Παρουσίαση: Συνέδριο με θέμα «Μετάγγιση Αίματος και Θρησκευτικές Πεποιθήσεις»

Στις 26-27 Φεβρουαρίου 2010, διοργανώθηκε στο αμφιθέατρο Unesco του Πανεπιστημίου Λευκωσίας διεθνές συνέδριο με θέμα «Μετάγγιση αίματος και Θρησκευτικές Πεποιθήσεις» (Blood Transfusion and Religious Beliefs). Το συνέδριο διοργανώθηκε από το Κυπριακό Ινστιτούτο Σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας και το Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και εντασσόταν στα πλαίσια του προγράμματος «Πολυπολιτισμική Πολιτική στην Φροντίδα του Τέκνου», το οποίο χρηματοδοτείται από το European Economic Association Financial Mechanism & The Norwegian Financial Mechanism 2004-2009: Fund for Non Governmental Organisations.

Περιπτώσεις προσώπων που θεωρούν ότι οι θρησκευτικές τους πεποιθήσεις απαγορεύουν την μετάγγιση έρχονται συχνά στην επικαιρότητα. Στην Κύπρο και στην Ελλάδα το ζήτημα παρουσιάζει ενδιαφέρον, ιδιαίτερα λόγω της μεγάλης παρουσίας Μαρτύρων του Ιεχωβά, οι οποίοι πιστεύουν ότι η μετάγγιση αίματος απαγορεύεται με βάση την Βίβλο. Ως εκ τούτου συχνά οι Μάρτυρες αρνούνται την μετάγγιση αίματος, ακόμα και αν απειλείται η ζωή τους ή, ακόμα πιο σημαντικό, αν απειλείται η ζωή του τέκνου τους. Κρίσιμα ερωτήματα έχουν απασχολήσει την νομολογία και την θεωρία. Θα πρέπει να δίδεται η επιμέλεια στον γονέα που είναι Μάρτυς του Ιεχωβά, ενόψει του γεγονότος ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενδεχόμενες δυσμενείς συνέπειες για το τέκνο σε περίπτωση που αυτό χρειάζεται μετάγγιση αίματος; Είναι επιτρεπτή η παρέμβαση του Δικαστηρίου, κατά τρόπο ώστε να επιτρέψει στον γιατρό να προβεί σε μετάγγιση αίματος αντίθετα προς τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των γονέων του τέκνου;

Τα πιο πάνω ερωτήματα που αφορούν στο ζήτημα θέτουν επί τάπητος το θέμα των ορίων της προσπάθειας για επίτευξη πολυπολιτισμικών κοινωνιών. Η ιδεολογία της πολυπολιτισμικής κοινωνίας συνιστά ένα από τα θεμέλια του οικοδομήματος αξιών του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού και αποτελεί βασικό ιδεολογικό πυλώνα της συνεχιζόμενης προσπάθειας για ευρωπαϊκή ενοποίηση. Παρά την αυξανόμενη σημασία του όμως, οι ρίζες του ιδεολογικού κινήματος της πολυπολιτισμικής κοινωνίας είναι σχετικά πρόσφατες, εφόσον εκφράστηκε ως κυρίαρχη πρόταση πολιτικής στην Ευρώπη μόλις την δεκαετία του 1960. Μέχρι τότε αποτελούσε ένα περιθωριακό μάλλον κίνημα, σε σχέση με την κυρίαρχη ιδεολογία της «κοινωνικής αφομοίωσης», η οποία υποδήλωνε την πολιτισμική ενσωμάτωση των μειονοτήτων στην κυρίαρχη ιδεολογική κουλτούρα. Οι μειονοτικές ομάδες καλούνταν να εγκαταλείψουν τα διακριτά πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα, ώστε να γίνουν αποδεκτές ως πλήρη μέλη της ομογενοποιημένης κοινωνίας στην οποία ανήκουν.

Η σταδιακή αντικατάσταση της ιδεολογίας της αφομοίωσης ξεκίνησε στην Ευρώπη με νωπές ακόμα τις μνήμες από τις ακραίες ενέργειες αφομοίωσης των μειονοτήτων κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και ενόψει της μαζικής ανεξαρτητοποίησης των αποικιών, η οποία συντελέστηκε στις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Αίτημα της νέας ιδεολογίας αποτελούσε η ισότητα μεταξύ των προσώπων και των πολιτισμών, στην προσπάθεια διαμόρφωσης μιας κοινωνίας αυτόνομων και ελεύθερων ανθρώπων, ικανών να διαγράψουν το δικό τους μέλλον. Τελικό στόχο αποτελούσε η μετάβαση από το παραδοσιακό παράδειγμα του έθνους κράτους, στο πολυπολιτισμικό κράτος, ένα κράτος εντός των ορίων του οποίου θα μπορούσε ελεύθερα να συνυπάρξει μια πληθώρα από διαφορετικούς πολιτισμούς.

