Γράφει:

Η κυπριακή αγορά της πράσινης ενέργειας και προοπτικές

του Πάρι Φωκαΐδη

2000-2010: Δημιουργία και ανάπτυξη

 

Η ραγδαία ανάπτυξη των εφαρμογών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Κύπρο στην αρχή της δεκαετίας οδήγησε στην δημιουργία και ανάπτυξη μιας νέας αγοράς. Την αγορά αυτή απαρτίζουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις στον χώρο της εισαγωγής και εγκατάστασης συστημάτων ΑΠΕ και κυρίως φωτοβολταϊκών συστημάτων, ηλιοθερμικών και γεωθερμικών εγκαταστάσεων, αλλά και εφαρμογών οι οποίες σχετίζονται με την εξοικονόμηση της ενέργειας στα κτίρια. Εκτιμάται ότι σήμερα η αγορά αυτή αποτελείται από πέραν των 100 μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενώ εξίσου σημαντικός είναι και ο αριθμός των μηχανικών οι οποίοι ασχολούνται με τον σχεδιασμό και την επίβλεψη αναπτύξεων πράσινης ενέργειας. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι η προώθηση των ΑΠΕ σε μια κοινωνία βελτιώνει σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής και σε αυτήν ακριβώς την παράμετρο έγκειται και η σημασία της κυπριακής πράσινης αγοράς ενέργειας. Η αγορά αυτή την τελευταία δεκαετία έχει προσφέρει πάρα πολλά στην κυπριακή κοινωνία, τόσο σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας και προώθησης της πράσινης συνείδησης, όσο και σε θέματα τεχνολογικής αναβάθμισης και βελτίωσης των περιβαλλοντικών συνθηκών στο νησί. Μέσα από τις πολυάριθμες και ποικίλες εφαρμογές των ΑΠΕ, η πλειοψηφία των Κυπρίων έχουν κατανοήσει τις βασικές αρχές της πράσινης ενέργειας, αλλά κυρίως έχουν αντιληφθεί την ανάγκη προώθησής τους. Δεν θα ήταν καθόλου υπερβολή να αναφέρει κανείς ότι η κυπριακή αγορά πράσινης ενέργειας αποτελεί σήμερα μια από τις πλέον υγιείς, ραγδαία αναπτυσσόμενες αγορές στην Κύπρο. Εξίσου σημαντική μπορεί να θεωρηθεί επίσης η συνεισφορά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες ασχολούνται με την εξοικονόμηση ενέργειας και τις ΑΠΕ, στην δημιουργία δεκάδων νέων θέσεων εργασίας.

 

Η επιβίωση και η κερδοφορία των εταιρειών αυτών στηρίχθηκε κυρίως στα οικονομικά κίνητρα του ειδικού ταμείου εξοικονόμησης ενέργειας και ΑΠΕ το οποίο χρηματοδοτεί τις πράσινες αναπτύξεις μέσω ειδικών προγραμμάτων. Οι περισσότερες τεχνολογίες ΑΠΕ και εξοικονόμησης ενέργειας παραμένουν “ακριβές“ για τον ιδιώτη, απαιτούν δε σημαντικό κεφάλαιο αγοράς και εγκατάστασης. Οι αριθμοί των τεχνοοικονομικών αποτιμήσεων αποδεικνύουν το γεγονός αυτό, με αποτέλεσμα στις πλείστες περιπτώσεις οι εγκαταστάσεις να παρουσιάζονται βιώσιμες μόνο κατόπιν επιχορήγησης. Εντούτοις η μακροοικονομική συμβολή τους στην ενεργειακή οικονομία ενός κράτους, στην λογική μιας σειράς οικονομικών κριτιρίων, έχει θετικό πρόσημο, τόσο σε θέματα ενεργειακής ασφάλειας, όσο και σε θέματα αποφυγής κυρώσεων για εκπομπές θερμοκηπιακών αερίων, αλλά και σε θέματα διάθεσης κεφαλαίων, τα οποία υπό άλλες συνθήκες θα δίνονταν για αγορά μαζούτ, σε αναπτυξιακά έργα.

