Γράφει:

Πατάτες Αντιναχτές: Σάτιρα χωρίς όριο ή ελεύθερη έκφραση;

Το βράδυ της Δευτέρας του Πάσχα πολλοί είδαν το «εορταστικό» επεισόδιο της σατιρικής σειράς του ΡΙΚ «Πατάτες Αντιναχτές». Το είδαμε κι εμείς, ίσως από συνήθεια, ίσως για το γέλιο που μας χάριζαν άλλοτε.

Την Δευτέρα του Πάσχα λοιπόν, οι συντελεστές της σατιρικής εκπομπής θεώρησαν καλό να ασχοληθούν με το θέμα της αφής του Αγίου Φωτός στον ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα. Οι «Πατάτες» παρουσίασαν λοιπόν τον Ορθόδοξο Πατριάρχη να βγαίνει με το Άγιο Φως στα κεριά του και να τον περιμένουν στην «γωνιά» οι ιερείς άλλων δογμάτων οι οποίοι το διεκδικούν. Εκεί αρχίζει ένας διαπληκτισμός τον οποίο περιγράφει εκφωνητής σε στιλ ποδοσφαιρικού αγώνα. Συνεπεία της «κοκορομαχίας» το Άγιο Φως κάποια στιγμή σβήνει από τα κεριά του Ορθόδοξου Πατριάρχη, ο οποίος το ανάβει ξανά με έναν κοινό αναπτήρα και σπεύδει να το μεταλαμπαδεύσει.

Πολλοί θεώρησαν ότι η σκηνή αυτή μπορεί να θεωρηθεί προσβλητική για τα πιστεύω πολλών συμπατριωτών μας ορθοδόξων Χριστιανών οι οποίοι πιστεύουν ότι το Αγιο Φως βγάνει από τον Πανάγιο Τάφο κατόπιν προσευχής, με θαυματουργικό τρόπο και σε καμιά περίπτωση με έναν αναπτήρα. Αγνοεί επίσης την πεποίθηση πολλών Χριστιανών ότι τα πρώτα λεπτά το Άγιο Φως δεν σβήνεται και δεν καίει.

Αναζητώντας την άποψη της Εκκλησίας, ύστερα και από διάφορα παράπονα που έφτασαν στην «Σύγχρονη Αποψη», μιλήσαμε με τον Θεοφιλέστατο Χωρεπίσκοπο Νεαπολέως Πορφύριο. Μας εξήγησε ότι το Άγιο Φως εκπορεύεται μέσα από μια συγκεκριμένη διαδικασία. Ο Ορθόδοξος Πατριάρχης εισέρχεται εντός του Παναγίου Τάφου φορώντας μόνο λευκό στιχάριο και αφού προηγούμενος έχει τύχει ελέγχου από τους αντιπροσώπους των άλλων δογμάτων και τον διοικητή της Ιερουσαλήμ, ότι δεν φέρει μαζί του οποιοδήποτε μέσο με το οποίο μπορεί να ανάψει φωτιά. Κατόπιν προσευχής, το Άγιο Φως εκπορεύεται μέσω της σχισμής στην κολώνα του Παναγίου Τάφου. Στην συνέχεια ο Ορθόδοξος Πατριάρχης μεταλαμπαδεύει το Φως στους εκπροσώπους άλλων δογμάτων και σε πιστούς μέσα στον ναό της Αναστάσεως. Όπως μας εξήγησε ο Νεαπόλεως Πορφύριος, το Άγιο Φως είναι ενδεικτικό της χάρης και της παρουσίας του Θεού.

«Κάθε θαύμα έγκειται στο κατά πόσο κάποιος το αποδέχεται, είναι θέμα πίστεως, αγαθής και καθαρής καρδίας. Καλό θα ήταν η σάτιρα να μην υβρίζει την θρησκευτική αντίληψη και να μην εμπαίζει τα θεια», μας ανέφερε ο Χωρεπίσκοπος.