Τα ακριβή όρια όμως της προσπάθειας για δημιουργία πολυπολιτισμικών κρατών παραμένουν αδιευκρίνιστα, τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Αμερική. Θα έπρεπε να επιτραπεί στους Εβραίους να προβαίνουν στην shechita, δηλαδή στην σφαγή του λαιμού των ζώων με ένα εξαιρετικά κοφτερό μαχαίρι, ώστε να καταναλώνουν το κρέας σύμφωνα με τους θρησκευτικούς τους κανόνες ή θα έπρεπε να γίνει αποδεκτή η δυτικοευρωπαϊκή αρχή ότι τα ζώα πρέπει να είναι αναίσθητα προτού θανατωθούν; Θα έπρεπε να επιτραπεί στους νομάδες να κατασκηνώνουν σε δημόσιους χώρους; Να επιτραπεί η πολυγαμία αναφορικά με τους Μουσουλμάνους; Να επιτραπεί η μαντίλα αναφορικά με τις μουσουλμάνες ή το τουρμπάνι και τα γένια των Sikhs; Να επιτραπεί η χρήση κάνναβης από τους Ρασταφάριανς; Έχουν δικαίωμα οι Μουσουλμάνοι να μην δουλεύουν την Παρασκευή και οι Εβραίοι το Σάββατο;

Μέσα στα πλαίσια αυτά εντάσσεται και το σημαντικότατο ερώτημα κατά πόσο μέσα σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία θα πρέπει να θεωρηθεί ως απότοκο της θρησκευτικής ελευθερίας και κατά συνέπεια ως θεμελιώδες συστατικό της (πολύ-) πολιτισμικής παράδοσης του σύγχρονου δυτικού κράτους, το δικαίωμα μιας θρησκευτικής κοινότητας να θεωρεί πως τα τέκνα δεν θα πρέπει να τυγχάνουν μετάγγισης αίματος. Η κρατούσα άποψη στην νομολογία, όπως και στην θεωρία, παραμένει ότι το συμφέρον του τέκνου στην ζωή, όπως αυτό γίνεται αντιληπτό από τις πλειοψηφούσες πληθυσμιακά ομάδες στις δυτικές κοινωνίες, υπερισχύει των θρησκευτικών πεποιθήσεων των γονέων (οι οποίες τεκμαίρεται κατά συνταγματική επιταγή ότι συνιστούν και θρησκευτικές πεποιθήσεις του ίδιου του τέκνου). Ως εκ τούτου η απαίτηση για διαφορετικότητα και πολυπολιτισμικότητα φαίνεται να βρίσκεται αντιμέτωπη με τα όριά της στην περίπτωση της μετάγγισης αίματος, στην οποία οι θρησκευτικές πεποιθήσεις των γονέων ενδεχόμενα θεωρούνται ως αντίθετες με τα συμφέροντα του τέκνου.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε στο συνέδριο η παρουσία των διεθνών φήμης ομιλητών Gerhard Robbers και Javier Martinez Torron. Ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Τρίερ Gerhard Robbers θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς συνταγματολόγους της Ευρώπης και είναι επικεφαλής του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου και Διευθύνων Σύμβουλος του Ινστιτούτου Νομικής Πολιτικής, καθώς και Δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Rhineland Palatine. Ο Καθηγητής Martinez Torron θεωρείται αυθεντία στο δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επισκέπτης Καθηγητής σε πολυάριθμα πανεπιστήμια, μεταξύ των οποίων τα Πανεπιστήμια του Cambridge, Chicago, Columbia, Berkeley και Harvard.

Σε ομιλίες στο συνέδριο προέβησαν επίσης ο Πρόεδρος του Τμήματος Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Kaniye Ebeku, το μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Michal Rynkowski, ο Νομικός Σύμβουλος της Αρχιεπισκοπής Κώστας Κατσαρός, ο πρώην δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Λουκής Λουκαϊδης, η Θεοδώρα Χριστοδουλίδου, η Δήμητρα Σορβατζιώτη και ο Χρίστος Ιωαννίδης. Την εκδήλωση προσφώνησαν ο Γενικός Εισαγγελέας Πέτρος Κληρίδης, ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου Θεόδωρος Ιωαννίδης, ο Αντιπρόεδρος του Κυπριακού Ινστιτούτου Σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας Μιχάλης Κοντός και ο Πρόεδρος του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Νίκος Περιστιάνης. Σε καταληκτικά σχόλια προέβη ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και δικηγόρος Αχιλλέας Αιμιλιανίδης.

Το επόμενο διεθνές συνέδριο που θα διεξαχθεί στα πλαίσια του πιο πάνω ευρωπαϊκού προγράμματος, έχει προγραμματιστεί στις 23 και 24 Απριλίου στην αίθουσα Unesco του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Σε αυτό θα συμμετάσχουν και πάλι διεθνούς κύρους ομιλητές, όπως ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Σιένα Μάρκο Βεντούρα, οι Λέκτορες του Πανεπιστημίου του Μπέλφαστ Sylvie Langlaude, Alison Mawhinney και Yuko Chiba, η Πρόεδρος του Σλοβακικού Ινστιτούτου Σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας Michaella Moracikova, ο Ανώτερος Λέκτορας του Πανεπιστημίου του Leicester Peter Cumper, ο Λέκτορας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου και η Λέκτορας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Καλλιόπη Χαϊνόγλου. Το θέμα του συνεδρίου θα είναι «Συμφέρον του τέκνου και πεποιθήσεις των γονέων» και σε αυτό θα συζητηθούν πρωτίστως ζητήματα εκπαίδευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην θρησκευτική εκπαίδευση και θέματα οικογενειακού δικαίου. Τα πρακτικά των δύο συνεδρίων θα εκδοθούν σε ενιαίο τόμο.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>