός της ομάδας, Βασίλης Χατζηπαναγής, δεν κατέκτησε πρωτάθλημα, αν και κατέκτησε ένα κύπελλο το 1976 με τον Ηρακλή. Είχε όμως ψηφιστεί το 2003 ως ο κορυφαίος Έλληνας ποδοσφαιριστής της ιστορίας από την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία. Πρωτάθλημα δεν είχε κατακτήσει ούτε και ο δεύτερος μέσος ομάδας της Θεσσαλονίκης, η σημαία του Άρη, Ντίνος Κούης. Ο τρίτος μέσος, ο Λάκης Παπαϊωάννου, υπήρξε συμπαίκτης τόσο του Χατζηπαναγή στον Ηρακλή, όσο και του Κούδα στον ΠΑΟΚ, αν και ξεκίνησε από τον Πιερικό. Ο μοναδικός «Αθηναίος» στους μέσους είναι ο ποδοσφαιριστής του Παναθηναϊκού Χουάν Ραμόν Ρότσα, ενώ στην επίθεση επιλέχθηκαν οι σημαίες των δύο αιωνίων, Νίκος Αναστόπουλος και Δημήτρης Σαραβάκος. Τερματοφύλακας δεν θα μπορούσε να είχε βέβαια επιλεγεί άλλος από τον θρυλικό Νίκο Σαργκάνη του Παναθηναϊκού, με θητεία και στον Ολυμπιακό. Μαζί του στην άμυνα ένας άλλος Παναθηναϊκός, ο Νικος Καρούλιας, οι Νίκος Βαμβακούλας και Γιάννης Κυράστας οι οποίοι είχαν διαπρέψει σε αμφότερους τους αιώνιους αντιπάλους και ο αδικοχαμένος άσος της Λάρισας Γιώργος Μητσιμπόνας. Προπονητής ο, διατελέσας κόουτς και του ΑΠΟΕΛ, Γιάτσεκ Γκμοχ.

Στην δεκαετία του 1990 ο Παναθηναϊκός κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα (1990-1991, 1995-1996), ενώ Ολυμπιακός (1997-1999) και ΑΕΚ (1992-1994) από τρία. Στην θέση του τερματοφύλακα επιλέχθηκε ο Πολωνός πορτιέρο του Παναθηναϊκού, Γιόζεφ Βάντσικ, ενώ αρχηγός ο συμπατριώτης του, επιθετικός Κρίστοφ Βαζέχα, επίσης του Παναθηναϊκού. Μαζί του στην επίθεση ο ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ και του Ολυμπιακού, Αλέκος Αλεξανδρής. Δύο παίκτες της ΑΕΚ βρίσκονται επίσης στο μέσο της ομάδας, οι Τόνι Σαβέφσκι και Βασίλης Τσιάρτας, ενώ μαζί τους εκλέχθηκαν δύο ποδοσφαιριστές του Ολυμπιακού, οι Βασίλης Καραπιάλης και Σάββας Κωφίδης, οι οποίοι πάντως είχαν διαπρέψει και με τις φανέλες της Λάρισας και του Ηρακλή αντίστοιχα. Στην άμυνα επιλέχθηκαν δύο ακόμα ποδοσφαιρι-στές του Παναθηναϊκού, οι Στράτος Αποστολάκης και Γιάννης Καλιτζάκης, ο Στέλιος Μανωλάς της ΑΕΚ και ο Γρηγόρης Γεωργάτος του Ολυμπιακού. Όντας απόλυτος κυρίαρχος της δεκαετίας του 1990 προπονητικά, τόσο με την ΑΕΚ, όσο και με τον Ολυμπιακό, ο Ντούσαν Μπάγεβιτς είναι ο μοναδικός που επιλέγεται τόσο ως παίκτης (στην δεκαετία του 1970), όσο και ως προπονητής.

Απόλυτος κυρίαρχος στην δεκαετία του 2000 ο Ολυμπιακός με εννιά τίτλους (2000-2003, 2005-2009), με μόνο τον Παναθηναϊκό να αμφισβητεί το απόλυτο σερί το 2004, χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα κατέκτησε το Euro. Ο αρχηγός της ομάδας του Euro και του ΠΑΟΚ, Θοδωρής Ζαγοράκης είναι ο αρχηγός της ομάδας, ενώ μαζί του στους μέσους είναι ο αναπληρωματικός αρχηγός Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς, ο Βραζιλιάνος θρύλος του Ολυμπιακού (και της ΑΕΚ) Ριβάλντο και ο ποδοσφαιριστής του Παναθηναϊκού Γιώργος Καραγκούνης. Στην επίθεση, βρίσκεται άλλος ένας θρυλικός Βραζιλιάνος άσος του Ολυμπιακού, ο Τζιοβάνι, μαζί με τον Ντέμη Νικολαΐδη της ΑΕΚ. Τερματοφύλακας είναι φυσικά ο Αντώνης Νικοπολίδης, γκολκίπερ αρχικά του Παναθηναϊκού και στην συνέχεια του Ολυμπιακού, ενώ στην άμυνα επιλέχθηκαν δύο ακόμα ποδοσφαιριστές που διέπρεψαν με τον Ολυμπιακό, οι Νίκος Νταμπίζας και Παρασκευάς Άντζας, ο Μιχάλης Καψής της ΑΕΚ και ο Ρενέ Χένρικσεν του Παναθηναϊκού. Ως προπονητής επιλέχθηκε ο Φερνάντο Σάντος του ΠΑΟΚ.

55 ποδοσφαιριστές και πέντε προπονητές, με τους δύο αιώνιους να έχουν την μερίδα του λέοντος και από κοντά την ΑΕΚ, αν και εκπροσώπηση υπάρχει και για τις ομάδες της Θεσσαλονίκης. Ονόματα που έχουν σημαδέψει μια ολόκληρη εποχή: Δομάζος, Σιδέρης, Νεστορίδης, Κούδας, Χατζηπαναγής, Κούης, Δεληκάρης, Μαύρος, Παπαϊωάννου, Ανα-στόπουλος, Σαραβάκος, Σαργκάνης, Βαζέχα, Ζαγοράκης, Τζόρτζεβιτς, Καραπιάλης, Νικοπολίδης, Ντέμης, Μπάγεβιτς και όλοι οι υπόλοιποι, υπενθυμίζουν ότι το ελληνικό ποδόσφαιρο είχε δυνατότητες για πολύ μεγαλύτερα πράγματα από την λογική της παράγκας, του χουλιγκανισμού και της βίας στα γήπεδα.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>