Σε ερώτημά μας για τις αντιπαραθέσεις μεταξύ των χριστιανικών δογμάτων για την διεκδίκηση της αφής του Αγίου Φωτός, μας απάντησε ότι η αντι-παράθεση αυτή υπήρχε παλιότερα, κυρίως από πλευράς των Αρμενίων, ωστόσο τα τελευταία χρόνια δεν σημειώθηκε οποιοδήποτε περιστατικό.

Προσπαθήσαμε να λάβουμε και την άποψη της ίδιας της εκπομπής, για αυτό και μιλήσαμε με τους παραγωγούς Αλεξία Μουταφίδου και Άκη Ορφανίδη. Όπως μας ανέφεραν, οι «Πατάτες» ήθελαν να αναδείξουν στο συγκεκριμένο επεισόδιο ότι σε μια τέτοια άγια στιγμή γίνονται αψιμαχίες ανάμεσα σε ιερωμένους, οι οποίες μοιάζουν με ποδοσφαιρικό αγώνα. Όπως μας είπαν, ήθελαν να αναδείξουν το πρόβλημα που υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια. Ρωτήσαμε και για την σκοπιμότητα της σκηνής στην οποία το Άγιο Φως σβήνει και το ανάβουν με αναπτήρα. Οι συντελεστές της εκπομπής μας απάντησαν: «Γιατί να μην σβήνει το φως κατά την μεταφορά;»

Με την ευκαιρία του συγκεκριμένου επεισοδίου, αναγνώστες μας υπενθύμισαν και ένα παλαιότερο επεισόδιο από τις «Πατάτες Αντιναχτές» το οποίο σατίριζε τις Αρχιεπισκοπικές εκλογές. Εκεί ο «Απόστολος Βαρνάβας», ως ιδρυτής της εκκλησίας της Κύπρου, «έβγαινε» σε παράθυρο τηλεοπτικής εκπομπής για να τοποθετηθεί επί του θέματος. Οι παραγωγοί της εκπομπής, τους οποίους ρωτήσαμε για την συγκεκριμένη σκηνή, μας ανέφεραν ότι δεν την είχαν θεωρήσει ούτε υπερβολική ούτε προσβλητική.

Φανταζόμαστε ότι εξέφραζαν καθαρά την προσωπική τους αντίληψη. Και εμείς απόψεις παραθέτουμε. Ωστόσο οι απόψεις περί σάτιρας είναι πολλές. Και κάτι που θεωρούν κάποιοι κωμικό είναι ίσως για άλλους προσβλητικό. Δεν πιστεύουμε ότι η σάτιρα θα πρέπει να κλειστεί σε κάποια αυστηρά όρια δεοντολογίας, όπως για παράδειγμα οι πολιτικές εκπομπές ή τα δελτία ειδήσεων (αν και συχνά οι «Πατάτες» δείχνουν μεγαλύτερη προσοχή σε συγκεκριμένες πολιτικές ευαισθησίες).

Το να σατιρίζεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή ο Αρχιεπίσκοπος ως πρόσωπα μάλλον είναι θεμιτό. Ωστόσο σε ποιο βαθμό μπορούν να σατιρίζονται τα άγια οποιασδήποτε θρησκείας, όταν μάλιστα αυτό γίνεται με τρόπο κατά τα φαινόμενα επιπόλαιο, χωρίς να έχει προηγηθεί η ανάλογη έρευνα; Πόσο ανεκτό θα γινόταν αυτό σε κάποιες άλλες χώρες; Άραγε πώς θα ένιωθαν εκπρόσωποι των υπολοίπων κοινοτήτων της Κύπρου, όπως οι Τουρκοκύπριοι, οι Λατίνοι και οι Αρμένιοι, αν η εκπομπή σατίριζε με τον ίδιο τρόπο δικές τους πεποιθήσεις και παραδόσεις; Δεν θα θεωρούσαν πολλοί κάτι τέτοιο ρατσιστικό; Δεν θα ξέφευγε τότε το ΡΙΚ από τον ρόλο της ισότιμης παρουσίασης των απόψεων όλων των ομάδων της κυπριακής κοινωνίας;

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>