 

 

Αιολικά πάρκα και κατάργηση επιχορηγήσεων για εξοικόνομηση ενέργειας

 

Εν τούτοις η αγορά των ΑΠΕ και της εξοικονόμησης ενέργειας -και συγκεκριμένα οι επιχορηγήσεις που συνδέονται με αυτήν- δεν ξέφυγαν από τα μέτρα οικονομικής λιτότητας λόγω της οικονομικης κρίσης. Ήδη τα πρώτα άρθρα στον ημερήσιο τύπο έχουν δει το φως της δημοσιότητας (βλ. Πολίτης, 06 Απριλίου, “Χορηγίες 7 εκ. Ευρώ στον αέρα“) στα οποία αναφέρεται αυτό που εδώ και λίγο καιρό ακούγεται στους διαδρόμους της Υπηρεσίας Ενέργειας: Ότι δηλαδή το 2010 όχι μόνο θα καταργηθούν οι χορηγίες που αφορούν στην εξοικονόμηση της ενέργειας, αλλά και δεν θα καταβληθούν τα χρήματα για αιτήσεις οι οποίες εγκρίθηκαν ήδη το 2009. Οι λόγοι για τους οποίους τα αρμόδια Υπουργεία έχουν οδηγηθεί σε αυτή την απόφαση είναι λίγο πολύ γνωστοί και αφορούν κυρίως στην λειτουργία των πρώτων αιολικών πάρκων στην Κύπρο και στις μεγάλες οικονομικές ανάγκες οι οποίες προκύπτουν για σκοπούς επιχορήγησής τους. Συγκεκριμένα το μεγαλύτερο μέρος του ειδικού ταμείου εξοικονόμησης ενέργειας αναμένεται να διατεθεί στην στήριξη των αιολικών εγκαταστάσεων, οι πρώτες εκ των οποίων αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία στο τέλος αυτού του χρόνου, με αποτέλεσμα στην ουσία να μην περισσεύει κεφάλαιο για ενίσχυση των άλλων μορφών ΑΠΕ και εξοικονόμησης ενέργειας.

 

Η επιλογή των αιολικών αποτέλεσε την στρατηγική της Υπηρεσίας Ενέργειας και της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 2002 με την ανακοίνωση τότε του εθνικού σχέδιου δράσης για τις ΑΠΕ στην Κύπρο. Οι λόγοι για τους οποίους προτιμήθηκε η αιολική ενέργεια είναι ευκόλως αντιληπτοί και εύλογοι: Μια αιολική μηχανή στα 100 μέτρα, με ονομαστική ισχύ 1.5 ΜWp, έχει ισοδύναμη ισχύ ίση με7500 χιλιάδες φωτολταϊκά πλαίσια των 200 Wp, ή αλλιώς με ονομαστική έκταση Φ/Β 10000 τετραγωνικά μέτρα (για φωτοβολταϊκά β.α. 15%). Συνεπώς οι απαιτήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας για την ικανοποίηση των στόχων ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ, ως ποσοστού επί της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο, εκπληρώνονται ευκολότερα με την ανέγερση οκτώ π.χ. αιολικών πάρκων ονομαστικής ισχύος 15 MWp έκαστο παρά με την προσπάθεια εγκατάστασης εκατοντάδων χιλιάδων φωτοβολταϊκών πλαισίων στις στέγες ιδιωτών. Η συζήτηση φυσικά για την στρατηγική των ΑΠΕ δεν θα μπορούσε τόσο απλά να εξαντληθεί με ένα επιχείρημα. Υπήρχαν και υπάρχουν προφανώς και άλλες επιλογές, ενδεχομένως και πιο αποτελεσματικές (π.χ. ηλιοθερμική παραγωγή ηλεκτρισμού). Σε γενικές γραμμές όμως η λογική του εθνικού σχεδίου, την χρονική στιγμή που αυτό υιοθετήθηκε, θεωρείτε σε γενικές γραμμές ρεαλιστική.

 

Αυτό που εντούτοις φαίνεται να μην έχει προβλέψει η στρατηγική για τις ΑΠΕ στην Κύπρο είναι την επόμενη ημέρα της υφιστάμενης αγοράς φωτοβολταϊκών, ηλιακών θερμικών, γεωθερμικών και θερμομόνωσης στην Κύπρο. Το ειδικό ταμείο, το οποίο ουσιαστικά στήριξε αυτή την αγορά όλα αυτά τα χρόνια, κατά τα φαινόμενα κλείνει την στρόφιγγά του λόγω αιολικών με αποτέλεσμα η επιβίωση της αγοράς αυτής να τίθεται σε αμφιβολία. Η στρατηγική για τα αιολικά είναι κατανοητή και αποδεκτή. Η σημασία των λοιπών ΑΠΕ εντούτοις για λόγους οι οποίοι αναλυτικά έχουν υποδειχθεί σε αυτό το άρθρο είναι επίσης πολύ μεγάλη. Ο τεχνικός κόσμος της ενέργειας και η πράσινη αγορά ενέργειας στην Κύπρο αναμένει με μεγάλο ενδιαφέρον τις επόμενες κινήσεις, με την ελπίδα οι αποφάσεις που θα ληφθούν να εξασφαλίζουν την επιβίωσή του.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>